Jan Nahum

, , Sende yorum yap

1994 yilinda Türkiye’de 227 bin otomobil satilmis. Bunlarin 27 bin kadari ithal otomobil. Kaliyor geride 200 bin adet yerli yapim otomobil. Yerli otomobillerin 113 bini, yani yüzde 56’si Tofas yapimi.
Ilginç olan, Türk halkinin Tofas’in “Kus’larina düskünlügü. 1994 yilinda Tofas’in sattigi toplam otomobillerin yüzde 41’i Sahin, yüzde 31’i Dogan, yüzde 10’u Kartal. Tofas ürünlerinden 1994 yilinda 96 bin “Kus” satilirken, yeni teknoloji “Tempra-Tipo-Uno” otomobillerin satis rakami sadece 15 bin adet.
Tofas “Kus” serisinin üretimine 1981 yilinda baslamis. Yeni teknolojiye dayali Tempra serisi üretimi 1990 yili Ekim ayindan bu yana devam ediyor. Simdi Tofas dünya pazari için Tempra üretiyor. 1995 yili ihracat hedefi 45 bin Tempra. Misir’a da 12 bin “Kus” serisi otomobil satilacak. Böylece Tofas 1995 yilinda 350 milyon dolarlik ihracat geliri saglayacak.
Tofas, Bursa’da bin dönüm arsa üzerinde 330 dönüm kapali alanda 1971 yilindan bu yana otomobil üretiyor. Bu yil 25’inci kurulus yili kutlandi.
Gecen bes yilda kapasite artirimi ve modernlesme için 558 milyon dolarlik yatirim yapilmis. Önümüzdeki 3 yil 525 milyon dolarlik daha yatirim yapilacak. Bugün tesisin yillik üretim kapasitesi yilda 250 bin otomobil. 1973 yilinda yüzde 67 yerli katki oranina ulasilmis.
Tofas “entegre” bir tesis. Kaliphanesi, motor blogu ve parçalan isleme tesisleri, preshanesi ile “tam tesekküllü bir otomobil fabrikasi”.
7 bin çalisani var. Genel müdürü 45 yasinda bir Türkiye Cumhuriyeti vatandasi genç: Jan Nahum.
Jan Nahum’un babasi, Türkiye’de “otomobilin babasi” olarak bilinen Bernar Nahum. Bernar Nahum’un ilk isi “otomobil saticiligi”. 1928 yilinda istanbul’da ise baslamis. 1943 yilinda Koç Toplulugu’nun “otomobil subesinin” basina geçmis. Ford ve Fiat gruplarinin Koç ile isbirligini saglamis, Anadol ve Tofas projelerini gerçeklestirmis. Oglu Jan Nahum, Robert Kolej’den sonra ingiltere’de Royal College of Art’da otomobil gövdesi üzerine tasarim “master” yapmis. Bu okul yilda sadece 4 talebe kabul edermis. Iki yil süreli imis. Jan Nahum yurda dönüste Otosan’da mamul gelistirme ve proje mühendisi olarak çalismis. Jan’in kardesi Klod da Kings College’den master derecesi alan bir “motorcu”. Wankel Motoru diye bilinen rotatif motoru yapmak ve bu motorlari Anadol otomobillerine takmak için Türkiye’de bir grup kurmus. Motoru tasarlamislar. Prototipini yapmislar. Ancak petrol krizi çikinca, projeden vazgeçilmis. Klod ve 5 kisilik arastirma grubuna 1975 yilinda Jan da katilmis. Bu 7 genç Koç Toplulugu’nun Arastirma Gelistirme AR-GE bölümünü kurup uygulamaya dönük arastirma gelistirme projeleri üzerinde çalismislar. “Çagdas Anadol” ismi altinda bir özgün otomobil modeli gelistirmisler. Alti saç, üstü preslenmis fiber-glass olan ve VW golf ile Citroen SM karisimi küçük ekonomik otomobil sinifina giren bu otomobilden sadece 2 proto-tip üretilmis. Bunun üzerine Klod Türkiye’den ayrilip Isviçre’ye gitmis orada Koç Toplulugu’nun dis ticaret sirketi Kofisa’nin basina geçmis. Jan ise 1984 yilinda Bahçelievler’deki eski Magirus Otobüs Fabrikasi, yeni Otokar tesisine müdür olmus. Oto-kar’da Land Rover üretimini baslatmis. Bilgisayar tasarimi ile askeri zirhli araç tipi gelistirmis. Minibüs, midibüs yapmis. 1981 yilindan beri Tofas Fabrikasi’nin Genel Müdürü olan Temel Atay bir üst göreve geçince 1994 yilinda Tofas’in basina Jan’i tayin etmisler.
Tofas’ta üretimin sorumlulugunu iste bu 45 yasindaki genç Türk mühendisi omuzlamis durumda. Jan Nahum diyor ki, “Bin kisiye düsen otomobil sayisi ABD’de 588, Avrupa’da, 435, dünya ortalamasi 90 ve Türkiye’de ise sadece 43. Bu rakamlar gösteriyor ki, Türkiye’de önümüzdeki yillarda büyüyecek bir pazar var. önemli olan iç pazarin dinamiginden yararlanarak, dünya pazarinda rekabet edebilecek güçte otomotiv sanayini kurabilmek. Bu ise, iç pazarin çok küçük paylara bölünmemesi ile mümkün. Halbuki Hükümet her isteyene otomotiv fabrikasi kurmak için tesvik belgesi veriyor. Herbiri az sayida otomobil yaptigindan, dünya pazarinda rekabet sansina kavusamayacagiz. Türkiye’de 13 traktör fabrikasi kuruldu. Bunlarin bazilari çok ileri teknoloji ile donatilmis, çok güçlü kuruluslardi. Fakat pazari 13 firma aralarinda bölüp rekabete girince, 11’i batti. Simdi sadece 2 tanesi ayakta. Otomotivde de benzer biçimde kaynak kaybi olmamali. Bir otomobil modelinin kalip parasi en az 700 milyon dolar ile l milyar dolar arasi. Bir otomobil fiyatina kalip parasi olarak en fazla bin dolar yükleyebilirsiniz. Bu demektir ki, bir modelden en az l milyon otomobil satilirsa, fabrika model degistirebilir. Bugün dünyada ortalama olarak 3 yilda bir model degisiyor. Türkiye’de bir fabrika bir modelden yilda 250 bin adet satabilmeli ki, 4 yilda bir model degistirebilsin. Normal olarak 250 bin 400 bin otomobil satilan Türkiye pazarinda bugün 5 firma otomobil üretiyor. Yakinda 5 firma daha girer ise, bizim otomotivde “ekonomik büyüklükte üretim yaparak, rekabet gücünü koruma sansimiz” ortadan kalkar…”
Tofas, Fiat’in yurt disindaki 14 fabrikasinin ilk 3’ünün arasinda yer aliyormus. Herseye ragmen iç rekabetin getirdigi dinamikten memnunlar. Gümrük Birligi’nin olumsuz etkilerinden korkmuyorlar.

 

Sende yorum yap