“Türk Beşleri”nden Necil Kâzım Akses

, , Sende yorum yap

Evin tlyasoglu’nun “Necil Kâzim Akses, Minyatürden Destana Bir Yolculuk” basligini tasiyan arastirmasi, Yapi Kredi Yayinlari arasinda çikti. Büyük boy 280 sayfalik kitapla birlikte Necil Kâzim Akses’in sesinden anilarinin ve de bestelerinden örneklerin kaydedildigi 2 adet de compac disk hediye ediliyor.
Necil Kâzim Akses “Türk Besle-ri”nden biri. Cumhuriyet’in ilanindan hemen sonra, bazi yetenekli gençler Avrupa’nin kültür merkezlerine egitime gönderildi. Bu gençler ülkeye döndükten sonra yeni Türk müziginin kurucusu olan ve Türk Besleri adi ile anilan grubu olusturdu. Türk Besleri, Cemal Resit Rey (1904-1985), Ulvi Cemal Erkin (1906-1972), Hasan Ferit Alnar (1906-1978), Ahmet Adnan Say-gun (1907-1991) ve Necil Kâzim Akses (Dogumu 1908)dir.
Türk Besleri’nin en genç üyesi olan Akses 6 Mayis 1908’de istanbul’da dogdu. Istanbul Sultani-si’nde 7 yasinda keman dersleri almaya basladi. Mesut Cemil Bey ile viyolensel çalisti, istanbul Erkek Lisesi ve Belediye Konservatuvarinda okudu. Cemal Resid’in ögrencisi oldu. 1926-1934 yillari arasinda Viyana ve Prag’da müzik egitimini sürdürdü. Ünlü müzikçiler Marx, Kleinecke, Alois Haba, Joseph Suk ile çalisti. 1948 yilinda Ankara Devlet Konservatuvari’na müdür oldu. 1949 yilinda Güzel Sanatlar Mü-dürlügü’ne getirildi. Bern ve Bonn’da kültür ateseligi yapti. Evin llyasoglu’nun anlatimiyla “Geleneksel Türk müzigi ögeleri ile bati müzigi normlarinin çagdas teknigini birlestiren bir müzik ustasidir”.
Orkestra ve koro eserleri yaninda konçertolar, oda müzigi parçalari, san ve piyano parçalari, sahne müzikleri besteledi.
Doksan yasina ulasan bu Cumhuriyet sanatçisinin ilginç yasam öyküsü, Atatürk dönemindeki çagdaslasma arayislarinin hikâyesi olmus.
Hem yazilari hem de görsel malzemeleri hem de dinletisi ile.
Necil Kâzim Akses arastirmasini kitaplastiran Evin llyasoglu, istanbul dogumlu bir hanimefendi. Yedi yasinda piyanoya baslamis. Radyo ve televizyonda müzik programlari düzenliyor. Gazetelerde müzik üzerine yaziyor. Bogaziçi Üniversite-si’nde ögretim görevlisi.
Çok sayida kitabi var. Müzige ilgi duyan, neyin ne oldugunu, kimin kim oldugunu ögrenmek isteyen, duyduklari bestekârlar, isittikleri ünlü müzik eserleri hakkinda bir referans kitabi arayan okuyucularima Evin llyasoglu’nun gene Yapi Kredi yayini olarak bastirilan “Zaman içinde Müzik” isimli kitabini tavsiye ederim.
Bu, büyük boy 320 sayfalik kitapta, baslangicindan günümüze örneklerle “Bati Müziginin Evrimi” anlatiliyor. Resimlerle süslü kitabin son bölümünde Türkiye’de bati müziginin gelisimi hikâye ediliyor. Kitabin sonunda müzik terimleri sözlügü ve isim dizisi var. Kitaba ekli olarak hediye edilen 10 adet compac disk ve kasette uzak caglardan günümüze, bati müziginin ünlü eserleri toplu olarak veriliyor. 1994 yilinda birinci baskisi yapilan kitabin simdilerde 5’inci baskisi satista.
“Bana bir ülkenin çikardigi sesleri gösterin o ülkenin nasil bir ülke oldugunu söyleyeyim” özdeyisinden hareketle Evin llyasoglu diyor ki, “Bize kulak verecek olan dünya, bir avuç çagdas Türk bestecisini dinleyecek, duyacaktir. Akses Usta, yasadigi çagdan dönüp ona çarpan ugultuyu duydu. Dinledi. Süzdü. Ayikladi. Inanilmaz bir direnç ile mahserin içinde koyu bir yalnizlik çekerek ses verdi. Notalari yogurdu. Boyadi. Yonttu. Naksetti. Necil Kâzim Akses’in ve diger müzik ustalarinin yapitlari hakkiyla dinlenmeyi bekliyor.”
Evin llyasoglu’nun kitabi, Necil Kâzim Akses’e 90’inci yas günü hediyesi…

 

Sende yorum yap