“Paramı ne yapayım” diyenlere tavsiyeler

, , Sende yorum yap

Konjonktür degistikçe sayin okuyucularini “paramizi ne yapalim?” diye sormaya baslarlar. “Ben bu isten anlamam” desem de, kimseyi inandiramam. Sayin okuyucularim bir ekonomi yazarinin paranin en iyi nasil kullanilacagini bilmesi gerektigini düsünür.
Böyle dönemlerde ben bilenlere danisirim. Ölçerim, tartarim… Ögrendiklerimi sayin okuyucularima aktaririni. Bastan “hatirlatmayi tekrarlayayim” ki, günah benden gitsin. Ben bu isi bilse idim, bugüne kadar zengin olurdum… Onun için sayin okuyucularim yazdiklarimi okusunlar, ama gene bildiklerini yapsinlar.
1. Gayrimenkul
Gayrimenkulunuz var ise su arada satmayiniz. Herkes satista. Fiyatlar düsük. Eger ihtiyaciniz için gayrimenkul alacak iseniz, tam zamanidir. Fiyatlar ve ödeme sartlari çok müsait. Çok paraniz var ise, yatirimi uzun süre unutabilecek güçte iseniz, çolugunuz çocugunuz ve gelecek için ucuz fiyatla gayrimenkul alabilirsiniz. Ama ikinci konuta ve yazliga para baglanmaz.
2. Hisse Senedi
Borsa’yi ciddi olarak izleyemeyenlerin, firmalarin bilançolarin-daki degisimi günü gününe bilmeyenlerin hisse senedi alip satarak büyük para kazanmalari hayaldir. Fazla parasi olanlar, “nakit’e kisa sürede ihtiyaç duymayacak olanlar, sabirli olanlar su arada “saglam firmalarin” hisse senetlerini satin alip, bunlari alti ay, bir yil “unutabilecekler ise” bu isi yapsinlar. Borsa basit anlatimiyla bir kumar masasidir. Birileri çok kazaniyor ise, birileri çok kaybediyor
demektir. Sizin mutlaka çok kazananlar arasinda olmanizi kim garanti edecek?
3. Mevduat/Repo
Konjonktürün oynak dönemlerinde “nakit’de kalmak, varligi “likit” tutmak iyidir. Bankalar su günlerde “pazarlikla” yüksek faiz ödüyor. Repo tasarruf sahiplerine yüksek gelir imkani sagliyor. Hiç bir sey bilmiyorsaniz, paranizi en iyi ve en kolay degerlendirebileceginiz yatirim alanlari mevduat ve repodur.
4. Döviz/Altin
Önümüzdeki dönemde döviz fiyatlari enflasyonu izleyecektir. Döviz fiyatlarinda enflasyon oranini asan bir dalgalanma (normalde) beklenmemelidir. Altinin fiyati dövize baglidir. Ayrica dünyadaki fiyat degisiminden etkilenmektedir. Altin ile döviz arasinda tercih yapacaklar dövizde kalmalidir. Dövize para baglayanlar, tasarruflarini sadece enflasyona karsi korumus olmakta, enflasyona ek bir getiri sansini kaçirmaktadir. Bu da unutulmasin.
5. Otomobil
Otomobil bir yatirim araci ol-
ma niteligini kaybetti. Otomobil fiyatlari genelde döviz ile sabit duruma geldi. Otomobili hemen sat-saniz, ikinci elde yüzde 20, yüzde 30 oraninda fiyat kaybi oluyor.
ihtiyaci bulunmayanlarin “bir an önce alayim, fiyati artmasin” diyerek, “kosa kosa otomobil satin almalari” akilli is olmaz. Eger tasarrufumuza dövizin deger kazancini asan ölçüde geliri saglayabiliyorsaniz, yerli veya yabanci otomobil alimini erteleyebilirsiniz. Otomobile baglayacaginiz parayi daha verimli alanlarda degerlendirir, ihtiyaciniz oldugunda otomobili o günkü fiyati ile gene alabilirsiniz.
7.Ev esyasi
Pahallilik demek, bir seyin fiyatinin gelirden daha hizli artmasi demektir. Eger geliriniz, bir malin fiyatindan daha hizli artiyor ise o mal sizin için “pahali hale gelmez”. Tersine “ucuzlamis olur.” Eger belli ev esyasina ihtiyaciniz var ise ve ödeyeceginiz parayi baska alanlarda degerlendirme sansiniz yok ise, istediginizi aliniz. Ama ihtiyaciniz yok iken ve de paranizi enflasyonun üzerinde bir getiri ile degerlendirme sansina sahip iken, durup dururken gereksiz alimlara yönelmeyiniz.
8. Tüketici kredisi taksitle alimlar
Bazilari “enflasyonda borçla-mak iyidir” diye düsünür. Paralan oldugu halde tüketici kredisi kullanir. Pesin alacagini taksitle alir. Veya parasi olmayanlardan bazilari ihtiyaçlari yok iken, “enflasyon nasil olsa faizi öder” diyerek tüketici kredisi veya taksitli satis ile alim yaparlar. Unutmayiniz, tüketici kredisinin faizi ve de tak-
sitli satislarda uygulanan faiz mutlaka enflasyonun üzerindedir. Alan degil, satan ve de krediyi veren kazanmak zorundadir. Aksi halde neden satsinlar, neden kredi versinler?
Sonuç: Sayin okuyucularim “çok uzattin toparla bakalim” diyecekler. Iste netice: su günlerde “likit” kalmak (açik anlatimiyla kisa sürede tasarruflari hemen “nakit’e çevirme sansini elde tutmak) tavsiye edilir. Devalüasyon riski görünmüyor, Türk Lirasi’nin getirisi iyi. O halde Türk Lira-si’nda kaliniz. Dövize bagli iseniz, Türk Lirasi’na geçiniz.
Yumurtalari tek sepete koymayiniz. Paranizin üçte birini bankada tutunuz. Mevduata veya repoya baglayiniz. Üçte biri ile en az üç degisik hisse senedi satin alip bu hisseleri “unutunuz.” (Spekülasyon yapmaya kalmayiniz. Hepsini kaybedersiniz!) Paranizin üçte birini de istediginiz sekilde kullaniniz.
Ama isterseniz siz gene bildiginizi yapiniz… Çünkü “parami ne yapayim” diyecek ölçüde imkana sahip oldugunuza göre, bugüne kadar ne yapti iseniz, dogru yaptiniz demektir.

 

Sende yorum yap