Küçük ölçekli işletmeler hem iş yapıyor hem istihdam yaratıyor

, , Sende yorum yap

Adana’da Hüseyin Kanat’a “Beni küçük bir isletmeye götürür müsünüz? Acaba Adana’da küçük bir isletme ekonomiden nasil etkileniyor görsek…” dedim. Otomobile bindik. Su kanalina paralel yoldan gittik. Kanal kenarinda yigma tugla, duvarlari sivasiz, üzeri eternit kapli bir binaya girdik. Bir bölümü dograma atölyesi, yanda iki katli bölümün üst kat cilahane ve büro.
Isletmenin sahibi 41 yasinda giyimiyle, kusamiyla, konusmasiyla, davranisi ile piril piril bir genç adam. Ismi Oguz Çelik. Mimar imis. Ankara’da kurulu mutfak dolabi, kapi satan bir firmanin Adana sehri saticiligini yapiyormus. Alti yil önce bir dograma atölyesi kurmus.
Mobilyada isler kötü
Oguz Çelik diyor ki “Ekonomik durum, insanlarin para tutma tercihi gibi etkenler nedeniyle mobilya sektöründe talep düstü. Fakat dograma sektöründe talep geçen yilki çizgide devam ediyor. Çünkü devam eden insaatlar var.”
Acaba normal bir apartman dairesinde ne kadar dograma vardir? Bu dogramanin maliyeti nedir? Oguz Çelik anlatti: Normal bir apartman dairesinde 11 kapi olurmus. Tanesi 11 milyon liradan 120 milyon lira kapi. 6-7 metrekare mutfak dolabi olurmus. Metrekaresi 15 milyon liradan toplam 100 milyon lira mutfak dolabi. Her evde 6-7 metrekare de diger dolaplardan bulunurmus. Metrekaresi 13 milyon liradan toplam 90 milyon lira da diger dolaplar. Üçünü topluyorsunuz 300 milyon lira. Pencere hariç, normal bir dairenin içindeki dogramalarin fiyati… Veya Adana’da Oguz Çelik’in yaptigi isin fiyat…
Adana’da Oguz Çelik’in fiyat dememin nedeni su: Simdi ithal kapilar var. ithal mutfak dolaplari var. ithal kapilar 20 milyon lira ile 60 milyon lira arasinda satiliyor. Adana’da 100 milyon liraya yapilan mutfagin ithali 400 milyon lira ile 2 milyar lira arasinda.
Maliyeti agaç fiyati belirtiyor
Yerli tomrugun fiyatini Orman idaresi belirliyor. Ihale ile satlan yumusak agaçlarin metrekaresi 3 milyon liradan 6 milyon liraya, 6 milyon liradan 12 milyon liraya çikmis. Kereste maliyetini bulmak için bunu 1.80 ile çarpiyorlar. Yumusak kerestenin metrekaresi 20 milyon lira. Sert agaç-da fiyat iki kat. Simdi ithal kereste modasi çikti. Fiyatlar da yerli fiyatlar dolayinda. Dogramacilarin kullandigi kaplamanin kütügü ithal. Yapimi yerli.
Agaç fiyatlarindaki degisim dogramada maliyeti belirliyor. Adana’da ziyaret ettigim küçük isyerinde ayda 30 takim mutfak, kasali olursa 250 takim, kasasiz olursa 1750 kanat kapi yapiliyor.
Adana’daki küçük dograma atölyesinde isin sahibi isinin basinda. Bir baska mimar çalistiriyor. Isyerinde üretimde 26 isçi ve çirak, montaj islerinde 6 isçi istihdam ediyor. Ustabasi alt yildir isyerinde. Dikkati çeken çiraklar. Dograma ve marangoz atölyelerinde çiraklara iyi imkanlar saglaniyor.
33 kisiye is
Nedir çiraklara saglanan iyi imkanlar? Çirak isverenin sagladigi araç ile isyerine gelip gidiyor. Meslek ögreniyor. Çiraklik kursuna gider ise hastalik ve kaza sigortasi kapsamina giriyor. Isyerinde ögle yemegi yiyor. Ayda da 7 milyon 500 bin lira para aliyor. Isyeri sahibi Oguz Çelik, yaptgi isten memnun. Piyasadan memnun. Talep-ten memnun. Isçilerinden memnun.Yeni makineler almayi düsünüyor.
Herkesin derdi baska
Tabii ki Adana’daki bu dograma atölyesinin durumu Türkiye’deki dograma sektöründeki genel is durumunun aynasi olamaz. Fakat bu örnek, genç bir mimarin, isi ögrendikten sonra sifirdan baslayarak genç yasta nasil bir isyeri kurabildigini göstermesi bakimindan ilginç.
Ben özellikle çiraklara saglanan imkanlardan etkilendim… Adana varoslarinda-ki binlerle gence bu tip isyerlerinde saglanacak çiraklik imkaninin ne kadar önemli oldugunu anladim.
Oguz Çelik’in isyerinden çiktik. Keresteciler Sitesi’nde baska bir isyerine gittik. Sohbette, dograma atölyesindeki çiraklardan, çiraklik müessesesinin gençlere is imkani yaratma bakimindan öneminden sözettim. isyeri sahibi güldü. Su hikayeyi anlatt. “Hanimlarin çogunlukta oldugu bir grup Adana’daki gençlerin sorunlariyla ugrasacak bir dernek kurmak için tesebbüse geçti. Ben de katildim. “Adana’nin varoslarinda bu kadar genç var. Bunlara nasil egitim vermeli, is bulmali?” gibi konulan tartisirken baktim bazi kisiler bu konulan bir yana itti… “Çocuklarin çirak olarak çalismasi nasil önlenir?” konusu geldi gündemin basina oturdu. “ILO sözlesmesine göre çirak çalistiran, çocuklara is veren isyerlerini ihbar edelim… Kapattiralim!..” denilmeye baslandi. Belli yasin altindaki çocuklar tabii ki çalistirilamaz. Ama çalisma yasindaki çocuklar sokakta kalacak yerde bir isyerine çirak olarak girmisse, meslek ögreniyorsa, karni doyuyor, üstelik eve para götürüyorsa bunu tesvik etmek mi lazim, yoksa bu kapiyi kapatmak mi?”
Istanbul’da askerligini yapmis, lise mezunu koruma görevlilerinin ayda 10 milyon lira ücretle çalistigini bildigim için Adana’da çiraklara 7.5 milyon lira ödenmesi benim hosuma gitmisti. Bu nedenle ziyaret ettigim ikinci isyerinde anlatilanlar kafami karistirdi.

 

Sende yorum yap