Yurtdışından her ay 12.5 ton altın geliyor

, , Sende yorum yap

Dünya alün pazarinin en iyi müsterilerinden biriyiz. Hindistan, ABD, Çin, Suudi Arabistan, Japonya ve Tayvan’dan sonra yedinci sirada geliyoruz. Bizden önceki sirada yer alan ABD, Çin, Japonya ve Tayvan’da alün genelde sanayi amaçli islerde kullanildigindan talep büyük. Biz ise altini yatirim araci olarak görüyoruz. Normal konjonktür dönemlerinde yillik alün ithalatimiz 150 ton dolayinda. Bunun anlami resmi kanallardan her ay ortalama 12.5 ton alün girisi demektir.
Bu altinlar için her yil yaklasik 1.5 milyar dolar döviz çikiyor. Basit anlaümiyla turizm isinden kazandigimiz tüm dövizin üçte birini alün satin almak için disariya ödüyoruz.
Altin Borsasi l yasinda
Eskiden de Türkiye’ye alün girerdi-Türkiye’den altin çikardi ama, nereden girdigi, nasil çik-tigi belli olmazdi. Turgut Özal’in yaptigi islerden biri de “altin giris çikisini serbest birakmaktir”. Turgut Özal sadece bununla kalmadi Merkez Bankasi’nin dünya fiyatlariyla altin ithal ederek, isteyene istedigi kadar satmasini da sagladi. Sonra bir adim daha atildi.
Istanbul’da “dünyanin ilk ve tek fiziki altin borsasi” kuruldu.
Istanbul Altin Borsasi bir yildir faaliyetini sürdürüyor. Istanbul Altin Borsasi kuruldugundan bu yana alün ithalati Merkez Bankasi tekelinden çikti. Simdi borsanin yetkili üyeleri alün ithal ediyor.
Istanbul Altin Borsasi’nin 54 üyesi var. Bunlarin 26’si banka. Banka disindaki üyeler iki grupta toplaniyor: (1) Döviz Büfeleri (2) Kiymetli Maden Araci Kuruluslari.
Istanbul Altin Borsasi’na üye olmak isteyenler Hazine ve Dis Ticaret Müstesarligi’na basvuruyor. Müstesarlik onlarin durumunu inceliyor. Teminatlarini belirli-yor. Altin konusunda faaliyetlerine izin veriyor.
Alim satimlar borsadan geçiyor
Istanbul Altin Borsasi’na üye kuruluslarin tamaminin altin ithal etmek haklari var. Altin ithal edenlerin ithal ettikleri altini borsada satma zorunlulugu yok ama, mutlaka borsaya tescil ettirmeleri gerekiyor. Böylece Türkiye’ye resmi kanaldan giren altinin borsa kayitlarindan izlenmesi imkani doguyor. Borsaya kaydedilen altinlarin geçen bir yillik dönemde yüzde 30’unun borsa çatisi altinda alinip satildigi (el degistirdigi) belirtiliyor.
Istanbul Altin Borsasi’nda alim satim islemleri hem Türk Lirasi hem de ABD Dolari ile yapilabiliyor. Borsada islem görebilecek en az altin miktari 5 kilo. Bunun üzerindeki alim satimlarin l kilo veya katlari olmasi sarti var.
Borsa Baskani Erden Sener’in anlattigina göre borsada sadece “standart külçe altin”lar islem görüyor. Bunlar yüzde 995 ve üstü saflikta altinlar. Genelde 12 veya 12.5 kiloluk kaliplar halinde. Bir kiloluk kalip halinde olanlari da var. Üzerlerinde rafinerinin
damgasi, numarasi, yanlarinda
sertifikasi bulunuyor.
Altin ekonomiye giremedi
Altin Borsasi kurulurken daha baska bekleyisler vardi. Kollardaki bileziklerin, küplerdeki sikkelerin ekonomiye kaynak haline getirilmesi, ölü yatarim olmaktan çikarilmasi bekleniyordu.
Türkiye’de evlerdeki, cepler-deki, küplerdeki, kasalardaki, insanlarin kollarindaki, boyun-larindaki, parmaklarindaki altinlarin miktari bilinmiyor. Sadece kuyumcu vitrinlerinde 500 ton, yaklasik 6 milyon dolar degerinde altin bulundugu söyleniyor.
Kuyumculuk ve altin ticaretiyle ugrasan 47 bin Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefi tesbit edilmis. Bunlarin herbirinde en az 10 kilo alün bulundugu tahmin ediliyor. Böylece, kuyumcu -sarraf vitrinindeki, kasasindaki altinlarin miktarinin en az 500 ton tuttugu hesaplaniyor.
Eger Istanbul Altin Borsasi’na bagli rafineri kurulur ise, altin
bankaciligi sistemi içinde toplanacak, sikkelerin, bileziklerin, yüzüklerin eritilip, saf külçe altin haline getirilmesi ve böylece borsada islem görecek biçime dönüstürülerek ekonomiye kazandirilmasi bekleniyor.
Bankacilik hayali
Altin bankaciligi sistemini kurarak “halkin altinina faiz ödeme” hayali bir türlü gerçeklesemedi. Altin bankaciliginda amaç, halkin ne sekilde ve ne miktarda olur ise olsun altinlarini toplayip eritmek, bu altina faiz vermek, toplanan altinlari da isteyen üreticiye kredi olarak dagitmak idi.
Böyle bir sistemi kurup isletmenin zorlugu, karisikligi ortada.
Baska ülkelerde yapilan, “ilk ve tek altin borsasinin” kurulmasina ragmen bizim henüz baslatamadigimiz bir is var: “Vadeli islemler”.
Uluslararasi borsalarda altin ticareti denilince, “vadeli altin alim satimi” akla geliyor. Vadeli altin alim satiminda alan ve satan 2 fiyat üzerinde bir anlamda kumar oynuyor bir baska anlamda risk aliyor; Altin fiyatindaki degisim, döviz fiyatindaki degisim…
Örnegin 6 ay sonra altin fiyatinin ne olacagi, döviz kurunun ne olacagi tahmin edilerek 6 ay sonra teslim islemi yapilmak üzere altin alinip satiliyor. Henüz bizde bu islem baslamadi ama, baslasa bile bir hafta sonra ne olacagi bilinmeyen bir ekonomide vadeli islemler nasil yapilacak görecegiz.

 

Sende yorum yap