“Re: Republic of Turkey”

, , Sende yorum yap

Dün sabah Londra’da finans kuruluslari, basinda kocaman puntolarla ve kapital harflerle “Re: Republic of Turkey” yazisi bulunan tek sayfalik bir faks mesaji aldilar. Bu mesajda sunlar yaziyordu: Türkiye’deki son problemler, sermaye piyasalarinda, Türkiye’nin yabanci paraya bagli borçlari konusunda önemli ölçüde belirsizlige neden oldu. Bu ortamda biz, Türkiye’nin borç senetlerini almak ve satmak isteyenler arasinda aracilik etmek için yola çiktik. Özellikle Türkiye tarafindan çikarilan Eurobonds, De-utschemark bonds ve Samurai bonds’lari satin almaya talibiz. Buna karsilik Kamu Ortakligi’nin çikardigi ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti garantisini tasi-, yan dolara bagli 12 ay ve 18 ay vadeli senetleri satiyoruz. Piyatamiz LIBOR arta % 10’dur. Bunlarin verimi çok yüksektir. Bilindigi gibi daha uzun vadeli Eu-robond’lar LIBOR arti % 4 ile islem gördügüne göre Kamu Ortakligi kagitlari 6 puan daha yüksek verim getirecektir. Konu ile ilgileniyorsaniz (071) 516 31 01 telefonu arayiniz veya (071) 516 38 79 numarali faksa mesajinizi gönderiniz.”
* * *
Sayin Okuyucularim LIBOR London Interbank Offered Rate), Londra’da belli basli bankalar tarafindan mevduata ödenen faiz oranidir. Bu oran resmi faiz o- ‘ rani degildir. Bankalar için zorunlu br oran degildir. Fakat Londra piyasasinda bütün bankalar bu orani uygular. Bu orandan büyük ölçüde sapmalar olmaz. Bugün Londra’da 6 aylik vadeli dolar hesaplan için LIBOR orani % 5’dir. Vade 9 aya çikinca % 5.5 olur.
Tasarrufumuzun miktan ne kadar büyük olursa olsun, paranizi bankada degerlendirecek iseniz Londra’da dolariniza % 5 faiz alirsiniz, bilemediniz % 6 faiz alirsiniz. Simdi aracilar Kamu Ortakligi’nin 12 ay ve 18 ay vadeli kagitlarini LIBOR arü 10 faizle satisa çikarinca, tasarruf sahibine yillik % 5 veya % 16 faiz önerilmis oluyor.
Dogrusunu isterseniz, benim tasarrufum olsa, hemen Londra’da Kamu Ortakligi kagitlarina baglar, bu faize yatarim. Bugün dünyanin hiçbir yerinde dolara yilda % 5 faiz ödenmiyor.
* * *
Bu isin asli esasi nedir? Nereden çikti? Bildigim kadan ile, aklimin erdigi kadan ile size anlatmaya çalisayim.
Kamu Ortakigi’nin çikardigi belli bir süre karsiligi dolar oarak ödenecek Gelir Ortakligi Senetleri ve Bonolar var. Bunlarin büyük kismi devlete dolar ile is yapan yol müteahhitlerine ve diger isadamlarina alacaklari karsiligi verilen kagitlardir. Müteahhitler, isadamlari belli bir vade sonunda karsiligi dolar olarak ödenecek bu kagitlari, Türk bankalarina, yabanci bankalara kirdirarak (iskonto ettirerek) biran önce nakite çevirmeye çalisirlar. Anlasildigi kadan ile bu kagitlarin önemli bölümü yurtdisina çikmis. Degisik porföylere girmis. Simdi bu senetleri daha önce portföylerine alanlar, “portföy bosaltiyor”.
Portföy bosaltmak demek su demek (1) Portföydeki kagitlarin geliri düsüktür. Daha verimlilerini satm almak i-çin bir kisim senetler satir. (2) Portföydeki kâgitlar risklidir. Biran önce elden çikarilir.
Kamu Ortakliginin Gelir Ortakligi Senetleri ile Bonolarinin Londra piyasasina dökülmesinin temel nedeni, Türkiye’nin kredi notunun devamli oarak kirilmasidir.
Siz çarpikliga bakiniz… “Türkiye’nin döviz sorunu yok iken, Türk parasi yönetimindeki hatalar nedeniyle, Türkiye’nin “dövizden basi derde girmek üzere!..”
Bütün mesele, kamunun finansman açigindan çikti. Kamu Türk parasi ile finansman açigini kapayamadi. kapamayi beceremedi. Dolar bollugu içinde yüzerken, Türk ekonomisinin “dis kredi notu” kirilmaya basladi. Dis kredi notunun kirilmasi, sadece dis kredi musluklarinin kapanmasina neden olmadi, daha önce tasarruflarini Türk kagitlarina baglamis yatirimcilari da harekete geçirdi. Yukarida açiklanan olay bu hareketin baslangici… Yatirimcilar, portföylerindeki kagitlar arasindan Türk kagitlarini ayiklayip, zararina sansa çikariyorlar.
O kagitlar LIBOR arti 1.5 veya L1BOR arti 3.0 ile portföylere girmisti. Simdi ayni kagittan LIBOR art 10 ile satisa çikarmak, 8.5 veya 7.0 puan zarar demektir. Yabanci yatirima için önemli bir zarardir.
Acaba yabanci yatirimcilar Türkiye’ye güvenmediklerinden mi bu zaran göze alabiliyor… Belki… Fakat genelde daha önemli bir neden var: “Kredi Notu”… Yabanci yatirimci kuruluslarin portföyleri belli usuller belli kaideler ile yönetilir. Bu usullerin ve kaidelerin en önemlileri yatirim yapilan kagitlarin “güvenirligi”dir. Bunun için her portföyün bir “ilkesi bulunur”. Örnegin bu ilkelerde denilir ki: “Kredi notu su seviyenin alfana inen ülkenin kagittan portföye giremez, eger portföyle bu ülkenin senetleri var ise, her ne fiyatla olursa olsun hemen satilir…”
iste simdi olan bu… Iste bu nedenle Londra piyasasina bizim kagitlar dökülmeye basladi. (Insallah) IMF ile biran önce anlasirsak bu çözülme duraklar. Eski günlere dönüs, kredi notunun tekrar düzelmesine baglidir. Bu zaman alacak… * * *
Neticeye gelelim… Eger dolariniz var ise ve verimli bir yahnin alani ariyorsaniz tasarruflarinizi Londra piyasasinda yillik % 15 net faizle Kamu Ortakligi idaresi Gelir Ortakligi Senetlerine baglayabilirsiniz.

 

Sende yorum yap