Yabancıların İstanbul’daki son hastanesi: “İtalyan Hastanesi”

, , Sende yorum yap

Cumhuriyet öncesi dönemde yabanci ülkeler istanbul’da hastaneler açmislardi. Bunlardan Italyan Hastanesi disindakiler sahip degistirdi. Galata’daki ünlü “Ingiliz De-nizadamlari Hastanesi” simdi Belediye’nin. “Amerikan Hastanesi” Koç Vakfi’nin. Alman Hastanesi”, Istanbul Erkek Lisesi Vakfi tarafindan özel bir gruba kiralandi. “Fransiz Hastanesi”ni Tekfen aldi. Bosalttirdi.
Italyan Hastanesi
Ufak bir operasyon için italyan Hastanesi’ne gittim geldim. Daha önce Istanbul’da böyle bir hastane oldugundan haberim yoktu. Bahçe kapisindan girince etkilendim. Bina kapisindan girince sasirdim. Içinde olan biteni görünce hayranligim artti. Kapida hastanenin 1876 yilinda yapildigini gösteren bir levha var ama baskaca bilgi yok. Saga sola sordum: Bu hastaneyi kim yapti? Neden yapti? Derken aklima “Istanbul Ansiklopedisi” geldi. Istanbul Ansiklopedisi’nde verilen bilgiler önce hastaneye ilgimi artirdi, sonra istanbul Ansiklopedisi’ni hazirlayanlara dua ettim. Bu güzel eseri hazirlayip bastirdiklari için Allah kendilerinden razi olsun. (Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfi Yayini istanbul Ansiklopedisi Sekizinci Cilt, 20 milyon TL. l Temmuz’dan sonra 25 milyon TL. Yildiz Sarayi Arabacilar Dairesi 212-227 37 33)
Italyan Hastanesi (Ospedale Italiano) “Tophane” binasinin hemen yanindan çikan Bogazkesen Caddesi’ni Siraselviler’e baglayan Defterdar Yokusu’nda Istanbul Boga-zi’na hakim genis bir arazi üzerinde kurulmus.
Tarihi eskilere gidiyor… Bu tarihi anlatayim ki, müesseseler nasil ortaya çikiyor, nasil olgunlasiyor, sonra biz deger bilmezligimizden veya farkinda olmadan bu köklü, yüzyillik kuruluslari bir anda nasil yok ediyoruz, ortaya çiksin.
Istanbul önemli bir sehir
1815-1825 yillarinda Cenova Cumhuri-yeti’nin Osmanlilarla yaptigi deniz ticareti nedeniyle Istanbul, Italyan gemilerinin ugrak yeri olunca, Istanbul’a gelen denizcileri tedavi amaciyla Italyanlar Galata’da küçük bir hastane açti. “Saint Vincent de Paul” tarikatina bagli rahibeler ve tek bir doktor, küçük ahsap bir binada hastalara sifa dagitmaya basladi. Bina küçük gelince Galata’daki Saint Pierre Kilisesi yanindaki bina kullanilmaya baslandi. Bu hastaneleri Sardunya Hükümeti yasattigindan (I’Hospital du Govermement de Sardaigne) ve (Hospi-tal Sarde) diye adlandirildilar. 17 Mart 1861’de italyan Birligi saglaninca hastanenin adi “Italyan Kralligi Hastanesi” (Regio Ospedale Italiano) oldu. O yillarda Istanbul’daki Italyan asillilarin sayilari artü, 30 bine ulasti. Hasta sayisi çogaldi. Italyan Disisleri Bakani Kont Barbolani de Casapia-na’nin girisimiyle artan hastalarin tedavisine yardimci olmak amaciyla Istanbul’a Basra-
hibe Luigia Canegrati öncülügünde “Ivrea”li Immacolata Concezione rahibeleri gönderildi.
Kral II Vittorio Emanuele Istanbul’a hastane yaptiriyor
Hastane binasi yetersiz kalinca italyanlar Abdülaziz’in izni ile bugünkü hastanenin arsasini satin aldilar. Bu arsa üzerine Kral II Vittorio Ema-nuele’nin yaptirdigi bugünkü hastane binasi 1876 yilinda hizmete açildi. 1972 yilina kadar hastaneyi italya’dan gelen hekimler yönetti. Türk Hükümeti’nin zorla verdigi izin ile 1936 yilinda hastane binasina yeni pavyonlar eklendi. Rahibeler için bir konut ve mutfak yapildi.
Ivreali rahibeler temiz ve düzenli olmalariyla taninir. Bugün hastanede Italyan hekim ve yönetici çok ama hastaneyi sirtlarinda tasiyan, kaloriferi yakan, çamasirlari yikayip ütüleyen, bahçeyi çiçeklendiren, ortaligi süpüren, hastalara bakan, ameliyatlara yardim eden 11 hemsire var. Bu hemsirelere “rahibe” denilmiyor. “Sor” deniliyor. “Sor” kilise hiyerarsisinde “kizkardes” anlaminda kullanilan bir deyim.
Hemsire rahibelerin en kidemlisi 88 yasindaki Söz Pierrina, en genci 52 yasindaki Sör Klara. Sule Çizmeci’nin daha önce yaptigi bir söylesiden ögrendigime göre Sör Pierrina 59 yildir italyan Hastanesi’nde. Sör Klara 11 yil önce gelmis. Sör Dometina hemsirelik yaninda bahçe bakimindan sorumlu. Sör Pasguilia erkek kati sorumlusu. Sör Anna gece hemsiresi. Sör Elena Milano’dan gelmis. Sör Jovanna ameliyathane hemsiresi. (Benim operasyonumda doktorlara yardimci idi) Italyan Hastanesinin 11 rahibesinin hayati bahçe duvarlari arasinda geçiyor. Hastane disinda tek bildikleri yer alisveris için gittikleri balik pazari ile ibadet için gittikleri Saint Antuan kilisesi. Ama simdi Saint Antuan’a da gitmiyorlar. Çünkü her pazar kiliseden gelen bir papaz, hastanenin ikinci katinda bulunan ve dört yil önce yenilenen küçük kilisede rahibeler için özel ayin düzenliyor.
Bana anlatildigina göre, 11 rahibenin 5’inin yaslilik nedeniyle italya’ya dönmesi bekleniyor. Ve de yenileri gelmiyor. Bir önemli açiklama: Iki ameliyathanesi, bir dogumevi, 70 yatagi olan, “Italyan Hastane-si”nin tüm masraflari döner sermayeden karsilaniyor, tabii ki döner sermaye yetmediginden açigini Italyan Hükümeti karsiliyor. Buna karsi, ayakta ve yatakta teshis ve tedavi gören hastalarin tamamina yakini Türk ve müslüman… Italyan Hastanesi son 11 rahibe ile, din, irk, dil farki gözetmeden hastalara sifa dagitmaya çalisiyor.
Sayin okuyucularim, 120 yillik hastane binasinin görkemi, temizligi, düzeni, sükuneti, çalisanlarin ilgisi beni etkiledi. Türkiye’de neler var bilmeyenlerin haberi olsun diye bunlari yaziyorum…

 

Sende yorum yap