Tekeli-Sisa “Ulusal Mimarlık Büyük Ödülü”nü aldı

, , Sende yorum yap

Mimarlar Odasi’nin iki yilda bir dagittigi “Ulusal Mimarlik Büyük Ödülü” bu yil Dogan Tekeli ve Sami Sisa’ya verildi.
Tekeli-Sisa 40 yildir birlikte çalisan iki Türk Mimari. Bugüne 158 proje çizmisler. Bunlarin 94’ü uygulanmis. Katildiklari yarismalarda 26 projeleri birincilik ödülüne, 49 projeleri birincilik disindaki ödüllere layik görülmüs.
Mimarlik Odasi bundan önce üç “Ulusal Mimarlik Büyük Ödülü” dagitmis. Birinci ödül”Sedat Hakki “ya ikinci ödül ‘Turgut Cansever”e ve üçüncü ödül “Sevki Vanli”ya verilmis.
* * *
Tekeli ve Sisa’nin mimari çizimleri ötesinde bir özellikleri var. “Kurumsallasma-nin-müesseselesmenin” bir türlü gerçeklesemedigi “Mimarlik dalinda”, tam 40 yil bir müesseseyi yasatmislar.
Tekeli ye Sisa 1929 dogumlu. Istanbul Teknik Üniversitesi Mimarlik Fakültesi’nde birlikte okumuslar. Ünlü Türk Mimari Emin Onat ile ünlü Alman mimar Paul Bonatz’in ögrencisi olmuslar. 1954 yikida Tekeli-Sise Mimarlik Kollektif Sirketi’ni kurmuslar. Bu mimarlik sirketi 40 yildir yasiyor. Ve de proje üretiyor.
Yelpazeleri çok genis… Antalya Havaalani projesini, Ankara’da Halk Bankasi Genel Müdürlük Binasi, izmir’de Konak Sitesi, izmit’te Lassa Fabrikasi, Yalova’da Yapay Elyaf ve Iplik Fabrikasi, Kami’de Yün iplik Fabrikasi, Rumelihisari Çevre Düzenlemesi Projesi, istanbul’da Manifaturacilar Çarsisi, Ankara’da Stad Oteli, Antalya Müzesi, Galatasaray’daki Pamukbank binasi, Ankara’da Danistay binasi, Bursa’da Oyak-Renault otomobil fabrikasi, Eczacibasi Serum fabrikasi gibi ticari ve sinai yapilar yarimda, degisik konut projeleri uygulanmis.
* * *
Tekeli ve Sisa’nn “Ulusal Mimarlik Ödülü” nü kazanmalarinin nedenini Ardemento Dekorasyon Dergisi için hazirladigi yazida Atilla Yücel söyle özetliyor: “Çagdas Türk mimarlik dünyasinin kararsiz ve kaygan zemini üzerinde ürün vermek bir yana, uzun süre ayakta kalmak bile baslibasina bir basan. Tekeli-Sisa ikilisi ise kirk yildir bu hayret verici sporu kolaylikla basariyorlar. Onlarin yarim yüzyila yaklasan meslek yasamlari, bat dünyasinda bile ender görülmüs bir tutarlilik ve tavir bütünlügü gösteriyor. Her ürünlerinde bir öncekini asan bir düzey ve tempoyu tuturabilmeleri büyük bir basan. “Ulusalligin çogu kez içi bos bir slogan olmanin ötesine gitmedigi “bir dönemde, Tekeli-Sisa ikilisi sarsilmayan bir inançla çizgilerini sürdürüyorlar. * * *
Semi Sisa diyor ki, “…kösede bir bina varsa, o binanin çevredeki yapilara gülümsemesi, bir göz kirpmasi mühim bir faktör. Ve saniyorum ki, bizden sonra gelecek kusaklarin buna daha fazla egilmeleri sart. insanin yapiyla iliskisi de çok önemli. Gerek disaridan bakan, gerek içinde yasayan insanin bu mekandan nasil etkilenecegini mimar iyice etüd etmek zorunda. Mimarin sorumlulugu sadece bir bina yapmak degil. O binanin görüntüsünün özelligi ve güzelligi kadar, ise yaramasi önemli. Çünkü bina görüntü için degil, kullanim için yaptiriliyor. Görünüm için yaptirilacak ise o bir a-nit olur. O kadar.”
Dogan Tekeli, Türkiye’de sanayi yapisi mimarisindeki gelismeyi söyle anlatiyor: “… Kirk yilda çok sayida sanayi yapisi yapmak firsatini bulduk. Ilk sanayi yapisi Chrysler Motor kamyon montaj fabrikasi binasi basarili sayilinca sanayilesmenin hizlandigi yillarda özellikle yabanci sermayeli kuruluslar sanayi yapilan için bizim çizimlerimizi istediler. Sanayi yapilarinin kendine özgü nitelikleri var. Çabuk insa edilecek. Ekonomik olacak. Ayrica sanayiin özelliklerine göre çizilmesi ve sanayiin gerektirdigi biçimi tasimasi isteniyor. Sanayi yapisinda a-ranir olunca, bir önceki yapidaki deneyimini, bir sonraki yapida zenginlestirerek sürdürüyorsunuz.”
* * *
Çevre kirliligi denilince sadece çöp, duman, pislik aklimiza gelmemeli. Bunlar belli gayretle kisa sürede giderilebilecek kirlilikler. Esas kirlilik “beton kirliligi”… Sehirleri dolduran, yasami bogan çirkin beton binalar yüz yil ve daha fazla yasayacak. En az bir nesil bunlarin çirkinligine katlanmak zorunda kalacak. O bakimdan mimarlara büyük sorumluluk düsüyor.
Ben Tekeli ve Sisa’nin çalismalarini bu agdan övgü ile Sayin Okuyucularima aktarmak istedim. Tekeli ve Sisa’nin ilk 20 yillik çalismalari (1954-1974) dönemi daha önce kitap halinde yayinlanmis. Ama bu baski tükenmis. Simdi (1954-1994 arasindaki 40 yillik dönemi kapsayan) “Projeler, Yapilar: Dogan Tekeli, Sami Sisa” ismi ile yeni bir yayin hazirlanmis. Büyük boy 300 sayfalik bu yayin Yapi Endüstri Merkezi’nde satiliyor, l milyon 200 bin lira ödeyerek bir tane satin aldim. Içinde Tekeli-Sisa ikilisinin 40 yilda çizdikleri tüm projeler ve gerçeklesen yapilarin çizimleri, fotograflari var. Bu konulara ilgi duyanlara tavsiye ederim.

 

Sende yorum yap