İç borcun Merkez Bankası’na devri demek banknot basarak iç borcun ödenmesi demektir

, , Sende yorum yap

Seçim öncesi ANAP adina konusanlar, “Hükümet kurarsak iç borçlan Merkez Bankasi’na devredip tasfiye edecegiz” dediler.
ANAP Hükümet kurdu. Iç borçlarin Merkez Bankasi’na devri formülünü ortaya atan Merkez Bankasi eski Baskani, ekonomiden sorumlu bakanlik koltuguna oturdu,. Iç borçlarin tasfiyesi konusu hiç gündeme gelmedi. ANAP hükümetten ayrilirken “sok plan üzerinde çalismalar yapildigi” haberi Sabah Ekonomi’de yayinlandi. Haberin çiktigi gün Devlet Bakani Saraçoglu böyle bir çalisma yapilmadigini söyledi.
(1) Ates olmayan yerden duman çikmaz.
(2) Bu tasfiye “formülü” ANAP seçim propagandalarinda parti politikasi olarak benimsendi.
Bugün için böyle bir çalisma olmayabilir. Bugün böyle bir tasfiye planini uygulama sansi, imkani bulunmayabilir. Ama bu is, yarin döner dolasir tekrar gündeme gelir. O nedenle neyin ne oldugunu anlatayim.
Borçlari Merkez Bankasi’na yükleme plani nedir?
Bugüne kadar ki açiklamalardan anlasildigi kadari ile “sok plan” sudur:
– Iç borçlar Merkez Bankasi’na devredilecek. Merkez Bankasi yeni borç kagit-lari çikaracak.
– Iç borçlarin önemli bölümü 5 yil içinde tasfiye edilecek.
– Bu arada vergi gelirleri artirilacak, harcamalar kisilacak ve böylece Bütçe’nin açik yerine fazlalik vermesi saglanacak. Baska anlabm ile, Hazine’nin yeniden borçlanmasina gerek kalmayacak.
– Böylece enflasyon ve faiz oranlan düsecek.
Borçlar Merkez Bankasi’na devredilebilir mi, edilemez mi konusunu tartismadan, bu planin dayandigi temel “varsayimi” ortaya çikaralim: (1) Bütçenin geliri giderini karsilayacak. Hatta bütçe fazlalik verecek. (2) Böylece Hazine’nin tekrar borçlanma ihtiyaci ortaya çikmayacak. (Herhalde bunlar olurken, sadece borcun ana para yükümlülügünün degil, faiz yükünün de Merkez Bankasi’na devrolu-nacagi, Hazine’nin devir isleminden sonra iç borç için bir kurus faiz ödemeyecegi, Hazine’nin faiz yükünün kalkmasi ile giderlerinin azalacagi varsayiliyor!) Çok önemli bir nokta daha var: (3) En zengin ülkeler bile borçlarini sifirlayamaz. Nasil ki, bugün bir modern sanayi ve ticari isletme banka kredisi kullanmadan faaliyetini sürdüremez ise, ayni sekilde ülkeler de ekonomilerini gelistirmek için kredi kullanir, Borç senedi çikarir. Bütçe fazlasi veren ülkeler de borç senedi çikarir. Su veya bu formül ile Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tüm iç ve dis borçlardan bir gün içinde kurtulsa bile, iki gün sonra tekrar yeni borçlanmaya gitmek zorundadir.
Borçlanmak kötü ve ayip bir sey degildir. Borç gerçekten “yigidin kamçi-sidir”. Tek sartla, borç alinan para yenilip tüketilmeyecek. Normal faiz ve uzun vade ile borçlanilacak ve borç alinan para ile yatirim yapilacak. Üretim artirilacak. Artan üretimin gelirinin bir kismi ile borç kolaylikla ödenirken, diger kismi ülkeye iyilikler getirecek.
Merkez Bankasi banknot basmadan ödeme yapamaz
Parayi alan, aldigi parayi tüketen, vadeyi kisa tutan, faizi yükselten kim? Hazine. Bütçe açigi devam ettiginden, mevcut borç stoku Merkez Bankasi’na devre-dilse bile Hazine yeniden borçlanmayi sürdürmek zorunda. Hazine bir baska yer, Merkez Bankasi bir baska yer. Basit anlatimiyla Patron Ali Bey, vadesine, faizine bakmadan borçlanmis. Topladigi parayi yemis bitirmis. Ustabasi Veli’yi çagiriyor. Çekiyor silahi. Silah zoru ile tüm borçlarini ona devrediyor. Ustabasi Veli, “Patron ben bu borcu silah zoru ile devraldim. Nasil ödeyecegim?” diye sorunca da “Bir renkli fotokopi makinasi alirsin. On milyonluk sahte banknot basar, piyasaya sürersin. Olur biter…” seklinde “cin formüler” veriyor.
Merkez Bankasi’nin bir geliri yok ki? Üzerine geçen borçlarin ana parasini nasil öder? Faizini hangi kaynaktan öder? Tek yol: Banknot basmak, vadesi geldiginde ana para ve faizi bu banknotlarla ödemektir. Merkez Bankasi iç borçlan 5 yilda tasfiye edecegine göre, 5 yil süre ile piyasaya öyle bol banknot sürülecek ki… Aman Allah!.. Yandi milet!.. Bes yil süre ile “arkasi yarin” enflasyon filmi!..
Bir baska sey daha var: Bugün piyasada vadeyi ve fiyatlari Hazine rakipsiz olarak belirliyor. Yarin piyasada oyuncu sayisi ikiye çikacak. Merkez Bankasi sirti-na ablan borçlarin 5 yil süre ile tasfiyesi için, su veya bu sekilde kagit satmak zorunda kalacak. Hazine’nin derdi mevcut stogu Merkez Bankasi’na devretmekle bitmeyecek. Cari yil Bütçe açigini kapatmak için borç bulmak, kagit satmak zorunda kalacak. Yasadi para sahipleri… Merkez Bankasi’ni Hazine ile tokusturup, rekabete sokup, hem vade pazarligi hem faiz pazarligi yapacaklar… Daha kisa vade, daha yüksek faiz alacaklar. Iste iç borçlan Merkez Bankasi’na devredip, iç borçlardan kurtulma formülü denen “sok plan” budur.

 

Sende yorum yap