Terör “para” ile değil “farklılıkları yönetmek becerisi” ile sona erdirilebiliyor

, , Sende yorum yap

Bölgelerin geri kalmisliginin, ekonomik dengesizligin halkin huzursuzlugunu artirdigi, terör gruplarinin ortaya çikmasina neden oldugu söylenir.
Terör bölgelerinde ekonominin güçlendirilmesi, halka is imkanlari yaratilmasi halinde terörün sona erecegi sanilir.
Irlanda ve Ispanya’daki tecrübeler belli bölgelerde ekonominin gelistirilmesinin, yatiranlarin artirilmasinin terörü ortadan kaldirmaya yardimci olamayacagini ortaya koymustur. Burada yapilan hata, etnik ve dinsel gruplarin huzursuzlugun tek sebebinin “fakirlik” olarak görmek, huzursuzlugu “ekonomik nedenler ile sinirlamak”tir.
Dogu Ergil, TOBB için hazirladigi Dogu Rapo-ru’nun son bölümünde, Manda ve ispanya’da terörü önlemek için terör bölgelerine yapilan yatirimlarin nasil ise yaramadigini hikaye ediyor.
ingiltere Hükümeti, irlanda’da yatirimlari arti-rip, refahi yükseltince huzursuzlugun ortadan kalkacagini düsündü. Bu dogrultuda çabalar ne refahi istenen düzeye çikardi. Ne de beklenen sosyal adaleti gerçeklestirdi. Yaklasik 1.6 milyon nüfusun yüzde 12-13’ünü olusturan Katolik’ler, kendilerini sadece “nüfus azinligi” olarak degil, ise alinirken, ücret ödenirken, sosyal hizmetlerden yararlanirken, konut edinirken “ayrimcilik politikasinin kurbani” olarak görmeye devam ettiler.
Ispanya’da Bask bölgesi 2.l milyon insanin yasadigi Avrupa’nin en yüksek nüfus yogunlugu olan yerlerinden biri. Franko, Bask milliyetçiligini yumusatmak ve bölgeyi Ispanya ile bütünlestirmek için bu bölgeye dogrudan yatiranlari ve yabanci sermaye yatirimlari tesvik etti. Bask bölgesi, en çok sanayilesmis bölge oldu. Bütün bunlar Bask halkinin huzursuzlugunu önleyemedi.
Terör bölgelerine yapilan yatirimlar ve para, huzursuzlugu gidermeye yardimci olamiyor. Acaba tek çözüm yolu “silahli mücadele” mi?
Etnik veya dini gruplarin huzursuzluklarindan kaynaklanan terörün sadece güvenlik gücüyle de bastirilamayacagini birçok örnekler ortaya koydu.
Güvenlik güçleri çözümü saglayamamakta, tersine sorunun giderek bir parçasi olmakta.
Irlanda’da 1968 yilinda sosyal hak talebiyle gösterilere baslayan Katolikler’i bastirmak için Britanya Hükümeti’nin gönderdigi askerler halka ates açinca, o zamana kadar “macerasi bir gençlik grubu” olarak nitelenen IRA, bir anda kahraman oldu. Halk destegini kazandi.
Teröristlerin de yapmak istedikleri buydu. Güvenlik güçlerini asin siddet kullanmaya tahrik ederek, hem kendi varligini ve de siddetlerini hakli göstermek, hem de siddetten yakinan halk arkalarina almak.
Bu durumda terörist gruplarin kendilerini “özgürlük savasçilari” olarak takdim etmeleri, iç ve dis kamuoyunda sempati toplar hale gelmeleri mümkün olabilmekte. Öte yanda da, “düsman muamelesi gören” etnik gruplar ve din gruplari da, kendilerinden olmayanlara karsi gerçekten düsmanlasmakta. Dogu Ergil, TOBB için hazirladigi Dogu Raporu’nun son bölümünde, Irlanda ve Ispanya’daki terör olaylarini anlatirken bu bilgileri veriyor ve degerlendirmeleri yapiyor.
Dogu Ergil, Ispanya’da ETA ile mücadelede
ETA’nin bütün tahriklerine karsin ordu birliklerinin görevlendirilme-mesinin yararini söyle anlatiyor: “Ordunun bir toplumsal anlasmazlik olarak nitelenen sorunlarin disinda tutulmasi ve yipratilmamasi gerekir. Eger ordu iç asayis sorununa karisirsa, siyasette de taraf olur. Dirayetli devlet adamlari ve siyasetçiler, bu durumun hem siyasetin normallesmesi, hem de kendi varliklari açisindan saglikli olmayacagini düsünür.” Irlanda’da asker kullanilmasi, duruma bir isgal süsü verdi. Kuzey Irlandalilar’in, IRA’ya kitlesel destek ve savasçi vermelerine neden oldu. Askerler terörizmin özellikleriyle bas etmek için egitilmemislerdi. Geldikleri toplumun kosullarini, ne istedigini de bilmiyordu. Bunun için “askerce” davrandilar. Kendilerine “düsman olarak gösterilenleri” kisa sürede saf disi birakmaya çalistilar. Sorunun çözülmesi bir yana dökülen kanin miktari artti. Hem Irlanda’da hem Ispanya’da etnik ve dinsel gruplarin destegini alan terörist gruplarla mücadelede, basarinin büyük ölçüde sosyal ve ideolojik çevreye bagli oldugu anlasildi. Teröristlere destek veren “sosyal çevrenin varligi sürdükçe” terör sürüyor, teröristlerin sayisi azalmiyor, teröristler kaynak sikintisi çekmiyor. Ideolojik egilimlerine uygun siyasal ortamin mevcudiyeti ise, terörist gruplarin eylemlerine mesruiyet kaynagi olusturuyor. “Bastiri-lan dini inançlar” veya “dislanan etnik grup” gibi “esitsizlik ve ayrancilik”, baskaldirinin ve silahli mücadelenin gidasini olusturuyor.
O halde çözüm, anlasmazligi gidermek. Anlasmazlik “etnik ve dinsel farkliliklardan kaynaklanan bir sosyal ve siyasal anlasmazlik” ise bunun klasik polisiye yöntemlerle, ordu gücü ile, silahla çözümü mümkün degil. Ayrica tarihte görülmüstür ki, bu tür anlasmazliklar, ne yapilirsa yapilsin, biçakla kesilir gibi çözüme kavusturulamiyor.
Sorunun siddeüe çözülmesine çalisildikça “fiziksel beraberlik sürdürülse bile”, duygusal kopus netlesiyor; istikrarsizligi besliyor. Rejimi zayiflatiyor. Siyaset ile iman birbirine karisinca, hakli ile haksiz birbirinden ayrilamaz hale geliyor. Bu nedenlerle etnik ve dinsel kökenli terör hareketleriyle mücadeleyi “olagandisi” degil, “olagan siyaset yöntemleriyle ve hukuk kurallariyla” yürütmek gerekiyor. Terör ile mücadelenin “olgunlastirilmasi”, silahli mücadelenin “siradan cürüm”, teröristin de “siradan mücrim” statüsüne indirilmesi demek. Bu durumda terörist artik ne “kutsal bir davanin eri” ve ne de “isgal ve sömürüye tabi bir halkin askeri” olmak payesini talep edemiyor. Hem Irlanda’da hem Ispanya’da bu anlatilan biçimdeki yaklasimlarla terörizme bakis acisi ve teröle mücadele yöntemleri kökünden degistirildi ve terörün önlenmesinde basan saglandi. Irlanda ve ispanya tecrübeleri etnik ve dinsel gruplarin huzursuzlugundan kaynaklanan terör olaylarin kurutulmasinda “ilimlilar” ve “radikaller” için farkli politikalarin uygulanmasinin yararini ortaya koydu. Bu politikalarin esasi su: (1) Ilimlilari kazan. (2) Radikalleri soyutla. Tecrübeler gösteriyor ki, “etnik ve dinsel terör ile mücadele, savas alaninda degil, kamu vicdaninda” kazanilabiliyor. Eger etnik ve dinsel gruplarin rahatsizliklari giderilirse “terör gruplarinin var olma nedenleri ortadan kalkiyor.”

 

Sende yorum yap