Milli gelirimiz neden artmıyor?

, , Sende yorum yap

1990 yilinin yüzde 9.9’luk kalkinma hizina karsi, bu yil en iyimser bekleyis ile milli gelirin yüzde 2’lik bir artis gösterecegi anlasiliyor. Neticede 1991 yilinda Türkiye yerinde saymis olur.
Türkiye’de Milli Gelir hesaplarini Devlet Istatistik Enstitüsü yapar. Devlet Istatistik Enstitüsü (DIE), her üç ayda bir, üçer aylik dönemler itibariyle, degisik kesimlerde, tarimda, sanayide, insaatta, ticarette, turizmde ne kadar Katma Deger yaratildigini önce cari fiyatlarla tahmin eder. Sonra mukayeseye imkan vermek i-çin bu cari fiyatlari, enflasyondan arindirarak sabit fiyata dönüstürür. Örnegin hepsim 1987 yili fiyatina getirir. Sonra bu sabit fiyatlarla tahmin edilen katma deger rakamlari birbiriyle karsilastirilir.
DIE, bir yil öncenin belli bir dönemindeki üç aylik katma deger rakami ile, bir yil sonranin üç aylik katma deger rakamini o-ranladiginda, o yilin üç ayinda ekonominin bir yil öncenin üç ayina göre ne durumda oldugu ortaya çikar… Üçer aylik katma degerler yil sonunda toplaninca, yillik katma deger rakami bulunur. Yillik katma deger rakami bir yil önceki ile karsilastirildiginda da, Milli Gelirin bir yil içinde ne kadar arttigi veya düstügü ortaya çikar. Buna da “Kalkinma Hizi” denilir.
Hafta içinde 1991 yili üçüncü üç aylik (Haziran-Eylül dönemi) Milli Gelir tahmini açiklandi… Buna göre 1991 yilinin üçüncü üç ayinda ekonomi, geçen yilin üçüncü üç ayina göre yüzde 2.7 oraninda büyümüs. IE bundan önce 1991 yilinin bi-| rinci üç ayindaki tahminde ekonominin geçen yilin ayni dönemine göre yüzde -1,4, ikinci üç ayinda yüzde -0,3 küçüldügünü açiklamisti… Bunlar üçer aylik netice… ilk dokuz ayin durumunu bulmak için geçen yilin ilk dokuz ayindaki katma deger rakamini bu yilinki ile mukayese etmek gerekir. Böylece, ekonominin ilk dokuz ayda, geçen yilin ilk dokuz ayinin ne kadar üstüne
çiktigi (ne kadar daha büyüdügü) anla-
silir. Bu oran 1991 yilinda binde 7’dir. Halbuki geçen yil ekonomi ilk dokuz ayda, bir öncekine göre yüzde 4.9 büyümüstü. A-caba bu yil ne oldu da büyüme hizi düstü?
Yukarida özetlendigi gibi, karsilastirmalar, bir önceki yilin üçer aylik ve yillik gelismesi esas alinarak yapiliyor. Bir yil önce büyük artis olmus i-se, bu yil o rakami tutturabilseniz bile artis sifir oluyor. Geçen yilki artisin ü-zerine çikabilirseniz artis hizi büyüyor.
Örnegin, geçen yilin üçüncü üç aylik döneminde tarim yüzde 5.1, sanayi yüzde 20.7 artmis. Bu yilin ayni dönemini geçen yilin o dönemiyle karsilastirip, aradaki farki hesaplarsaniz tarimda yüzde -02 gerileme, sanayide sadece yüzde 7.3 gerileme görülüyor. Türkiye’de toplam milli gelirin dagiliminda tarimin payi yüzde 17, sanayiin payi yüzde 27, ticaretin payi yüzde 20… Bu kesimlerde gelisme yavaslar ise, ülkenin kalkinma hizi düsüyor. DI-E’nin bu yila ait tahminlerinde insanda tereddüt yaratan bir nokta var. Bu yil tarim, bir yil önceye göre çok çok kötü degil… Buna ragmen yilin ilk 9 ayinda tarimda gelisme hizi hep düsük gösterilmis… Tabii ki bu durumda kalkinma hizini etkiliyor… Bunun tek bir a-çiklamasi olabilir…
ecen yil tarim yüzde 8.2 gelismisti. 1991 yilinda bir yil öncenin bu _ büyük siçramasinin üzerine çikilamayinca, tarim geriledi gibi görülüyor denilebilir… Her ne ise, 1990 yilinin yüzde 9.9’luk kalkinma hizina karsi, 1991 yili sonunda en iyimser bekleyis ile milli gelirin yüzde 2 dolayinda bir artis gösterecegi anlasiliyor ki, bu oran ancak nüfus artisinin yarattigi ek talebi karsilar… 1991 yilinda Türkiye yerinde saymis olur.

 

Sende yorum yap