Saatli Maarif Takvimi ve Takvim-i Ragıp

, , Sende yorum yap

Bugün 8 Ocak Pazartesi. Hicri 1416 yilinin Saban ayinin 17’si. Rumi 1411 yilinin Aralik ayinin 26’si. Bugün “zemherir firtisi” esecek.
Bunlari nereden ögrendim? Saatli Maarif Takvimi’nden. Ben kendimi bildim bileli bizim evde “Saatli Marif Takvimi” bulunur. Babam öldü, annem öldü… Biz gene her yil bir tane aliyoruz. Bu yil küçük boyunu bulabildim.
Saatli Maarif Takvimi’ni yayinlayan Naci Kasim, Istanbul Maarif Ki-taphanesi ve Matbaasi’ni aradim. Muhsin Ceylani beye sordum “Günümüzde insanlar Saatli Maarif Takvimi kullanmaz oldu da mi, sadece küçük boyunu bastiniz?” diye sordum. Meger büyük boylar bitmisi Ikinci baskisi Çarsamba günü piyasaya verilecekmis. Saatli Maarif Tak-vimi’ne talep devam ediyormus. Özellikle Dogu Anadolu’dan büyük talep varmis.
Bilmeyenlere görmeyenlere anlatayim. Saatli Maarif Takvimi’nde aylar, günler hicri, rumi, miladi verilir. Namaz saatleri eski ve yeni saat düzenine göre belirtilir. Hava durumu açiklanir. Arka sayfada küçük bir siir, günün tarihi, günün yemek listesi ile faydali bilgiler yer alir.
Dini, milli günleri, hava durumunu izlemek için iyi bir kaynaktir, istanbul Maarif Kitaphanesi ve Matbaasi’ni Türkistan dogumlu Haci Kasim Efendi 1860 yilinda kurmus ve takvim yayinlamaya baslamis. Haci Kasim’in oglu Nacit Kasim harf devriminden sonra Atatürk için yazilan ilk kitabi yayinlamis. Adi “Atatürk’ün Altin Kitabi” imis. Saatli Maarif Takvimi 1931 yilindan bu yana latin harfleriyle basiliyormus. Bugün müessesenin sahibesi, Naci Kasim’in küçük kizi Aydin Geylani hanim. Esi Muhsin Geylani ve arkadas grubu takvimleri hazirlayip yayinliyorlar.
Bu yilbasi arkadasim Ercan Mutlu da bana “Takvim-i Ragip” acandasi hediye etmisti.
Günümüzde çagdas insanlann cebinde, çantasinda küçük randevu defterleri tasiniyor. Eskiden babalarimizin cebinde, analarimizin çantalarinda küçük cep acandalari bulunurdu. Bu acandalarin bas ve son bölümlerinde yararli bilgiler yer alir, orta bölümleri günlük takvimi verirdi. Dini, milli, mahalli günler, namaz saatleri, her ay, ve her ayin her günü
yapilacak isler belirtilirdi.
Takvim-i Ragip, bu eski tip acandasi gelenegini sürdürüyormus da haberim yokmus.
Plastik bir kapak içinde 256 sayfa küçük boy bir açanda. Bundan 73 yil önce Ragip Ulug yayinlamis.
Yayinladigi acandaya “Takvim-i Ragip” adini vermis. Sonra oglu Turgut, onun oglu Ilyas yayini sürdürmüs. Ilyas’in iki oglu Yakip ve Aslan ölünce, bu yil Takvim-i Ragip’la yayinlama isi Ilyas Bayar’a düsmüs.
Ilyas Bayar ile konusmadim… Takvimi bastiran Kanaat Yayinla-ri’ndan bir görevli, “Yaslilar öldükçe, Takvim-i Ragip’i bilenler kullananlar azaliyor…” diye yakindi;
Takvim-i Ragip’in bas ve son bölümünde bakiniz ne gibi yararli bilgiler var: Anayasal kuruluslar, Arabi, Rumi ve Miladi Yillar ve bunlar arasindaki farklar, vergiler, burçlar, deniz kiyilarimizin uzunlugu, dini günlerimiz, ecnebi devletlerin ulusal bayramlari, enlem ve boylamlar, eski Türk ölçülerini çevirme cetveli, ev eczahanesi, faydali bilgiler, günlerin uzamasi/kisalmasi, Hiristiyanlar ile Museviler’in dini günleri, Hicri-Ka-meri yilin aybaslari, illerimiz ve ilçelerimiz, otomatik telefon kod numaralari, Ingiliz ve Amerikan ölçüleri, Istiklal Marsi, kan sidik ve terin normal bilesimleri, normal insanlarin boyu ve agirligi, tarim isleri, yönlerin saptanmasi ve benzer bilgiler…
Bugün 8 Ocak Pazartesi 1960 yilinda Hirfanli Baraji açilmis.
Yilbasindan bu yana 8 gün geçmis. Yil sonuna 358 gün var. ,
Takvim-i Ragip’a göre bugün “zemherir firtinasi” esmeyecek. Firtina yarin. Ayin ikinci haftasi “yagisli ve rüzgarli”, üçüncü haftasi “hafif karli”, son hafta ise “karli ve soguk” geçecek.
Sayin okuyucularim, Takvim-i Ragip ve Saatli Maarif Takvimi’nin küçük boylari 150 bin liraya satiliyor. Büyük boyu 200 bin lira. Bunlar bizim ülkemizin kültürünün birer parçasi…
Bunlar bizim ülkenin “özgün yayinlari”… Gönül ister ki, bunlarin yayini sürsün gitsin… Ama hersey talebe bagli… Insanlar bunlarla ilgilenmez, talep yok olursa, tabii ki bir gün bu tip özgün yayinlar da tarihe karisir… Yok olur gider.

 

Sende yorum yap