Fransa’da cumhurbaşkanlığı için Chirac önde koşuyor

, , Sende yorum yap

Mitterrand’in on-dört yillik Cumhurbaskanligi dönemi bitiyor. Fransa’da Cumhurbaskanligi koltuguna ya Chirac oturacak ya da Balladur. Seçim kampanyasinin basinda Balladur önde kosarken, simdi Chirac öne geçmis durumda. Sosyalist Jospin ise, bu iki adayin ayaklarinin dibinde dolaniyor. Kah birinin önüne geçiyor, kah araya giriyor. Bazi günler de iki adayin hemen arkasinda kaliyor.
Paris Belediye Baskani Jacques Chirac Cumhuriyetçi Birlik Partisi (RPR)’nin eski genel baskani. Yillardir “Cumhurbaskanligi koltugu için” hazirlik yapiyor. Bu hazirlik çalismalarinin bir basamagi olarak otuz yillik arkadasi Edouard Bal-ladur’u 1993 yilinda basbakanlik koltuguna oturttu.
Chirac’in bekleyisi, arkadasi Basbakan Balladur’un cumhurbaskanligi için kendisine destek vermesi idi. Izmirli Balladur beklenmeyen bir sey yapti. Cumhurbaskanligina adayligini koydu. Basbakanlik koltugunda yaptigi ismi ve kurdugu iliskileri iyi degerlendirdi. Parlamentonun destegini aldi.
Seçim döneminin basinda Balladur Cumhurbaskanligi koltugunu Chirac’in elinden almis görünüyordu. Fakat zaman Balladur’un aleyhine isledi. Yolsuzluk iddialari ortaya atildi. Istifalar oldu. Üç bakan hakkinda adli takibat baslatildi. Isçiler, ögrenciler sokaklarda yürüdü. Bunlar Balladur’un gerilemesine, Chirac’in ilerlemesine yol açti.
Soldaki aday Lionel Jospin, Sosyalist Parti hükümette iken Milli Egitim Bakanligi sorumlulugunu üstlenmisti. Seçim öncesi beklenti, Sosyalist Parti’nin cumhurbaskani adayi olarak Avrupa Birligi’nde uzun süre komisyon baskanligi yapan, süresi dolduktan sonra ülkesine dönen Jacques Delors’un orta çikmasi idi. Beklentinin tersine Delors adayligi kabul etmedi. Lionel Jospin’i destekledigini açikladi. Milletvekili olan kizi Martin Aubry, Jospin’in cumhurbaskanligi kampanyasinin basina geçti.
Cumhuriyetçi Birlik partisinden çikan iki aday’in Chirac ve Balladur’un savundugu görüsler birbirine benziyor. Aslinda Sosyalist Parti’nin adayi Jospin de onlardan farkli seyleri savunmuyor.
Avrupa ülkelerinde, bu arada Fransa’da politikacilar için en önemli konu, Avrupa Birligi’ne iliskin düsünceleri. Her üç aday da Avrupa Birligi’ne inaniyor. Para Birligi’nin gerçeklesmesini destekliyor. Fransa’nin dis politikasi konusunda üç aday da ayni çizgide seyleri savunu-yor.
Içeride en önemli sorun, issizlik, enflasyon, üretimi artirmak, dis pazarlarda güçlenmek, özellestirmeyi basariya ulastirmak, özellestirilen dev isletmeleri, özellikle bankalari, otomotiv firmalarini, haberlesme firmalarini, bilgisayar firma-
larini, havayolu sirketini karli isletmeler haline getirebilmek.
Bunun yaninda, Fransa’da iç politikada büyük güç olarak ortaya çikan, tanmda çalisanlari memnun etmek de önemli bir sey. Çünkü Fransiz köylüsü, Avrupa Birligi’nin ortak tarim politikalarinin getirdigi serbestiden hiç de memnun degil. Ürünlerini satamamaktan yakiniyor.
Chirac, Balladur ve Jospin bu konularda hiç de farkli seyler söylemiyor.
O halde üç aday arasindaki tercihi ne etkileyecek? Seçmenler Jospin’i seçer ise, “sosyalist” aday oldugu için seçecek. Ama hem Balladur hem Chirac sag kanattan. Ya onlar arasindaki tercih nasil yapilacak?
Seçmenin oyunu etkileyecek olan iki politikacinin “karakteri”. Chirac, degisimden yana, degisime yönelik politikalari seçmede ve uygulamada cesur, atak bir kisi olarak taniniyor. Balladur ise, “statükocu”. Dengeleri bozmaktan çekinen, degisimi zamana birakan bir kisilige sahip.
Fransa’da cumhurbaskanligi seçiminde her Fransiz vatandasinin aday olma sansi var. Ancak aday alabilmek için “halk tarafindan daha önce seçilmis” 500 kisiden imza toplama sarti bulunuyor. Bu sart çok ilginç. “Halk tarafindan seçilmislik sarti” genis bir uygulama alanina yayiliyor. Halk tarafindan seçilmis bir belediye meclisi üyesi, il genel meclisi üyesi, belediye baskani, muhtar, milletvekili. Unvan ve makam önemli degil. Tek sart halkin oyu ile seçilmis olmak. Sadece bu yetmiyor.
500 imza içinde Fransa’nin en az 30 seçim bölgesinden birilerinin olmasi gerekiyor. Ayni seçim bölgesinden alinacak imza sayisi ise toplam imzanin yüzde onunu geçemiyor. Böylece adaylik kapisi her Fransiz’a aciliyor ama, olur olmaz kimselerin, halkin destegini alamayacak kimselerin adayligi da engelleniyor.
Fransa’da Cumhurbaskanligi seçiminin birinci turu 23 Nisan Pazar günü. Yaklasik 38 milyon Fransiz seçmen o gün oy kullanacak.
Oylarin yüzde 50’sini alan Cumhurbaskani seçilecek. Oylarin yüzde 50’sini alan olmaz ise 7 Mayis’da ikinci tur seçim yapilacak. En çok oy alan aday Cumhurbaskani koltuguna oturacak.
Son kamuoyu yoklamalarinda seçmenlerin yüzde 45’ine yakin kisminin hala kararsiz olduklari ortaya çikiyor. Kararlilarin oylarinin yüzde 25’i Chirac’a gidiyor. Balladur ve Jospin yüzde 20 dolayinda oy aliyor. Anketlere göre, Balladur ve Jospin’in siralarinin degismesine ragmen her ankette Chirac’in önde gittigi görülüyor. Fakat yüzde 45 gibi büyük bir kararsiz seçmen toplulugunun son günlerdeki gelismelere göre olusacak tercihleri neticeyi belirleyecek.

 

Sende yorum yap