Seyahat acentaları ”yandım Allah” diyor

, , Sende yorum yap

Bati dünyasindan Türkiye’ye gelen turistlerin yüzde 75 dolayindaki bölümü seyahat acentalari araciligiyla geliyor. Türkiye pazari eskiden yabanci seyahat acentalari-na “mahkum” idi.
Sonra yurt disinda Türk seyahat acentalari kuruldu, gelisti.
Sadece Türkiye’yi degil baska ülkelere de Türk seyahat acenteleri turist gönderir oldu.
Ama Türk seyahat acentalari su günlerde “yandim Allah” diyor.
Geçen yil “yandim Allah” diyen Tursem’in feryadina kimse aldirmadi.
Türkiye 700 bin turist kaybetti.
1998 yilinin ilk dört ayinda Türkiye’ye toplam turist girislerinde görülen yüzde 14’lük gerilemenin arkasinda Tursem’in batisi yatiyor.
Tursem sadece “yönetim hatasindan” batmadi. Tüm Avrupa’da, hangi milletten olursa olsun tüm seyahat acentelerini etkileyen olumsuz kosullardan batti. Bu kosullar Dolar/Alman Mark arasindaki dalgalanmanin ortaya çikardigi kosullar.
Seyahat acentelerinin çok hizli nakit girisleri var. Fakat bu girisler yilin belli aylarinda toplaniyor. Buna karsilik yilin tamamini etkileyen yükümlülükleri sürüyor. Kâr marjlari çok düsük. Kur riski veya siyasi risk acenteleri sarsiyor.
1995 yilinda Ingiltere’deki büyük seyahat acentelerinin tamami sarsildi. Hükümet yardimi ile yeniden sekillendirildi. Kurtarildi. Onun ardindan Almanya’daki tüm seyahat acenteleri batiyor. Alman bankalari kurtarmak için bunlari satin aldi. Bugün Alman seyahat acentelerinin tamami bes büyük Alman bankasinin mali.
Avrupa’daki Türk seyahat acenteleri gelisme arayisinda uçak, otel, tatil köyü satin aldi. Kiraladi. Sezonluk baglantilara girdi. Burada taahhüt ve ödemeler Dolar ile yapiliyor. Buna karsilik tüm turlar Alman Marki üzerinden satiliyor. Gelir Alman Marki, gider Dolar… Iste Türk seyahat acentelerini sarsan bu durum.
Tek bir seyahat acentasinin 1997 mevsimi kur riskinden ödedigi fatura 9.2 milyon dolar… Bu acenteler bu kadar kazanmadiklarindan bu “arizi” (olagandisi) kur riski yüklerini karsilamak için “olaganüstü” destege ihtiyaçlari var. Sarsinti geçirdiklerini saklamayan “yandim Allah” diyen acenteler, normal bankalar, normal kredi vermez, veremez.
Iste bu nedenle “Devlet Baba”nin ise el koymasi gerekiyor. Bu is neden “Devlet Baba”yi ilgilendiriyor? Sunun için: Devlet Baba 1998 yilinda 12 milyon turist ve 9 milyar dolar turizm geliri bekliyor.
Türk seyahat acenteleri batarsa bu turist de gelmez, bu döviz de gelmez. Ekonomi perisan olur.
Seyahat acentelerine, “çok acil olarak” olagandisi kaynaklardan saglanacak 200 milyon dolarlik destek kredisi, 1998 yilindaki yükümlülüklerini karsilamalarina, krizi atlatmalarina imkan verecek.
Su anda Hükümet “Türk Eximbank” araciligiyla bu kredilemeyi yapma arayisinda… Fakat ünlü bir Anadolu deyimi vardir “Dügüne yetismeyen kinayi, sen istedigin yerine çal!..” derler… Iste o biçim… Mevsime yetismeyen kredi hiçbir ise yaramiyacak. Türk seyahat acenteleri maalesef sapir supur dökülmeye baslayip, turist girisi giderek düsünce, is isten geçmis olacak .
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap