Assos’ta Hoca’nın yeri

, , Sende yorum yap

Mustafa Hoca’nin Lokantasi deniz kiyisinda, yüz yillik palamut deposundan bozma temiz, konforlu ve ucuz bir otelde hizmet veriyor, Assos, Edremit Körfezi’nde, denizin kenarinda küçücük bir köy. Karayolu ile Çanakkale’ye 90 kilometre, Edremit’e 85 kilometre uzaklikta. Tarihi Assos harabelerinin hemen bitisiginde gelisen yeni yerlesim bölgesi Behramköy, Bahram Köyü veya Behramkale Köyü olarak aniliyor. Behramköy, Muhtar Ali Yilmaz’in verdigi bilgiye göre 410 haneli. Bu hanelerin 74’ü istanbullular tarafindan satin alinmis. 40’inda Istanbullular zaman zaman oturuyor. Kalani yatirirn niyetine alinmis. Köy, çevresi ve kiyi seridi “SIT” alani ilan edilmis yeni yapilasmaya izin verilmiyor. Eski yapilar ya Assos sehrinin taslariyla ya da çevre tas ocaklarindan çikarilan benzer taslarla yapilmis. Köy bir tepenin üzerinde kurulu. Assos’a köyden geçilerek ulasiliyor. Sehir Fransa’nin Nis sehrinin arkasinda tepelerde kurulmus ve zengin turistlerin pek çok begendigi “Yves Montand”in köyü “Saint Paul de Vence”e benziyor. Çanakkale’ye ulasmak simdilerde çok kolay. THY uçmuyor ama Dardanel’in sabah aksam düzenli uçusu var. Dardanel havayollari Çanakkaleli isadami, Niyazi Önen’in bölgesi için gelistirdigi ve sürdürdügü sosyal projelerden sadece biri. Herbiri 18 kisilik piril piril iki yeni uçak dolmasa da seferleri aksatmiyor. Ayvacik yöresinde toprak palamut mesesi agaçlari ile kapli. Ve bu agaçlardan “mangal kömürü” yapiliyor. Palamut mesesinin bol oldugu zamanlar, meseler, Assos’un eteklerindeki limandan ihraç olunurmus. Ihraç palamutlarim (tekrar hatirlatayim, balik degil, mese palamudu) depolamak için limana üç tas bina yapilmis. Zamanla bu binalar pansiyona, sonra otele dönüstürülmüs. Iki yüz yillik, yüz yillik bu binalardan biri Nazli Han, biri Behram, biri Assos Otel. Bayramiç’te ögretmenlik yapan Mustafa Yilmaz emekli olduktan sonra 1973’te Assos’a gelip limandaki palamut deposunu kiralamis. Bes odali bir pansiyona dönüstürmüs. Bir odasinda ailesiyle kendi yasamaya, dört odayi kiraya vermeye baslamis. Daha sonra Balikesir’de ögretmenlik yapan damadi Mustafa Yüce de kayinpederine yardimci olmaya baslamis. Kayinpeder ögretmen Mustafa ve damat ögretmen Mustafa, küçük pansiyondan bir de lokanta açmislar. Bu aile pansiyonu ve lokantasi zamanla büyümüs. Kayinpeder Mustafa ölmüs. Simdi damat Mustafa Hoca 36 odali Assos pansiyonunu ve lokantasini isletiyor. Yirmidört saat isinin basinda. Assos’ta oteller ve lokantalar baska sehirlere göre düsük fatura getiriyor. Otellerde 2 kisi yarim pansiyon 15 ila 22 milyon lira arasinda. Bu faturaya, iki kisinin sicak sulu, banyolu, sicak-soguk havalandirmali odada yatak parasi, iki kisinin açik büfe sabah kahvaltisi, iki kisinin lüfer vaya çipura balikli aksam yemegi dahil.
Izgara baligin tadi doyumsuz
Mustafa Hoca’nin lokantasi denizin hemen kenarinda. Balikçi motorlari lokantanin önüne baglaniyor. Motordan gelen balik hemen orada temizlenip, izgarada pisiriliyor. Güzel havalarda, motorlarin yanastigi rihtima dizilen masalarda yemek yemenin tadi
doyumsuz. Lokantada asçibasi Cemal Sarikaya. Emir Ali Aldemir, Irfan Havuz servise yardimci oluyor. Mustafa Hoca’nin sigara böregi, kalamar salatasi, tavasi da lezzetli ama, esas lezzet sizma zeytinyaginda. Sizma zeytinyaginin girdigi, köy ekmeginin banildigi her sey nefis. Mustafa Hoca’nin pansiyonunda kalmayanlar 2 milyon 500 bin liraya, bir bütün taze balik, 5 çesit meze, bolca salata, Mustafa Kemal Pasa tatlisi, sütlaç, meyvadan olusan mükellef bir yemegi yiyebiliyor. Mustafa Hoca, limanin ucundaki Fenerli Han’i oglu Yilmaz Yüce için satin almis. Yilmaz, burada alakart lokanta ve bar açmis.
Assos Otel (Hocanin Lokantasi ve Pansiyon) (0286) 721 70 17, Assos Kervansaray Oteli (0286) 721 70 93, Nazlihan Oteli (0286) 721 73 85, Dardanel Hava Yollan (0212) 234 37 38)
4 Bin yillik yerlesim birimi
Edremit Körfezi’nin ucunda Troas bölgesinin güneyinde kurulmus Assos’ta milattan 2 bin yil önceden bu yana 4 bin yildir insanlar yasiyor. Burada yasayanlar hakkindaki en eski bilgiler, milattan bin yil önceye gidiyor. O tarihlerde Assos’un hemen karsisindaki Midilli (Lesbos) adasindan gelenler burada Aiolia Kolonisini olusturmus. Sehir milattan önce 6. yüzyilda Lydialilar’in ve Persliser’in hakimiyetine
girmis. Ünlü filozof Aristotetes de Assos’a gelmis. Ilk okulunu burada kurmus. Sehir, MÖ 133 yilinda Roma yönetimine geçmis. Bizans döneminde küçülmüs. MS 1330 yilinda Karesi Beyligi’ne katilinca önemini yitirmis. Çökmüs gitmis. Assos sehrinin kalintilari denizden 235 m yükseklikte bir tepe üzerinde. 3 km uzunlukta surlarla çevrili sehir volkanik taslardan yapilmis.
MÖ 4’üncü yüzyilda yapilan 19 metre yükseklikteki surlarin bir bölümü, geçen 2 bin 500 yila ragmen ayakta duruyor.
Kazi faaliyetleri hizlandi
Gymnasion, agora, tiyatro, hamam, okul ve tapinaklariyla sehir bütün ihtisamiyla günümüze ulasmis. Ama ne yazik ki sehrin, tapinaklarin, binalarin taslarinin bir kismi çevredeki yapilasma, sehir eteklerine kurulan Beyramkale Köyü’ndeki binalarin yapiminda kullanilmis. Bir kismi gemilere yüklenip baska sehirlere tasinmis. Rivayete göre Istanbul’daki Tophane Limani Rihtimi Osmanli döneminde Assos’tan tasinan taslarla doldurulmus. Taslarin ise yarayanlarini da yabancilar gemilerle Avrupa ve ABD müzelerine tasimislar.Assos’ta ilk kazilari 1881-1883 yillarinda Amerikali arkeologlar yapmis. Önemli taslar, ziynet esyalari yurt disina tasinmis. O sirada “taslar gemilerle yurt disina götürülüyor” diye haber eylediklerinde, “Padisahimiz Efendimiz emir buyurmus:
“Sultan-i Osmani’de tas çoktur, “Tasin geregi yoktur.” Ve de eklemis “…. ellemeyin kefereyi… götürsünler!..” Keferenin götürdügü taslar simdilerde Fransa’da Louvre, ABD’de Boston Müzesinde sergileniyor. Kalanlar ise istanbul’da Arkeoloji Müzesi ile Çanakkale Müzesi’nde. Assos’ta arkeolojik kazilari ve düzenlemeyi simdilerde Prof. Dr. Ümit Serdaroglu ve ekibi sürdürüyor. Efes Pilsen’in bir kültür hizmeti olarak
Assos kazilarini desteklemeye baslamasi ile tarihi açik hava tiyatrosu onarilmis. Kazi faaliyetleri hizlanmis. Faruk Malhan’in baskanliginda kurulan, Prof. Metin Sözen, Prof. Ümit Serdaroglu, Osman Arolat, Sami Erol, Sinan Murathanoglu, Hüseyin Katircioglu’nun da yöneticileri arasinda bulundugu Assos Vakfi, bölgede sanat faaliyetlerini çogaltmak, bölgeye ilgi çekmek, bölgede yasayanlari sanata yöneltmek için çaba gösteriyor. Baskan Faruk Malhan Assos Vakfi’nin ilk projesinin, bölgeye geleneksel Çanakkale seramikçiligini canlandirmak ve gelistirmek oldugunu, bunun için egitim ve üretim faaliyetlerinin baslatilacagini söylüyor.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap