Monsiour Butterfly

, , Sende yorum yap

1986 ydinda Fransa’da Bernard Boursicot isimli bir eski diplomat casusluk suçundan yargilandi. Her casusluk olayinin ilginç yönleri vardir… Birçok casusluk olayinda ask ve kadin vardir… Bernard Boursi-cot’un olayi, daha önce duyulanlardan farkli çarpici bir olaylar bütünü içinde baslamis ve noktalanmisti.
Bernard Boursicot, Çin’de Fransiz Büyükelçiligi’nde görev yaptigi dönemde, operada görevli Çinli artist Shi Peipu ile ask iliskisi kurmus, bu iliski yirmi yil sürmüstü. Shi Peipu Fransiz diplomattan özellikle Vietnam harbi döneminde ciddi bilgiler sizdirmisti. Shi Pei-pu bu amaçla Boursicot ile iliskiye zorlanan bir Çin casusu idi. Boursicot sevgilisi Shi’nin casus ve de erkek oldugunu ögrenmisti…
Yargi nedeniyle hikayenin basina yansimasi ile kamuoyu olani biteni ögrendi. Yargi ile ilgili haberler Türkiye’de bizim gazetelerde de yayinlanmisti. Cilayi New York Times’de okuyan A-merikali yazar David Henry Hwang, bunu “M.Mutterfly” adi ile oyun haline getirdi.
Oyun 1988 Mart ayinda Brod-way’da, 1989 yilinda Londra’da sahnelendi. Ben hem Londra hem Brodway oyunlarini seyrettim.
Londra’daki oyunda Fransiz diplomat rolünü taninmis tiyatro, sinema, W oyuncusu Anthony Hopkins, Çinli sevgilisi rolünü ise, Singapur’da dogan, orada tarih tahsili yapan, sonra tiyatro okuluna giren ve ilk defa profesyonel sahneye çikan Goei isimli bir genç erkek oynadi.
* * *
Anthony Hopkins’i filmlerden çok kisi tanir. Aslinda Anthony Hopkins çok iyi bir tiyatro oyuncusudur. Londra’da arada suada sahneye çikar. Oyunlarini seyretmek için bilet bulmak bir sanstir. Ben Hopkins’i “Pravda” oyunundaki rolü ile çok begenmistim. “M.But-terfly”deki rolü ile tepeye tumandi.
Daha sonra Istanbul Sehir Tiyatrosu da bu oyunu sahneledi. Bilim kurgu ve
fantazi filmlerinin usta yönetmeni David Cononberg, farkli bir anlatimla hikayeyi sinemaya aktardi. Film simdi Türkiye’de sinemalarda “M.But-terfly” adi ile gösterimde.
* * *
Ilginç bir baska nokta daha var. Elvan Omay basardi bir gazetecilik ile Mösyö Butterflyi, olayin gerçek kahramani Bernard Boursicot’u Istanbul’da buldu. Onunla yaptigi röportajlar Aktüel dergisinin 145 ve 146’inci sayilarinda yayinlandi. Elvan Omay’dan ögrendigimize göre Bernard Boursicot, alfa aydir Pera’da erkek arkadasi Thierry i-le birlikte yasiyor.
* * *
David Henry Hwang’in yazdigi o-rijinal senaryoda “M.Butterfly oyunu” Paris’de bir hapishanedeki hücresinde, eski diplomat “Gallimard”in basindan geçenleri hatirlamasi ile baslar. (Oyunda gerçek isimler yerine Gallimard ve Song Liling isimleri kullaniliyor.) Gallimard elindeki küçük teypten Giacomo Puccini’nin ünlü Butterfly aryasini dinlerken, geçmise döner.
“Fransiz diplomat evli, evine bagli bir erkek. Çin’de birgün operada Butterfly temsiline gider. Basoyuncu ertesi günü onu arar. Song Liling israrlari, kaprisleri ile “Gallimard”i kendine baglar. Bir süre sonra bu iliskiyi diplomatin karisi
ve amirleri de haber alir. Vietnam harbi devam etmektedir. Batililarin Vietnam politikalarini Song devamli olarak Gal-limard’dan ögrenip, Çin istihbarat servislerine ulastirir.
Bu arada Song Liling çocuk bekledigini söyler. Ve Gallimard’dan oldugu söylenen bir çocuk ortaya çikar. Oyunun bundan sonraki bölümü Fransa’da Gallimard’in casusluk sucundan yargilanmasini hikaye eder.
En çarpici sahne Gallimard’in yirmi yillik sevgilisinin erkek oldugunu ögrendigi sahnedir. Oyunun basindan beri (gerçek bir kadin görünümündeki ve .rolündeki) Song Liling, makyajlarini kostümlerini degistirip, erkek elbisesini giyer. Gallimard yirmi yillik sevgilisinin erkek olabilecegini kabul edemez. Bunun üzerine Song Liling çirilçiplak soyunur. Gallimard gerçegi gene de görmek istemez… Ferde iner. * * *
M.Butterfly’nin senaryosunda bir sürü çeliski bulabilirsiniz… “Koskoca bir Fransiz diplomat, yirmi yil iliski içinde oldugu opera sanatçisinin kadin mi, erkek mi oldugunu nasil anlayamaz?.. Hadi bunu fark edemedi, ya o çocuk i-sini nasil izah etmeli?”
Çeliskiler sadece “oyun”da degil. Gerçek olay da çeliskilerle dolu. Çeliskiler ve çarpikliklar, Fransa’daki yargda-ma sirasinda da açikliga kavusamamis. Olayin kahramani diplomat Boursicot, sevgdisi de devamli olarak karanlikta, normal olmayan kosullarda bulustuklarini, sevgdisinin vücudunu kendisine göstermedigini, bütün bunlari “Dogu kadininin utangaçligina baglayip, normal karsdadigini” söyleyerek kendini savunmus…
* * *
Hafta sonlan ekonomi disi seylerden sözedip Sayin Okuyucularimin içini ka-rartmamaya özen gösteriyorum. Bu hafta da bu nedenle M.Butterfly’i yazdim.
M.Butterfly filmini izleyiniz, hosunuza gidecek.

 

Sende yorum yap