Grev-Grev-Grev-Grev

, , Sende yorum yap

Grev-Grev-Grev-Grev

Hani bir zamanlar piyasada "Schweppes" isimli kolalar, tonikler, sodalar satılırdı. Bu marka dünyaca ünlü, çokuluslu bir gıda zincirine aittir. Türkiye'ye yabancı sermaye olarak gelmiştir.

Bir yeldir piyasada Schwppes gazozu, kolası yok. Çünkü fabrika bir yeldir kapalı. Çünkü isçileri grevde. 15 Mart 1989'da İstanbul’daki, 17 Mart 1989'da İzmir’deki Schweppes fabrikalarında isçiler greve çekti. Fabrikaların sahibi firma baktı ki olmuyor. Grevin 330'uncu gününde iki fabrikayı da grevdeki isçileri ile birlikte Coca Cola Export'a bağlı Maksan firmasına sattı.

Halen Türkiye'de 31 işyerinde grevin sürdüğü haber veriliyor. 1989 yılında Türkiye'de 171 işyerinde grev yapıldı. Grevlere 39 bin isçi katildi. Yıl içinde grevler nedeniyle 2 milyon 911 bin işgünü kayboldu.

1990 yılı toplu is sözleşmelerinin yoğun olduğu bir yıl. Sadece Türk-İs bu yıl 623 bin isçi için toplu iş sözleşmesi yapacak.

Sadece tarım ile çimento ve toprak is kollarında su günlerde yaklaşık 30 bin isçinin greve çıkacağı söyleniyor.

Grevlerin temel nedeni isçilerin ücret taleplerinin işverenlerce kabul edilemeyecek rakamlarda olması. 1980 yılından bu yana belli bir dönem reel ücretlerde kayba uğrayan isçiler, geçmişteki kaybın kısa sürede telafisi arayışında ve telaşındaki isçiler enflasyonun çok üzerinde ücret talepleriyle toplu sözleşme masasına oturuyorlar. Örneğin gıda sektöründeki ücret artist talebi yüzde 400, petrol isçilerininki yüzde 513… Müzakere bu rakamdan başlayamıyor, başlasa da bir orta noktada buluşma imkân olmuyor.

Avrupa şampiyonuyuz

Grev is barışındaki bozulmanın, çalışma hayatındaki huzursuzluğun işaretidir. Grev işyerinde yara açar. Fakat en kötüsü ülke ekonomisini bozar. Üretim kaybı, kaynak kaybı demektir. Hangi ülkede daha çok grev oluyor seklinde bir karşılaştırma için iki ölçü vardır:

• Belli bir dönemde, o ülkede grevler nedeniyle kaybolan işgünü sayısı nedir?

• Belli dönemlerde bin isçi başına yıllık kaybedilen işgücü ortalaması rakamı nedir?

Türkiye'de son 2 yıl ortalamasına göre, sendikali 1000 isçi başına grev nedeniyle kaybedilen işgünü ortalaması 1.229'dur. Sendikali, sendikasız tüm isçiler dikkate alındığında bu rakam 633'e düşmektedir. Hâlbuki Avrupa'da grevde en çok işgücü kaybeden İtalya’da, 1000 sendikali başına bir yılda 105 işgünü kaybedebilmektedir. Bu rakam İngiltere için 20'dir.

Avrupa ülkelerinde 1981-1988 döneminde grev nedeniyle en fazla işgücü kaybı rakamı 9.4 milyon işgünü ile İtalya’da, 7.5 milyon işgünü ile İngiltere’de, 5.2 milyon işgünü ile İspanya’da olmuştur.

Türkiye'de 12 Eylül 1980'den 1984 yılına kadar grev olmamıştı. Fakat sadece 1984-1989 yılarında Türkiye'de grevde kaybolan işgünü sayısı 4.3 milyondur. Üç grev yasaklı yıla rağmen Türkiye'nin grevde kaybolan işgünü sayısı bakımından nasıl tepelere tırmandığı görülmektedir.

Grevde kaybolan işgünü sayısının artması, ülkedeki makinelerin o kadar durması demektir. Duran makine ihracat dövizi kaybı, duran makine, tüketicilerin ayni mala daha çok para ödemeleri demektir.

 

Sende yorum yap