Dünyada “enflasyon öldü”

, , Sende yorum yap

“Enflasyonun ölümü… Sifir
enflasyonda yasama sanati” baslikli kitap Bati dünyasinda en fazla ilgi gören kitaplardan biri. (The Death of Inflation: Surviving and Thriving in the Ze-ro Era, Roger Bootle, Nicholas Brealey Pub-lishing, 244 sayfa, 16.99 Ingiliz Lirasi)
Kitabin yazari Roger BootleIngiltere’de HSBC isimli finans kurulusunun bas iktisatçisi.
Bootle diyor ki, son 30 yilin en düsük enflasyonunda yasiyoruz. Enflasyon beklenen çizginin altina düstü. Sanayilesmis ülkelerde yillik fiyat artislari yüzde 2.2 orani etrafinda dolaniyor.
Bu durum bütün inançlari, bütün bekleyisleri yikti… Çünkü Ikinci Dünya Savasi’ndan bu yana insanlar inaniyordu ki, fiyatlar devamli artar. Ülkeleri yönetenler inaniyordu ki, ekonomi yönetiminin en önemli sorunu enflasyon ile mücadeledir. Ne kadar mücadele edersen et enflasyon artar. Ülkeleri yönetenler politikalarini enflasyona göre, insanlar bekleyislerini fiyat artisina göre ayarliyordu. Simdi enflasyon ortadan kalkar, fiyatlar artmaz ise, ülkeleri yönetenler ne yapacak? insanlar ne yapacak?
Enflasyonun katili kim?
Bootle’e göre, enflasyonun ölümüne yol açan en önemli gelisme dünya ekonomisinde gerçeklesen büyük yapisal degisimdir. Bu yapisal degisimin esasi, ileri teknoloji, ileri teknolojinin getirdigi otomasyon sonucu üretimde insan ihtiyacinin azalmasi, sendikalarin gücünün kaybolmasi ve iç ve dis rekabetin artmasidir.
içeride, KIT’lerin özellestirilmesi, serbest ticaretin önündeki engellerin kaldirilmasi, mevzuatin gevsetilmesi, disarida ise isçi ücreti düsük ülkelerde gerçeklestirilen üretimin dünya pazarindaki payinin artmasi enflasyonu dizginleyen önemli gelismelerdir. Bu gelismeler karsisinda, isçiler daha yüksek fiyatla mal cesaretini gösterememektedir.
Birçok ülkede bu gelismelerin olumlu etkisi görülmüstür. Sinirlarin ortadan kalkmasi, globalizasyon denilen olay, ülkelerin enflasyon sartlarinda sagladiklari gelismeden daha hizli bir büyüme sansini elde etmelerine imkan vermektedir.
Kitabin yazari Bootle’ye göre bu gelismelerden geriye dönüs imkansizdir. Gelecekte enflasyonun tekrar tirmanmasi beklenmemelidir.
Enflasyon isteyen para basar
Klasik iktisat tanimina göre. enflasyonu önlemenin yolu “Ne kadar köfte, o kadar ekmek”tir. iktisatçi anlatimiyla, “piyasaya çikan mal ve hizmet kadar para sürerseniz, fiyatlar sabit kalir / piyasaya sürülen mal ve hizmetten daha fazla para basarsaniz, o fiyatlar o kadar artar, enflasyon patlar…”
Kitabinda “enflasyonun öldügünü” iddia eden Bootle, “Enflasyon öldü ama, enflasyonu diriltecek, enflasyonu costurup kosturacak ilaç ortadan kalkmadi. Para basarsaniz enflasyon gene canlanir” diyor.
Bootle’ye göre, gene de “parasal istikrar” enflasyonu kontrol altinda tutmanin en önemli araci. Bunun için de, enflasyon baskisini devamli kontrol altinda tutabilecek bir “çapa” (bir hedef) belirlenmesi gerekiyor. Bu “çapa”, (1) Döviz kurunu belli bir rakkamda tutma hedefi veya (2) Enflasyonu belli çizginin üzerine çikarmayacak para programi olabilecek.
Insanlar enflasyonsuz yasamaya alismakta zorlanacak
Bootle’ye göre, nasil enflasyon dert ise, enflasyonsuz yasamak da bir dert… Enflasyon ölünce, ev, arsa fiyatlari artmayacak. Halbuki insanlar, neden gayrimenkul alir? Nasil olsa bunlarin fiyati artacak diye düsünür. Fiyatlari artmayacak ise, insanlar neden arsa, ev alsin ki?
Isçiler bütün yil ücret artisi, memurlar maas zammi bekler… Enflasyon ölünce ücret, maas zammi ortadan kalkacak… Enflasyon nedeniyle borsada hisse senedi fiyatlari artar… Enflasyon ölünce borsa ise yaramayacak… Enflasyon sirketlerin kârini arttirir. Bu yüzden insanlar sanayi kuruluslarina yatirim yapar. Hisse senedi satin alir. Simdi enflasyon ölünce, sirketlerin çok düsük kârlar yaptiklari görülecek. Bankalar tasarruflara çok düsük faiz verecek.
Hatta parayi saklamak için mevduat sahibinden ceza kesecek… Aliniz basiniza belayi!..
Iste Sayin Okuyucularim, bu ahval ve serait altinda, bizim Büyük Türk Büyükleri, ülkenin ve de milletin basina bu belalari getirmemek için ve de enflasyondaki hizi kesmek için hiçbir sey yapmamaktadirlar!..
Yakinda dünyada enflasyon tamamen ortadan kalkinca, baska ülkelerden Türkiye’ye turist akini baslayacak, dünyada “enflasyon altinda inleyen bu tek ülke acep ne biçim bir ülkedir?” diyerek milyonlarca insan Türkiye’ye hücum edecektir… Bizim için bundan mutlu bir durum olabilir mi ki?

 

Sende yorum yap