Tekel ne yüzsüz ne güçsüz

, , Sende yorum yap

Ne günlere kaldik! Gerçegi anlatmak ugruna ben bugün size “Tekel’i savunacagim”. Halbuki ben hem kamuda, hem özel sektörde tekellere karsiyim. Ama ne yaparsiniz ki “… burasi Türkiye abicim.” Devlet kendi kuruluslarini “yüzsüz” diye ilan ediyor. O kuruluslari devlete anlatmak da, bizim gibi “saf ve bakir Anadolu çocuklarina” düsüyor.
Yeni adi “Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol isletmeleri Genel Müdürlügü” olan Tekel 134 yasinda. 500 büyük firma siralamasina göre Türkiye’nin ciro bakimindan 3’üncü en büyük kurulusu. 1994 yilindaki cirosu 76 trilyon lira. Vergi ve fonlar çiktikdan sonra safi satis hasilati 41 trilyon lira, isletme faaliyet kan 13.5 trilyon lira. Açik anlatimiyla, kar eden bir kamu iktisadi kurulusu.
1994 yilinda katma deger olarak Türkiye’nin Gayri Safi Milli Hasila’sina (Milli gelirine) katkisi 54 trilyon lira.
Hazinenin sagladigi tüm vergi ve fon gelirlerinin yüzde 5.2’sini Tekel sagliyor.
Tekel’in 1994 yilinda Hazine’ye toplam vergi ve fon katkisi 41 trilyon lira.
Maliye iste bu devlet kurulusunu, 20.8 vergi borçlusu olarak “yüzsüz”lerin basi diyerek “ele güne” ilan etti. Halbuki Tekel’in Hazine’den 11 trilyon “net” alacagi var. Nedir bu olayin asli-fasli? Sayin okuyucularima onu anlatayim. Tekel sadece kendi üretimi için tütün almiyor. Hükümet, Tekel’e görev veriyor. “Hükümetin ilan ettigi fiyattan kim ne kadar, ne kalite tütün getirir ise, Tekel parayi bastirip bu tütünleri alacak. Destekleme alimi için ödenecek parayi Hazine daha sonra Tekel’e ödeyecek” diyor.
Bu yillardan beri böyle geldi, böyle gidiyor. 1994 yilinda Tekel kendi ihtiyaci için 44 bin ton tütün almis. Kendi ihtiyaci olan tütüne ödedigi para 1.5 trilyon lira. Fakat devletin destekleme alimi için 233 bin ton tütün almis. Bu tütünlere Tekel’in kasasindan 13.5 trilyon lira para ödemis.
Is, destekleme alimi yapip para ödemekle bitmiyor. Bu tütünler Tekel’in basina bela oluyor. 233 bin ton fazladan alinan tütün 1994 yilinin tütünü, önceki yil da 197 bin ton fazladan tütün alinmis. Ondan önceki yil da 200 bin ton fazladan tü-
tün alinmis. Bu fazladan alinan tütünlerin çok az kismi ihraç edilebiliyor. Çogu depolarda duruyor. Duruyor. Duruyor. Sonra ise yaramadigindan yakiliyor. Çünkü ülkede bos yere alinan tütünleri koyacak depo kalmadi. Bu yüzden Tekel yilda 3-5 trilyon lira yatirim yaparak devamli depo yaptiriyor.
Hükümet tütün alanlarini sinirlayacak, tütün ekmeyenlere tazminat ödeyecek oldu. Bu tazminati ödeme isi de Tekel’e ihale edildi. “Tekel ödeyecek, sonra Hazine bu paralan Tekel’e verecek.” Malûm. Hazinenin parasi yok. Hazine, Tekel’e ne geçen yilin destekleme alimi için tütüne verdigi parayi ödedi. Ne de bu yilin destekleme alimi için tütün ekicisine Tekel tarafindan ödenen para Hazine’den geldi. Tekel’in Hazine’den alacagi 31.8 trilyon lira. Hazine diyor ki “para isteme benden, buz gibi sogurum senden.” Hazine diyor ki, “Hazine’de Tekel’e vermek için 31.8 trilyon lira yok. Tekel, Maliye’ye vergi parasi yatirmasin. Bu hesap böylece kapansin”. Iyi de. 1994 yili sonunda Tekel’in ödemesi gereken vergi borcundan sadece 20.8 trilyon liralik bakiye kalmis. Halbuki Hazine’nin Tekel’e borcu 31.8 Trilyon lira. Çikariniz iki rakami birbirinden, 1994 yili sonu hesaplasmasina göre, Tekel, Hazine’den 11 trilyon lira alacakli. Hazine, Tekel’e 11 trilyon lira borçlu.
Iste böyle bir hesaplasma içinde, ne yaptigini bilmeyen Maliye, Tekel’i “bas yüzsüz” ilan ediyor.
1994 yili faaliyet raporuna bakarak Sayin okuyucularima biraz da Tekel’in ne yaptigini anlatayim. Türkiye’de Tekel’in 941 adet dükkani var. Dükkan dediysem öyle dükkan degil de, fabrika, isletme, pazarlama birimi benzen dükkan. 713 memur, 5.212 sözlesmeli, 29.817 daimi, 12.736 geçici isçi olmak üzere 48.478 çalisani besliyor.
1994 yilinda tütün, anason, üzüm, arpa gibi alimlar için 16.5 trilyon lira ödemis. Simdi sizler karar veriniz, Tekel “yüz-süz” mü, “güçsüz” mü. Eger Tekel’in yüzsüz ve güçsüz olmadigina kanaat getirirseniz, Tekel’de çalisanlara “bir aferin çekiniz” de, suyu getiren ile testiyi kiranin bir olmadigi görülsün. Kar eden KIT ile zarar eden ayni kefeye konulmasin.
Tekel yurt içinde neler satiyor?
(Milyon TL)

______ ____________________1993___ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ___1994
Tütün ürünleri………….31,995,857………………………..60,899,311
Tekel ürünü filtreli sigara…………………23,080,503………………………..51,385,702
Tekel disi filtreli sigara………………….3,067,974…………………………7,268,108
Filtresiz sigara……………………251,134…………………………..989,030
Ithal tütün ürünleri………………..5,566,000…………………………1,190,465
Diger tütün Ürünleri…………………..30,246……………………………66,006
Alkol ve Alkollü içkiler….6,288,840………………………..12,694,426
Alkol…………………….361,420…………………………..639,140
Raki……………………4,429,861…………………………9,120,752
Votka…………………….419,982…………………………..806,170
Diger yüksek alkollü içkiler……………………374,733………………………….670,125
Sarap……………………. 156,189………………………….362,500
Bira………………………156,530………………………….319,654
ithal içkiler…………………….390,125…………………………776,085
Kibrit………………………19,129………………………….91,109
Çay………………………….8,395………………….,………5,071
Kahve……………………………-………………………………-
Tuz………………………..290,233…………………………536,249
Diger Ürünler………………………..790…………………………..1,220
TOPLAM SATIS……………..38,603,244………………………74,227,386

 

Sende yorum yap