İlk 100’ün ödediği verginin dörtte biri Sabancı’dan

, , Sende yorum yap

Bu yil açiklanan vergi listesinin ilginç yani istanbul’da en fazla gelir vergisi veren 100 mükellefin ödeyecegi 9.8 trilyon liralik verginin yüzde 26.7’sinin Sabanci ailesinin 14 mensubu tarafindan beyan edilmesi, îlk 100’e giren 14 Sabanci’nin ödeyecegi vergi 2.6 trilyon lira.
Daha önce istanbul Menkul Kiymetler Borsasi’nda hisse senetleri islem gören 234 sirketin ödeyecegi toplam 154 trilyon lira Kurumlar Vergisi’nin yüzde 18’inin 28 trilyon liralik verginin de 11 Sabanci sirketi tarafindan ödenecegi açiklanmisti.
Sabancilar bu yil hem Kurumlar Vergisi’nde ve hem de Gelir Vergi-si’nde Hazine’ye önemli katkida bulunuyor.
1.400 trilyon Gelir Vergisi bekleniyor
1997 Bütçe Kanunu’nda yer alan rakamlara göre bu yil 4.370 trilyon lira vergi toplanacak. Gelir Vergisi olarak 1.400 trilyon lira, Kurumlar Vergisi olarak 380 trilyon liranin tahsil edilecegi tahmin ediliyor. Öbür bölüm diger vergilerden gelecek.
Kurumlar Vergisi, sirketlerin bilançolarinda gösterdikleri kâr üzerinden ödedikleri vergidir. Sirketler bu vergiyi ödedikden sonra kârlarini dagitir. Ortalama olarak halka açik sirketler bilanço kârlarinin yüzde 35’i, digerleri yüzde 44’ü dolayinda Kurumlar Vergisi öder.
Gelir Vergisini ise gerçek kisiler öder. Maas ve ücretlilerin Gelir Ver-gisi’ni “isveren”, ödemeyi yaparken bordro üzerinden kesip Maliye’ye yatirir. Burada kaçma, kaçinma yoktur, iste bu nedenle Necati Dogru bu tip vergi ödeyenlere “Bordro Mahkumu” der.
Maas ve ücret geliri disinda belli büyüklükte geliri olanlar ise her yil Mart ayi sonuna kadar Maliye’ye bir beyanname verip, bir yil önceki gelirlerini bildirir.
Gelirin büyüklügüne göre, yüzde 25 ila yüzde 55’inin vergi olarak Maliye’ye ödenmesi gerekir. Beyanname verenler genelde yüzde 50 ortalama vergi öder.
Gönüllü olarak beyanname doldurup, Maliye’ye gelirlerini beyan edenlerin 1996 yilinda ödedikleri vergi 64 trilyon liradir. 1997 yilinda beyannamelilerin 134 trilyon lira vergi ödemeleri bekleniyor. Açik anlatimiyla Türkiye’de 1997 yilinda tahsil edilecek 1.400 trilyon verginin yüzde 9.5’unu beyannameliler ödeyecek. Kalan yüzde 90.5’u stopaj’dan kesilecek. Necati Dogru’nun Bodro mahkumlarmca ödenecek.
Bordro mahkumu deyimine Ege Cansen “bozulur”… “Bu vergileri maaslilar ve ücretliler ödemiyor, on-
lan çalistiran isveren ödüyor. Bor-drolular sadece net maas ve ücrete bakiyor. Bu nedenle onlar mahkum degil vergi sorunu ile tanismamis sanslilar” der. Dogru da kendine göre dogru, Cansen de kendine göre dogru söylüyor.
Kendiliklerinden kümese girmis kazlar
Türkiye’de gönül rizasi ile Maliye ile tanisan, günül rizasi ile Vergi Dairesi’ne ugrayip vergi numarasi alanlar “kendiliklerinden kümese girmis kazlar” olarak görülür. Türkiye’de vergi düzenlemesi gündeme geldiginde disarida salina salina dolasanlara kimse dokunmaz da, kümese girmisler yolunur. Onlar yo-lundukça da kümese girmekten kurtulan veya girmeme becerisini gösteren kazlar kabarir: “Enayiler kümese girmese de, yolunmasa idi!..” diye vergi verenleri ayiplar.
1996 yili istanbul Vergi Siralamasi listesinde benim dikkatimi çekenleri siralayayim:
– Kümese (pardon listeye) girmeme basarisini sürdüren çok sayida Büyük Türk Büyügü var… Para harcama güçlerini teshirden, isimlerinin her vesile ile medyaya geçme^ sinden hoslanan anli-sanli Büyük Türk Büyükleri listeye girmemis. Listeye girenlere madalya dagitan Maliye, para kazanma basarilari yaninda kümese (pardon listeye) girmeme konusundaki basarilari nedeniyle esas onlari ödüllendirmeli, . hem para ödülü hem de madalya vermelidir.
Vergi konusunda “sembollesen” Matild Manukyan hanim gene listede. Kendisini kutlarim. Vatana millete hayirli hizmetlerinin devamim dilerim.
Listede çok az sayida hanim isminin olmasi, beyanname sisteminin özelligine dayaniyor. Evli hanimlarin gelirlerini “aile reisi” olarak kocalari beyan ediyor. Kocalari vergi mükellefi oluyor. Koca beyannameyi verdikten sonra, beyannamedeki vergiyi ödemekle yükümlü. Hanim parayi ödemez ise, koca yandi!., bu sistemin degismesi sart (Ben karimin vergisini ödemek istemiyorum!..)
Bu yil ilk 100 arasina profesyonellerden girebilen olmamis. Eskiden Koç Toplulugu’ndan çok sayida profesyonel listelerde yer alirdi. Bu yil Altinyildiz Genel Müdürü Mehmet Hotiç listeye girebilen tek profesyonel. Ama, onun da aile geliri var…
Zenginin parasi zügürdün çenesini yorarmis. Her yil vergiler açiklandikça biz de çene yoruyoruz… Sonra gündeme baska konular geliyor. Hayat böyle sürüp gidiyor.

 

Sende yorum yap