Ekonomide sıkıntının kaynağı “peşin vergi”

, , Sende yorum yap

Yeni vergi yasasina göre ticari kazanç sahipleri (bakkal, kasap, mobilyaci, beyaz esyaci) ile serbest meslek sahipleri (doktor, avukat, muhasebeci, mimar) yil içinde üç ayda bir “üçer aylik dönemdeki kazançlarini” hesaplayacaklar. Bu kazançlarinin yüzde 15’ini pesin Gelir Vergisi olarak 45 gün içinde Maliye’ye ödeyecekler.
Gene yeni vergi yasasina göre kurumlar (bankalar, holdingler, fabrikalar, ihracatçilar, büyük ticarethaneler, sigorta sirketleri ve diger anonim sirketler ve limited sirketler yani ekonominin yükünü tasiyan müesseselesmis tesebbüslerin tamami) yil içinde üç ayda bir “üçer aylik dönemdeki kazançlarini” hesaplayacaklar. Bu kazançlarinin yüzde 25’ini pesin Kurumlar Vergisi olarak 45 gün içinde Maliye’ye ödeyecekler.
Bu hesaplamalarda kazancini gerçek rakamdan yüzde 10’dan daha düsük gösterenler (yüzde 10 hata yapanlar) cezalandirilacak.
Dikkat buyurunuz: Pesin vergi sadece “bankalarin” sorunu degil. Tüm ekonomiyi ilgilendiren bir konu.
Eskiden ticari kazanç sahipleri bir yil önce gerçeklesen kazançlari esas alinarak, hesapladiklari ve beyannameye geçirdikleri Gelir Vergisi rakaminin yarisini, kurumlar (anonim ve limited sirketler) ise bir yil önce gerçeklesen kazançlari esas alinarak, vergilendirilecek toplam kazançlarinin yüzde 17.5’i oraninda bir rakami, 12 dilime bölerek, her ay, ayin 20’sinden önce “pesin vergi” (geçici vergi) olarak ödüyor idi.
Yeni yasa ile çok sey degisti. (1) Kurumlar Vergisi mükelleflerinin pesin vergi orani yüzde 25’e çikarildi. Gelir Vergisi mükellefleri yüzde 15 pesin vergi verecekler. (2) Eskiden Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi mükellefleri geçmis yildaki verginin belli bir bölümünü bir yil sonra 12 taksitte “geçici vergi” olarak öderdi. Simdi, içinde bulunulan yilin kagit üzerinde olusan kazancini üçer ayda bir hesaplayip, daha yil bitmeden, kesin vergi belli olmadan 45’er gün içinde pesin pesin ödeyecekler. (Eskiden bir yil öncenin vergisinin belli oraninda geçici vergi ödeniyordu. Simdi içinde bulunulan yilin kazancinin belli oraninda pesin vergi ödenecek.)
Pesin vergiyi sadece bankalar degil, tüm anonim ve limited sirketler (sanayi sirketleri, ticaret sirketleri, holdingler, ihracatçilar) ödeyecek. Bunlarin sayilarinin 400 bin dolayinda oldugu tahmin ediliyor.
Bir örnek vereyim: Kardüz A.S.’nin 1999 yilinda her üç ayda bir 100 lira kazanç saglayacagini varsayalim. Yeni yasaya göre sirket her üç ayda bir kazancin yüzde 25’i oraninda 25 lira tutarinda vergi ödemek zorunda. Bu pesin vergiyi, üçer ayi takip eden 45 gün içinde 1999 yilinin Mayis, Agustos, Kasim ve de 2000 yilinin Subat aylarinin 15’ine kadar Maliye’ye ödeyecek.
Eski uygulama devam etse idi, Kardüz A.S. 1999 yili kazanci ile ilgili olarak yil içinde hiçbir vergi ödemeyecekti.
Kardüz A.S.’nin 1999 yili içinde her ay ödeyecegi “geçici vergi” bir yil önceki 1998 yilinin Kurumlar Vergisi rakamina göre hesaplanacakti. (Geçici vergi orani, Kurumlar Vergisi’nin yüzde 70’i idi. Kurumlar Vergisi kazancin yüzde 25’i olunca geçici vergi bir yil önceki kazancin yüzde 17.5’i olarak hesaplaniyordu.)
Tekrar edeyim, eski uygulamada Kardüz A.S. 1999 yili kazanci ile ilgili olarak 1999 yili içinde hiçbir vergi ödemeyecek, 1999 yili kazancini 2000 yilinin Nisan, Temmuz ve Ekim aylarinda ödeyecekti.
Yeni uygulamada Kardüz A.S. 1999 yili kazanci ile ilgili vergi ödemesine yil içinde, henüz yil bitip hesaplar baglanmadan basliyor. 1999 yili kazancinin yüzde 25’i dolayindaki “pesin vergi”yi (önceki geçici idi bu pesin) dört taksitte (birinci taksit 14 ay önce, ikinci taksit 11 ay önce, üçüncü taksit 8 ay önce, dördüncü taksit 5 ay önce olarak) ödüyor. Ortalama olarak tüm vergi ödemesi 8 ay önceye çekiliyor. Kazancin yüzde 25’i büyüklügünde bir fon isletme bünyesinden ortalama 8 ay önce çikariliyor.
(1) Öncelikle müesseseler kazançlan ölçüsünde fon kaybediyor.
(2) Öne alinan ödeme miktarinin cari faiz yükü dikkate alindiginda reel olarak vergi yükü katlanmis duruma geliyor.
Sayin okuyucularim, is alemi iste bu rakamlara bakarak endiseleniyor. Halbuki bu konular hükümet üyeleri tarafindan ya bilinmiyor, ya önemsenmiyor. Is aleminin endiselerini giderecek açiklamalar gecikiyor.
Stopaj dananin kuyrugu. Dananin kuyrugunu kesmek ile sorun çözülmüs olmuyor. Is alemi danadan korkuyor. Dananin ortaligi alt üst edecegini söylüyor.

 

Sende yorum yap