Ülkeler şimdi “kişi başına varlık” sırasına konuluyor

, , Sende yorum yap

Bugüne kadar ülkelerin zenginlikleri “kisi basina düsen Milli Gelir” rakkami ile ölçülürdü. Ülkeler “Kisi Basina Milli Gelir” rakkami-na göre siralanirdi.
Simdi yeni bir “zenginlik ölçüsü” daha ortaya çikti: “Kisi basina düsen varlik.”
Bu konuyu çok çok çok basitlestirerek anlatayim. Mahallede iki bakkal var. Bakkalin birinin yillik geliri 500 milyon lira. Ama bu bakkalin tek bir evi var. Baska hiçbir seyi yok. Öbür bakkalin yillik geliri net 400 milyon lira. Fakat o bakkal bes katli bir apartman yaptiriyor. O apartmanin altinda kiraya verilecek 4 dükkan mevcut. Köyde kocaman bir tarlaya sahip. Bugday eker ise dünyanin parasini kazanir. Simdi siz gelire göre siralarsaniz, birinci bakkal bir numaraya oturuyor. Varliga göre siraya koyarsaniz ikinci bakkal birinci sirada yer alir.
Bu basit olarak anlattigimi, simdi de “kitabina uygun biçimde” açiklayayim.
Milli Gelir, bir ülkede bir yil içinde üretilen mal ve hizmetlerin parasal degeridir. Bir yillik Milli gelir rakkamini nüfusa bölerseniz, kisi basina düsen Milli Gelir rakkami çikar. Bu da ülkede bir kisinin bir yil içinde ürettigi ortalama mal ve hizmetin degerini bu üretim karsiligi eline geçen gelirin büyüklügünü, o ülkede yasayan insanlarin ortalama gelir seviyesini gösterir.
Kisi basina düsen “Mü Gelir rakkami siralamasinda isviçre 36.800 dolarlik gelir ile en basta yer alir. isviçre’yi ABD 33.280, Japonya 29.730, isveç 27.460, Danimarka 26.300, Fransa 22.760 dolar ile takip eder. Türkiye’nin kisi basina Milli Gelir rakkami 2 bin 3 bin dolar arasinda gidip gelir.
Kisi basina Milli Gelir tanimindan sonra ortaya çikan “Kisi Basina Varlik” taniminin mucidi, “Dünya Bankasi”. Kisi basina varlik hesaplamak için, önce ülkenin tüm varligi hesaplaniyor. Sonra nüfusa bölünüyor. Ülkenin tüm varligi hesaplanirken ülkedeki 4 temel varlik dikkate aliniyor:
1) Tabii Varliktan: Ülkenin toprak varligi, sulan, ormanlari, madenleri, kiyilari, altin, gümüs madenleri.
2) Ülkenin üretim varligi. Makineler, fabrikalar, binalar, yollar, limanlar, hava alanlari.
3) Insan Varligi: insanlarin egitim düzeyi, verimlilgi, sagligi, kafa yapisi.
4) Sosyal Varlik: Ülkedeki insanlarin sosyal davranislari, örgütlenme güçleri, ortaya çikardiktan kurumlar, kurumlarin etkenligi.
Dünya Bankasi uzmanlari ilk üç varligin ölçülebilecegini, simdilik dördüncü varligin hesaplanamayacagini görmüsler.
Sayin Okuyucularim, dikkatinizi çekmek istiyorum. Eskiden bir ülkenin varligi, zenginligi konusulurken, petrol yataklarindan, madenlerinden, ormanlarindan, ikli-
minden sözedilirdi.
Sonra fabrikalar, yollar, limanlar zenginlik ölçüsü olmustu.
Simdi “varlik” denilince “insan varligi” ön plana çikiyor. Okumus, kafasi iyi isleyen, üreten, seçkin insan en degerli varlik sayiliyor. Bir de bunlara ek henüz hesaplanamayan varliklar devreye giriyor: Ülkenin sosyal kaynaklan, kurumlasma gücü nedir? Parlamentosu iyi çalisiyor mu? Hukuk sistemi iyi isliyor mu? Trafik akiyor mu? Okullar üstün egitim veriyor mu? insanlar huzur içinde mi? Ekonomik ve sosyal istikrar var mi?
Dünya Bankasi uzmanlari 192 ülkenin varliklarini yukanda açikladigim üç varlik ölçüsü ile belirlemisler. Sonra toplam var-liklari nüfus sayisina bölmüsler. Kisi basina varlik rakkamini bulmuslar. 192 ülkenin kisi basina varlik ortalamasi 86 bin dolar. Türkiye, 34 bin dolarlik kisi basi varlik rak-kamiyla ortalama varligin çok çok altinda kalmis durumda. 192 ülke siralamasinda 97’inci siraya düsmüs.
Kisi basina varlik siralamasinda 835 bin dolar varlik ile Avustralya birinci sirada, onu 704 bin dolar varlik ile Kanada, 658 bin dolar ile Lüksemburg, 647 bin dolar Ile isviçre, 565 bin dolar ile Japonya izliyor. ABD 421 bin dolar varlikla 12’inci, Fransa 413 bin dolar varlikla 13’üncü Almanya 399 bin dolar varlikla 15’inci sirada. En sonda 1.400 dolar varlikla Habesistan ve 1.600 dolar varlik ile Nepal yer aliyor.
Önemli olan bu varlik rakkamlarinin olusumu. Açik anlatimiyla toplam varlik rakkaminin üç varlik kalemi arasinda dagilimi. Acaba toplam varlik rakkamina tabii kaynaklarin katkisi ne? Fiziki üst yapinin katkisi ne? insan kaynaklarinin katkisi ne? Burada çok önemli bir nokta ortaya çikiyor. Bazi ülkeler, tabi kaynaklan olmadan, insan kaynagina dayali olarak “varlik siralamasinda” öne geçebiliyor.
Bunu gösteren bir tabloyu yazinin altinda bulacaksiniz. Kisi basina varlik siralamasinda basa geçen Avustralya’da tabii varliklarin toplam varliklar içindeki payi yüzde 71, insan varliginin payi yüzde 21. Üçüncü siradaki Lüksemburg’a bakiyoruz. Tabii varliklarinin toplam varliklari içindeki payi yüzde 4. Buna karsilik insan varliginin payi yüzde 83. Japonya’da da benzeri bir durum var. insan varligi tüm varligin yüzde 83’ünü olusturuyor.
Buradan ciddi bir sonuç ortaya çikiyor: Bundan sonra, efendim bizim tabii kay-naklarimiz yetersiz. Onun için kalkinami-yoruz demek imkani ortadan kalkiyor Veya tersi: Bizim cennet gibi kiyilarimiz var. Bu turizm potansiyeli ile bizim sirtimiz yere gelmez diye düsünülemeyecek. Tabii kaynagi olmayanlarin, sadece insanlarini iyi yetistirerek, insan kaynagina dayali olarak basa gürestikleri bir dünyada yasiyo-ruz.
Dünyada Kisi Basina Varlik S iralamasi (Kisi Basina ABD Dolari)
Varligin Kaynaklar Arasi Yüzde Dagilimi
Tahmini insan Üretim Tabii
varlik kaynagi kaynagi kaynaklar
1. Avustralya 835.000 21 7 71
2. Kanada 704.000 22 9 69
3. Lüksemburg 658.000 83 12 4
4. Isviçre 647.000 78 19 3
5. Japonya 565.000 81 18 2
6. Isveç 496.000 56 16 29
7. Izlanda 486.000 23 16 61
8. Katar 473.000 51 11 39
9. B.Arap Emirligi 471.000 65 14 21
10.Danimarka 463.000 76 17 7

 

Sende yorum yap