Halkı fakirleştirip enflasyonu düşüremeyenler madalyayı hak etti

, , Sende yorum yap

Istikrar Programi hazirlayip, uygulayacaksiniz. Sonuçta hem milli gelir düsecek, ülke fakirlesecek. Hem de enflasyon kontrol altina alinamayacak.
Böyle istikrar paketini hazirlayanlara, böyle istikrar paketini onaylayan IMF uzmanlarina “madalya vermek lazim”…
Çünkü bu iki seyi birden yapmak “çok büyük bir beceri ister.” Normal olarak frene tek bir amaçla basilir. Milli geliri düsürmek, ülkeyi fakirlestirmek tek bir sey için göze alinir. “Enflasyonu önlemek için”…
Dün, DIE Mart ayi fiyat artis oranlarini açikladi. Toptan Esya Fiyat Endeksi 6.1 oraninda, Tüketici fiyatlari Endeksi 4.1 oraninda artmis. Bu oranlar tek baslarina bir anlam ifade etmez. Acaba, yilin ilk aylarinda aylik artislar ne olmus, geçen yilin ayni aylarinda fiyatlar nasil artmis, bu rakamlara da bakmak lazim. Sayin okuyucularima bu yazinin altinda iki küçük tablo veriyorum. Önce “Aylik fiyat artis oranlari” tablosuna bakalim… 1994 yilinda ekonominin krize girdigi ilk 3 aylik dönemdeki fiyat artis oranlari ile, 1995 yilinin “isler düzeliyor, enflasyon önleniyor” diye davul çaldigimiz, sevinçten havalandigimiz ilk üç ayindaki aylik fiyat artis oranlan arasinda öyle “at ile deve sayilacak büyüklükte” fark var mi? Öyle ise acaba bizler gecen 12 ayda “istikrar paketi uygulaniyor” diye önümüze konulan o “pahali faturayi acep neden ödedik?”
Simdi iyimser okuyucularim diyecekler ki, “1995 yilinin ilk üç ayinda fiyatlar kontrol altina alinmamis ama, bekleyelim kalan dokuz ayda isler düzelir…”
Size önümüzdeki aylardaki enflasyon ile ilgili bir büyük tehlikeyi, kapinin ardindaki azgin boganin içeriye nasil girip, ortaligi nasil dagitacagini anlatayim.
Bunun için de yazinin altinda ikinci bir küçük tablo var.
Özel sektör toptan esya fiyattan “serbest piyasa sartlarina, arza ve talebe göre olusur.” Özel sektör malini maliyetinin altinda bir ay satar, iki ay satar, uzun süre satamaz. Çünkü batar. Ö nedenle, özel sektörün fiyat artis oranlan piyasa fiyatlarini yansitir. Halbuki kamu ku-ruluslari -KIT’ler mal ve hizmet fiyatlarini hükümetin emri ile indirir-bindirir… Hükümet, enflasyonu düsük düsürmek istiyor ise, kamu kuruluslarinin-KIT’lerin zarar etmesini umursamadan, onlarin fiyatlari artirmalarini önler… Ama bunun
da bir siniri vardir. Üç ay önler, bes ay önler, sonra bu zam ertelemeleri dayanilmaz baski yapinca KIT ürünleri fiyatlarina “küüü-üttttt” diye zam gelir. Yazinin altindaki ikinci tabloda oranlari izliyoruz. 1994 Aralik sonundan, 1995 Mart sonuna kadar 3 aylik dönemde özel sektör toptan esya fiyatlarindaki artis yüzde 25.2 oraninda. Kamu kesimi fiyatlari sadece yüzde 18.0 oraninda artirmis. Kamu toptan esya fiyatlari artis orani, ülke genelindeki üç aylik ortalama toptan esya fiyati artis orani olan yüzde 23.1’in altinda. Demek ki, kamu kuruluslari-KIT’ler halen zararina satis yapiyor. Ne kadar zararina? Kamu mallarinda 3 aylik fiyat erteleme orani, özel sektör toptan esya fiyatlarindaki artis oraninin
yüzde 40 gerisinde. Oransal olarak 7.2 puanlik bir zarar birikimi var… Bunlar, 1995 yilinin kalan 9 ayinin birinde veya bir kaçinda, fiyatlara binecek. O zaman ne olacak? ilk üç ayda ertelenen kamu-KIT zam-lari, önümüzdeki aylarin fiyatlarini yükseltecek. Bir baska önemli tehlike daha: Yazinin altindaki ilk tabloya bakiniz. 1995 yilinin ilk 3 ayinda Toptan Esya Fiyatlari’ndaki artis oranlan devamli olarak tüketici fiyatlarindaki artisin üzerinde gerçeklesmis… Talep yetersizliginden, maliyetlerdeki artis genelde perakende fiyatlara yansitilamamis. Ama önümüzdeki günlerde aylarda bu yansitilacak.
Geçen üç ayin fiyat artis egilimi zaten “iyi” bir egilim degil, alkislanacak bir tablo göstermiyor. Eee-ee… Bu durumda ne olur? 1995 yili enflasyonu yüzde 70’in altina inemez, yüzde 100’ün biraz altinda veya üzerinde gerçeklesir. Ama insallah bu tahminler yanlis çikar… Tersi olur. Enflasyon yüzde 70’in altina iner… Aksini düsünen “felaket tellallari” da utanir!..
Aylik fiyat artis oranlari

Top. Es. Fiyatlari Top. Es. Fiyatlari
1995 1994 1995 1994
Ocak………….8.4…………5.3………….6.8………….4.4
Subat…………7.0………..10.1………….5.7………….6.0
Mart………….6.1…………8.5………….4.1………….5.2
Nisan………..32.8………………………24.7
Mayis…………9.0………………………10.0
Haziran……….1.9……………………….0.9
Toptan esya fiyatlarindaki
artis oranlari
Top. toptan Kamu-KIT Öz.Sek.
fiyatlar fiyatlari Fiyatlari
Ocak……………8.4…………….6.6……………..9.1
Subat…………..7.0…………….6.1……………..7.4
Mart……………6.1…………….4.3……………..6.8
Aralik/Mart…….23.1……………18.0…………….25.2
12 aylik………144.3…………..152.0……………141.4
12 ay ort……..139.5…………..142.2……………138.4

 

Sende yorum yap