Tavares

, , Sende yorum yap

Portekiz, Avrupa’nin Bati yakasinda, ispanya’nin öte yaninda, Atlantik Okya-nusu’na açilan on milyon nüfuslu bir Avrupa ülkesi. Tagus Nehri ülkeyi dogudan batiya geçip Atlas Okyanusu’na dökülüyor. Bu nehrin agzinda Lizbon sehri var. Millattan 8 bin veya 7 bin yil önce insanlar bu nehrin agzinda yasamaya baslamis. Milattan 210 yil önce Romalilar «rayi kesfetmis. Milattan 60 önce Jül Sezar bölgeyi Ro-ma imparatorlugu sinirlarina dahil etmis. 1065 yilinda (Malazgirt Savasi’ndan önce) Ferdi-nand bugünkü Portekiz devletini kurmus. 1415 yilinda (Türkler Istanbul’u almadan önce) Henry the Navigator zamaninda Portekizliler denize açilip, toprak kesfetmeye, sömürgecilige baslamislar, ilk olarak Ma-deria ve Azor Adalari’ni ele geçirmisler. 1498 yilinda Vasco de Gama, Ümit Burnu’ndan Hint, Çin ve Japonya yolunu açmis. Portekiz, Uzakdogu ile deniz ticaret bagini kurmus. 1500 yilinda gemi ile taaaa Amerika kitasina gidip Brezilya’yi kesfetmisler. Ele geçirmisler. 1822 yilina kadar Brezilya’yi sömürmüsler. 1521 yilinda Hint Okyanusu’na hakim olmuslar. 1910 yilinda monarsiden Cumhuriyet rejimine geçmisler. 1932-1968 yillari arasinda Salazar diktatörlügü sürmüs. 1974 yilinda kansiz bir askeri müdahaleden sonra 1976-1983 yillari arasinda yedi yilda 16 hükümet Portekiz’i “inletmis”. 1986 yilinda Portekiz Avrupa Toplu-lugu’na kabul olunmus. 1975 yilinda sömürdügü Gine, Mozambik, Cape Yerde Adalari, Angola, Sao Tome bagimsizliga kavusmus. Halen Azor Adalari, Madeira Adalari ve Makao’da ilgisini sürdürüyor, istikrarli bir hükümeti var. Avrupa Toplulugu 1992 yilindan itibaren 6 yilda Portekiz’e 25 milyar dolar akitmaya karar vermis. Bu yil sadece yol yapimi için topluluktan 4 milyar dolar para aliyor. Avrupa Toplulugu, Portekiz’i kalkindirmaya kararli. Zaten bugünkü durumda kisi basi gelir bizimkinin 3 kati. Yillik enflasyon yüzde 5. Issizlik orani yüzde 8. Lizbon bir baskent, bir liman sehri, bir büyük sehir. Krallar bu sehirde yasamis, büyük denizciler seferlerine bu sehrin limanindan çikmis, büyük seferler bu sehirde noktalanmis. Yollariyla, binalariyla görkemli bir sehir.
Geçen ay bir hafta sonu turuna katilarak Portekiz’e gittim. Engin Akin Hanim’in düzenledigi özel turlardan biri idi. Monaco’dan tura katilan, Mo-naco fahri konsolosu Tuna Köprülü’nün Prens Rainer ailesi ile dostlugu ileri ölçüde. Prens Rainer’in yegeni Prenses Therese de Polignac bir Portekizli ile evlenmis. Lizbon’da sarayi varmis. Lizbon’a ayak bastigimiz günün aksam üzeri Prenses Pofignac’in sarayina gittik. Tuna Köprülü sayesinde, bir Portekiz asilzadesi nasil bir sarayda oturur, nasil yasar onu gördük. Yasli prenses derleme degil, yillarin birikimi olan koleksiyonlarini gösterdi. Her mobilyanin, resmin, heykelin tarihini anlatti. Nehrin kenarinda sarayin bahçesinde nefis bir aksam üzeri geçirdik. Kizini, damadini da davet etmis. On yasindaki torunu bahçede bisiklet ile dolasirken, misafirlerin yanina geldi. Erkeklere
kendini takdim etti. Hanimlarin önünde reverans yaparak ellerini öptü. “Hosgeldiniz” dedi. Avrupa asaleti ile zenginlik arasindaki farki Prenses Polignac’in evinde gördüm.
Ertesi aksam üzeri Bornova dogumlu Musevi Sam Levy bizi pesine takip, Baskanlik sarayina götürdü. Nehrin kenarinda Malta Bahçeleri içindeki Que-luz Baskanlik Sarayi’nin terasinda Baskan Soarez ile porto sarabi içtik. Baskan gruptaki hanimlara duvardaki resimleri anlatti. Engin Akin, Soarez’e Tekstilbank’in bastirdigi kitabi, Vitali Hakko iki adet Vakko kravati hediye etti.
Baskan Soarez için giyinmis kusanmis iken, “Saraydan sonra dogru dürüst bir lokantaya gidelim” dedik. Engin Akin bize Lizbon’un en lüks lokantasinda Restorante Tavares’te ziyafet çekti. Restorante Tavares 1784 yilinda, bundan 210 yd önce unvani Talao olan Nicolau Massa tarafindan kurulmus bir müessese. Lizbon’un en eski ve en aristokrat lokantasi imis. 19’uncu yüzyilda Tavares Kardesler lokantayi satin almis. O zamandan beri bu isimle aniliyor. Saray dekoruna sahip küçük bir lokanta. Bize bugünkü sahibi Fernando Lopez hizmet etti. Dekoru, tabagi, çanagi, bardagi, çatali bir yana, yemekleri ile de aristokrat bir lokanta. Lizbon balik sehri. Atlantik Okyanusu’nda yakalanan karidesler, Istakozlar, böcekler, baliklar ana yemegi teskil ediyor. Yemekler o kadar bol ve tabaklar sebze ile öyle güzel süsleniyor ki, insan yemeden gözü ile doyuyor. Nefis Portekiz saraplari ile sarimsakli karidesten baslayip, her çesit baligi tattik.
(Restorante Tavares, Rue Misecordia, 35, Tel: 32 U 12, Lizbon)
Portekiz’de klasik tür saraplarin en kalitelisi mevcut, fakat Portekiz’in özel sarabi, tatlimsi Porto sarabi. Lizbon da Istanbul gibi 7 tepe üzerine kurulmus. Ana caddeden giderken birden dik bir tepe beliriyor. Iste bu tepelere tirmanmak için sehir içinde bir sokak asansörü, üç kablolu tramvay (fmaküler) isliyor. Sehrin merkezindeki bir finaküler ile Porto Saraplari Enstitüsü’nün binasina ulasiliyor. Bu binanin altinda, nefis bir sarap ban var. Portekiz’de üretilen tüm Porto saraplarini burada tatmak veya satin almak mümkün. Bir aksam üzeri Vitali Hakko ile gittik. Güzel bir salonda, fistik gibi genç kizlarin arasinda degisik Porto saraplarini tattik. Pek hosumuza gitti.
(Instituto do Vinho do Porto, RUM da S.Pedro de Alcanta-ra, 45 Lizbon. Saat 11.00’den 23.00’e kadar açik).
Portekiz’de baliktan, deniz ürünlerinden baska sey yenilmiyor. Lizbon’un en ünlü balik ürünleri lokantasi Cervejaria’da Trindade imis. Orada güçlükle yer ayirtabildik. Kocaman eski bir bina… Salon, salon, salon… Yüksek tavanlar. Duvarlarin tamami çini kapli. Giriste insanlar sira ile yer bekliyor… Masalara oturuyorsunuz. Önünüze bir ahsap tokmak, bir de tahta getiriyorlar. Kabuklu deniz ürünlerini tahtanin üzerine yatiracaksiniz, tokmak ile de kabuklarini kiracaksiniz. Insani biktiracak kadar karides. Hem de iri iri… Böcekler, Istakozlar, ismini bilmedigimiz, Türkiye’de görmedigimiz deniz ürünleri… Ben hayatimda bu kadar büyük lokanta, bu kadar kalabalik lokanta görmedim. Sanki on turist otobüsü gelmis veya fabrika isçileri yemege çikmis gibi… Millet yiyor. Devamli yiyor. Çogu Portekizli… Tak tak tak… Deniz ürünlerinin kabuklari kiriliyor… Pat pat pat… Sarap siseleri açiliyor… insanlar yasamak için degil, yemek için yasiyor… Bu da bir hayat tarzi…
(Cervejaria da Trii R.Nova da Trindade 20, Telefon 32 35 06, Lizbon)
^

 

Sende yorum yap