Nisbi fiyat dengesi alt-üst

, , Sende yorum yap

Bu zamlar ekonomiye sok etkisi yapacak, zaten bozuk olan dengeler alt-üst olacak
FARK: 1980-1990 yillari arasinda Ücretliler Geçinme Endeksi’nin 47 kat arttigi açiklanirken, ekmek fiyati 112 kat, süt fiyati 48 kat, buna karsi tüpgaz fiyati 154 kat, sehir otobüsleri bileti 150 kat, ev kirasi 157 kat artti
Fiyatlar ve ücretler arasinda bir denge vardir. Buna “nisbi fiyat dengesi” veya “nisbi fiyat iliskisi” denir.
Bunu Sayin Süleyman Demirel politik konusmalarinda sik sik dile getirir: “Benim köylüm, benim çiftçim eskiden 5 kilo bugdaya l litre mazot alirken, simdi ayni mazota 15 kilo bugday veriyor. Benim isçim eskiden bir saat çalisip 3 ekmek alirdi, simdi l ekmek alamiyor…” seklinde bu nisbi fiyat dengesinin önemini vurgular.
Kit zamlari dengeyi alt-üst ediyor
Serbest piyasa ekonomisi içinde, arz ve talep mekanizmasi bu dengeleri korur. Fakat fiyatlara devletin müdahale ettigi zamanlarda, fiyatlan hükümetlerin belirledigi zamanlarda bu dengeler altüst olur…
Hele hele yanlis ekonomi politikalari dengeleri çok bozar… Türkiye’de 1980-1990 döneminde her ne kadar “fiyatlar arz ve talebe göre olustu”
deniliyor ise de, isçi ücretlerine, tarim ü-rünü fiyatlarina devlet müdahalesi ve de KIT ü-rünleri fiyatlarinin hükümetlerce belirlenmesinin etkisinde nisbi fiyat dengeleri bozuldu.
Örnegin I980-1990 yillan arasinda Ücretliler Geçinme Endeksi’nin 47 kat arttigi açiklanirken, ekmek fiyati 112 kat, süt fiyati 48 kat, buna karsi tüpgaz fiyati 154 kat, sehir otobüsleri bileti 150 kat, ev kirasi 157 kat artti.
Yeni zam dalgasi dengeyi daha kötü yapacak
Hükümet yeni zamlari büyük oranlarda belirliyor. O mala yüzde 35 zam, bu mala yüzde 25 zam… Bu zamlar ekonomiye sok etkisi yapacak. Birbirini girdi olarak kullanan mal ve hizmetlerin fiyatlan yeni bastan olusacak… Zaten bozuk olan dengeler alt-üst olacak…
Ekonomik istikrar, sosyal huzur denilen sey, mal ve hizmet fiyatlari arasindaki dengenin adil bir sekilde olusmasini
saglamak, sonra da bu nisbi iliskiyi korumaktir.
Dikkat ediniz: Fiyat artislari ile “nisbi fiyat istikrari” farkli seylerdir… Fiyat artislari su veya bu nedenle önlenemez.. Devam edebilir. A-ma ekonomi politikalarinda basari saglanir ise, “nisbi fiyat istikrari” tesis edilebilir.
Zam yapmanin
adabi var
Hani o sık sık sözü edilen “gelir dagilimindaki adalet” diye bir sey var ya… Onun ilk adimi da bu nisbi fiyat istikrarini kurup, korumaktir.
Siz enflasyonun on yilda 47 kat arttigini ilan e-
derken, sizin emrinizdeki KiT’ler tüpgaz fiyatini 150 kat artirirsa, süt fiyati 48 kat artarken, ev kirasi 157 kat artar ise, düzen sarsilir…
Netice, Devlet Baba, KiT’lerin açigini kapamak, para bulmak için gelisigüzel zam yapamaz. Zam yapmanin da bir a-dabi, bir hesabi vardir.
Bu hesaba, dengelere dikkat etmeden yapilan “gelisigüzel zamlar”, “olsa olsa metodu ile belirlenen fiyatlar” ekonomide zaten bozuk olan dengeleri daha da bozar.
Türkiye’de 1980-1990 döneminde her ne kadar “fiyatlar arz ve talebe göre olustu” deniyor i-se de, isçi ücretlerine, ia-rim ürünü fiyatlarina devlet müdahalesi ve de KIT ürünleri fiyatlarinin
hükümetlerce belirlenmesininetkisinde nisbi fiyat dengeleri bozuldu.

 

Sende yorum yap