Hazine “akıllı borçlanmaya başladı

, , Sende yorum yap

Sayin okuyucularim, önce size, “akilli borçlanma ile akilsiz borçlanma” nedir onlari anlatayim.
(1) Bugün büyük özel bankalar 3 ay vadeli mevduata yillik yüzde 62 faiz ödüyor. Bunun neti yillik yüzde 58.5 faiz demektir. Hazine ise 3 ay vadeli bonoyu net olarak yaklasik yüzde 98 faiz ile satiyor. Açik anlatimiyla ayni vadeli parayi Hazine 40 puan daha fazla faiz ödeyerek borçlaniyor.
(2) Üstüne üstlük, Hazine’nin sattigi bonolarin her an paraya çevrilmesi mümkün. Halbuki banka mevduata vadesinden önce çözülür ise faiz kaybi söz-konusu. Normalde de çözülememesi gerekir. Hazine bankalardan daha kötü durumda mi ki ayni paraya, ayni vadede bu kadar yüksek faiz verip duruyor?
* * *
Acaba bu neden böyle oluyor? “isin püf noktasi”, Hazine’nin borçlanma seklindeki hatada… Hazine söyle borçlaniyor: “- Ey bankalar, benip paraya ihtiyacim var… Iki günde, üç günde bir ihale He Hazine Bonosu satacagim… Ihale günü benim üç aylik bonolanma yillik yüzde kaç faiz isteyeceginizi (baska anlatimla bana yüzde kaç faiz ile borç vereceginizi) bildirin. O faizleri siralayacagim. Ihtiyacima göre en düsük faiz teklif edenlerden baslayarak bono satacagim…” diyor.
Ey sayin okuyuculanm… Siz olsaniz bu durumda ne yaparsiniz…
Tabii ki (kar maksimizasyonu arayisinda) en yüksek faizi teklif edersiniz… Elinizde para da olsa korkmayin.
Baktiniz ki, bu ihalede faiziniz çok yüksek bulundu, iki gün sonraki i-halede faizi iki puan indirip, nasil olsa parayi Hazine’ye satarsiniz.
Iste bu satis sistemi yüzünden, bankalarin mevduata ö-dedikleri faiz hizla asagi indigi halde, Hazine’nin borçlanma faizi “ufacik-ufacik” iniyor. Ve de bankalarin net faizi ile Hazine’nin Bono faizi arasindaki fark büyüyor.
Simdi bu yazinin altinda verdigim küçük tabloya bakiniz.
Bu tabloda 21 Temmuz’dan, 8 Agustos’a kadar yedi ihalede, bankalarimizin. Bono satin almak için
teklif ettikleri faiz oranlarindaki degisimi izleyiniz. 21 Temmuz’da en yüksek faiz teklifi yüzde 101.0 imis. 8 Agustos’a kadar, zar-zor 3 puan gerileme olmus. Faiz yüzde 97.80’de düsmüs.
Ammmmaaa… Bir sonraki ihalede, 11 Agustos günü yapilan ihalede birden 6 puanlik düsme var. Faiz ne olmus ise olmus, yüzde 91.97’ye inmis!..
Efendim olan su… Hazine akillanmis… Hazine’nin akli basina gelmis.

* * *
Hazine, 11 agustos 1994 tarihinden itibaren”akilsiz ihale düzeninden, akilli ihale düzenine” geçmis.
Bakiniz olan nedir? Eskiden Hazine bankalara haber gönderip “-Ihale açiyorum… Bana yüzde kaç faiz ile borç verirsiniz… Teklifinizi bekliyorum. Istediginiz faizleri siraya koyup ona göre bor alacagim” derken, simdi bunu demiyor.
Sunu diyor: “- Ey bankalar, 11 Agustos 1994 tarihinde yapilacak 3 ay vadeli Hazine Bonosu satisinda kabul edilebilecek borçlanma “faizinin tavani yüzde 92.60’dir. Sadece bu talikamin altindaki teklifleri inceler, bunlara bona satabiliriz.”
Hazine tavani açiklayinca, daha önce yüzde 99 dolayinda faizi ke-miklestiren bankalar, bu defa en düsük yüzde 88.31, en yüksek yüzde 91.97, ortalama yüzde 91.00 faizle Hazine’ye borç vermisler.
Hem de, “faiz düstü” diye bankalarin bono talebi azalmamis. 13.8 Trilyon liralik bono talebi ortaya çikmis. Hazine bunun 8 Trilyon 878 Milyar liralik kismini karsilamis.
Demek ki akilli borçlanma sistemi” tutmus.
Hazine bu yolda borçlanmaya devam eder ise bugün-yarin yapilacak bono satisinda faiz tavanini, 5 puan asagiya çekebilecek. Örnegin, “- Ey bankalar… Hazine’nin bu ihalede faiz tavani yüzde 92.60’dan yüzde 89.00’a düsürülmüstür.” diyebilecek… Her ihalede dörder, beser puan indirim yaparak, Hazine’nin bono faizleri i-le banka faizleri arasindaki açigi kapatabilecek.
Tabii ki bunun da bir sinin var… Tabii ki, bunun da bir “cambazligi” var… Hazine, borç toplamaya-cagi,paranin baska yerlere kaçmasina yol açabilecek sinira kadar inemez… Hazine indirimin talebi kistigini anladigi en “gerekli akilligi”- (isterseniz siz buna cambazligi da diyebilirsiniz) göstererek, faizi indirmeyi durduracak, biraz yukari çikaracak… Istedigi sekilde ayarlamayi yapacak…
Bu güne kadar “akliniz nerede idi” diye sormaya kalkmayiniz… Zararin neresinden dönülse kardir… Bu “akilli borçlanma”dan Hazine karli çikacak ama ortada bir
gerçek var… Bankalar bundan hiç de memnun olmayacak… Eeee… Eskisi kadar “iyi faizle kolay para satma” dönemi kapaniyor gibi…

Hazine’nin 3 Ay Vadeli Bono Satislarin
Bankalarin En Yüksek Faiz
Tekliflerindeki Degisim

Ihale tarihiEn Yüksek Faiz
21 Temmuz 1994 %101.0
25 Temmuz 1994 % 100.0
28 Temmuz 1994 % 99.97
1 Agustos 1994 % 99.22
4 Agustos 1994 % 98.50
8 Agustos 1994 % 97.80
11 Agustos 1993 %91,97

 

Sende yorum yap