Tekstil’de fazla kapasite

, , Sende yorum yap

Su anda Türkiye’de sikintili sektörlerin basinda tekstil sektörü geliyor. Sikintili sektörlerin digerlerinde sorunlar yapisal olmaktan çok konjonktürel iken, tekstildeki sikinti daha çok yapisal nedenlere dayaniyor. Bu bakimdan çok önemli.
Tekstilde de konjonktürel sorunlar sunlar:
– Asya ülkelerindeki kriz ve para ayarlamalarindan sonra bu ülkeler Türk pazarina ucuz fiyatla sentetik ve tabii iplik ve bu ipliklerden dokunmus kumas sokmaya basladi, iç piyasada bu mallar yerli üreticilere rakip oldu.
– Ayni sekilde Türkiye’nin dis pazarlarinda da Asya ülkeleri rekabete basladi.
– Ekonomik durgunluk söylentilerine dayali olarak iç piyasada talepte canlilik kayboldu, ödemeler aksiyor.
– Bu konjonktürel gelismeler karsisinda bankalar kredi muslugunu kisti. Verdikleri kredileri geri alma telasina girdi.
Ama tekstilin yapisal sorunu daha da önemli. Yapisal sorun tekstil sektöründe yaratilan fazla kapasitedir. Sanayide yatirim yapmak isteyen, parasi olan, bilir bilmez makine satin aldi. Bir mal üretmeye basladi. Bunlari yaparken iç ve dis talep ve maliyet faktörleri akila gelmedi. Bir ölçüde devlet de yatirimcilari “fuhusa tesvik etti”… Tekstil yatirima niyetlenen her müracaat sahibine “Tesvik Belgesi” dagitildi.
Halbuki “Tesvik Belgesi” sisteminin esasi, planlamaya dayanir. Devlet Planlama Teskilati, uzun vadeli kalkinma stratejilerine dayali olarak beser yillik planla iç ve dis talebi dikkate alarak sanayilesme hedeflerini belirleyecek, özel sektöre bu hedefler dogrultusunda yol gösterecek.
Bu hedeflere ulasmak için yatirim yapacak mütesebbisler özendirilecek. Hedeflerle ilgili olmayan alanlarda yatirim yapmaya kalkanlar veya talep olmadan fazla kapasiteye yol açacak yatirimlar gücendirilecek. Böylece hem yatirimcinin zarar görmesi önlenecek hem de ekonomide kaynaklarin rasyonel kullanimina
imkan yaratilacak.
Ama geliniz görünüz ki, sanayilesme politikamiz açiklikla ortaya konulamadi-gi, hedefler açiklikla belirlenemedigi gibi, fazla kapasite ile ortaya çikacak üretimin ne olacagi düsünülmeden, her basvurana tesvik belgesi dagitildi.
Devletten tesvik belgesi alanlar, “devlet bile tesvik ettigine göre bu iste is var” diyerek “tekstile yüklendi.” Sonuçta satilamayan mallan üreten dev bir sektör ortaya çikti. Bu sektör mallarini satamadigindan “aglamasina ragmen” devlet tesvik belgesi dagitmayi daha geçen haftaya kadar sürdürüyordu.
Geçen hafta Hazine Müstesarliginin tekstil sektörünün yeni ve yenilme yatirimlari için tesvik belgesi taleplerini askiya aldigi açiklandi.
Bu safhada “tesvik belgesi” dagitimini durdurmakla is bitmiyor. Yapilmasi gerek, tekstil sektöründe kurulu kapasitenin özelliklerinin ve üretim gücünün envanterinin çikartilmasidir. Buna göre iç ve dis talepte bir degerlendirme yapilarak bu kapasitenin ekonomi yaratina kullanimini sagliyacak tedbirler alinabilir. Aksi halde sorun kendi kendine çözülmez. Sorunu olan firmalar tek basina bir sey yapamaz
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap