Sanayi malı üretiminde 1992 çizgisinin gerisindeyiz

, , Sende yorum yap

Devlet istatistik Enstitüsü 112 önemli sanayi maddesinin üretimini aylik olarak izliyor. Bu bilgileri degerlendirerek “Sanayi Üretim Endeksi” adi verilen göstergeleri yayinliyor. Bu göstergeler ile ilgili haberler kamuoyuna “Sanayi üretimi Mayis ayinda da geçen yilin ayina göre yüzde 13.6 oraninda artis kaydetti. Sanayinin toplam üretimi 1995 yilinin ilk 5 ayinda, geçen yilin ayni dönemine göre yüzde 2.7 oraninda artti” seklinde yansiyor. Bu haber dogrudur. Bu haberi duyanlar ve okuyanlar “Ohhhhh. Oh. Ne iyi.
Sanayide U dönüsü baslamis. Isler normale dönmüs. Hatta üretim artiyor” diye sevinebilirler. Haber dogru ama, sadece haberde yeralan oranlar dogru oldugu için “haber dogru”. Gerçek ise baska.
Gerçek su: Türkiye’de Mayis ayi sonu itibariyle sanayi üretimi 1992 yilindaki üretimin altinda. Ocak ayindaki üretim rakaminin bile gerisinde.
Sayin Okuyucularima bu gerçekleri hangi rakamlara bakilarak, nasil izleyebilecegini anlatacagim. Sayin Okuyucularima bu yazinin altinda iki küçük tablo veriyorum. Bunlardan biri, “önceki yilin Mayis ayina göre, Mayis aylarindaki sanayi üretim miktarlarindaki degisim oranlarini gösteriyor.” Bu tabloya bakarak görüyoruz ki, 1995 yili Mayis ayinda toplam sa-nayi üretimi, geçen yilin Mayis ayina göre yüzde 13.6 oraninda artmis.
Dikkat ediniz, artis geçen yilin Mayis ayina göre. Mukayese, iki Mayis ayi rakami arasinda. Geçen yilin Mayis ayinda acaba toplam sanayi üretimi ne durumda imis? 1994 Mayis ayinda krizin etkisinde üretim yüzde 16.3 gerilemis.
Açik anlatim ile, 1995 yilindaki yüzde 13.6 artis, geçen yilki yüzde 16.3’lük düsmeyi karsilamiyor bile.
Iste bunun içindir ki, 1995 yilinin ilk üç ayinda “eksi” olarak gerçeklesen sanayi gelisme hizi, geçen yilin kriz aylarinin basladigi Nisan ve Mayis’tan itibaren “arti”ya dönüstü. Bu “arti”lar, geçen yilki “eksilerde karsilastirma sonucu ortaya çikan rakamlar.
Bu dogru rakamlara bakarak, yanlis yorumlar yapilmamalidir. “Sanayi üretimde U dönüsü basladi. Nisan’dan itibaren sanayide üretim artisi var. Mayis’ta artis hizlandi” denilemez.
Bu yazinin altindaki ikinci tablo gerçegi görmek isteyenlere kaynak olabilir. Bu tabloyu da Devlet istatistik Enstitüsü hazirliyor.
“1992 yilinda sanayi üretim 100 olarak kabul edilse, acaba, daha sonra bu rakam nasil azaliyor, nasil eksiliyor?”
Bu soruyu cevaplamak için hazirlanan tablonun adi “Sanayi Üretim Endeksi”.
Toplam sanayi üretimi endeksi 1994 yili Ocak ayinda 108.4 iken, ekonomik krizden sonra 1994 yili Mayis ayinda 86.5’e düsmüs.
1994 yilinin sonuna dogru, özellikle Eylül ayindan itibaren artan sanayi üretimi nedeniyle 1994 Aralik ayinda endeks 105.2’ye kadar çikmis.
Derken gelmis 1995 yili.
Toplam sanayi üretimi (1992 yili üretimi 100.0 iken) 1995 yili Ocak ayinda 101.1 olmus. (1992 yili seviyesine gelmis) Ama Subat’ta 90.9’a düsmüs.
Mart’ta 96.2, Nisan’da 104.7’e çikmis, Mayis’ta 98.2’e inmis.
Mayis ayinda toplam sanayi üretim endeksinin 98.3 olmasi, sanayideki toplam üretimin geçen yilin Mayis ayindan daha iyi. Fakat yilbasina göre biraz geride oldugunu gösterir. Esas çarpici nokta, 1995 Mayis çizgisinin altina düsmesidir.
Önceki yilin Mayis ayina göre
mayis aylari Sanayi Üretim Endeksi degisimi
Imalat sanayi Toplam sanayi
_____________ 1994 _ _ _ _ _ _ _ _ 1995_ _ _ ___ _ _ 1994 1995
Ocak……………………9.1……………..-10.5………………..8.5…………..-7.7
Subat………………….-5.1………………-3.8……………….-3.6…………..-1.9
Mart…………………..-0.3………………-2.7………………..1.9…………..-1.3
Nisan…………………-13.6………………15.1………………-10.4…………..13.8
Mayis…………………-20.4………………15.7………………-16.3…………..13.6
Yilsonu…………………..-………………-8.6………………….-…………..-6.2
1992 yilinda sanayi üretimi 100 iken
sonra ne oldu?

Sanayi Üretim Endeksi (1992=100)
Imalat sanayi Toplam sanayi
1995 1994 1993 1995 1994 1995
Ocak………96.7………108.0………99.0………100.1……..108.4…….99.9
Subat……..87.8……….91.3………96.2……….90.9………92.7…….96.2
Mart………92.9……….95.5………95.8……….96.2………97.5…….95.7
Nisan…….103.8……….90.2……..104.4………104.7………92.0……102.7
Mayis……..97.5……….84.3……..105.9……….98.3………86.5……103.4

 

Sende yorum yap