İki Nobel

, , Sende yorum yap

Bu yil Nobel Tip ödülü, ABD’de arastirmalar yapan üç bilim adamina verildi. New York’dan 82 yasindaki Robert EFurchgott, California’dan 57 yasindaki Louis Ignarro ile Ho-uston’dan 62 yasindaki Ferid Mu-rad’a ödül kazandiran, üç bilim adaminin insan vücudunda olusan nitrik oksit gazini, zararli halden, yararli hale dönüstürerek, insan vücudundaki aksakliklari düzeltmede kullanilabilir hale getirmeye dönük çalismalari ve buluslari oldu.
Hava kirliligi diye sözü edilen ve havayi canlilar için zararli hale getiren kimyevi bilesimlerin önde geleni “nitrik oksit” isimli bir madde. Bilim adamlari bu maddenin, insan vücudunda da olustugunu, vücudun içinde de dolastigini, vücudun içini de kirlettigini belirliyorlar.
Bilim adamlari “nitrogliserin” adi verilen bir baska kimyasal birlesim ile vücut içindeki nitrik asiti bloke eden enzimleri (vücutta kimyasal gelismeleri düzenleyen hormona benzer salgilari) yok ederek, nitrik asitin serbest kalmasini sagliyorlar. Serbest kalan nitrik asit damarlarin çevresindeki adaleyi gevsetiyor.
Damarlarin çevresindeki adele gevseyince, damardan kan dolanimi, oksijen dolanimi hizlaniyor.
Burada bir ara bilgiye daha gerek var. Adina Nobel Ödülleri dagi-tilan Alfred Nobel, nitrogliserin’i kullanarak dinamiti kesfetmisti. O yillarda bile nitrogliserinin damar açici etkisi bilindiginden kalp agrisi olanlara, kalp krizi geçirenlere nitrogliserinli ilaçlar verilirdi.
Nirogliserin ile dinamiti yapan Alfred Nobel, daha sonra kesfinden pisman oldugu için, kalbinden hastalandiginda doktorlarin nitrogliserin ile kalbini tedavi etmelerine karsi gelmis. Bu ara bilgi de isin magazin yani…
Dönelim bilim adamlarinin kes-, finin ciddi yanina. Vücutta kontrollü
miktarda serbest kalmasini sagladiklari nitrik oksitin hücre zarlarina nüfuz ederek, biyokimyasal etki ile hücreleri rahatlatmasini saglayan bilim adamlari, simdi bu kesiflerini, vücuttaki önemli aksakliklari düzeltmek için kullanmaya çalisiyor. Çalismalarin ilk ürünü Viagra ismi ile piyasaya sürülen ilaç. Viagra ilaci, erkeklik organini besleyen damarlarda kan akimini açarak ve hizlandirarak sertlesmeyi mümkün kiliyor.
Bilim adamlarinin buluslarina ve çalismalarina dayali olarak kalbe, beyine giden damarlardaki, sinirlerdeki tikanikliklari da açacak ilaçlarin gelistirilecegi ve böylece kalp, kanser hastaliklarinin tedavisinin mümkün olacagi belirtiliyor.
Bu önemli çalisma ve buluslar karsiliginda üç bilim adamina verilen Nobel ödülü 975 bin dolar: istanbul’da bu para ile deniz gören bir apartman dairesi satin alinabilir. Ama ödülün parasi degil, sani büyük. Bu yilin Nobel Ekonomi Ödülü ise, kitlik ve yoksulluk uzmani, Hint asilli ögretim üyesi Amartya Sen’e verildi.
Harward’dan sonra Ingiltere’de Cambridge Oniversitesi’nde ekonomi ve felsefe dersleri veren 65 yasindaki Sen, 1974 yilinda Bangla-des’de meydana gelen büyük kitlik ile, Hindistan’daki açligin neden ve sonuçlarini inceledi. Kitlik ve yoksullugun ekonomik sonuçlari ile ahlâki sorunlarini birlikte ele aldi.
Hint asilli Sen’in 1981 yilinda yayinlanan “Yoksulluk ve Kitlik” isimli kitabinda yoksullugun temel nedeni issizlige baglaniyor. Kitligin ve açligin ise dogal nedenlerden degil, kaynaklarin akilci dagilimini engelleyen toplumsal kararlarin yanlisligindan kaynaklandigi ileri sürülüyor.
Dünya kamu oyunun ilgi ile izledigi iki önemli olayi sayin okuyucularima duyurmak için bunlari yazdim.

 

Sende yorum yap