Dolar’ın, Mark’ın turşusu kurulmaz

, , Sende yorum yap

Türk insani degisik nedenlerle Dolar ve Mark satin aliyor.
Eskiden büyükannelerimiz, “kefen parasi” diyerek “sandiklarinin dibinde üç bes altin saklarlardi”. Allah “elden ayaktan birakmasin..”duasi ile bu altinlarin güvencesi ile yasarlardi.
Günümüzde benzer bir güvence arayisi devam ediyor. Simdi erkeklerin korkusu “kalp ameliyati, prostat ameliyati”, kadinlarin korkusu “kanser ameliyati”… Belli bir kesimdekiler “Allah muhtaç etmesin” diyerek, ameliyat parasi olarak güçlerine göre belli miktarda Dolar’i Mark’i bir kenarda saklar hale geldiler.
Bu düsünce ile Dolar Mark alanlarin arayislari Dolar’in Mark’in getirisi degil. Onlara verdigi “emniyet duygusu”.
Belli kimseler Dolar ve Mark’i “alternatif” yatirim alani olarak degerlendiriyorlar. Faiz düstügünde, Borsa gerilediginde paralarini Dolar ve Mark’a yatirip, enflasyondan korumaya çalisiyorlar. Veya eline belli miktarda para geçenler, bu parayi belli bir yere yatirincaya kadar, enflasyona karsi korumak arayisinda Dolar ve Mark’a bagliyorlar.
Nihayet bir üçüncü grup var: Bunlar Türk parasina güvenlerini yitiren, tüm imkanlarini Dolar ve Mark’a baglayanlar. * * *
Sayin okuyucularim, yukarida siraladigim üç grubun Dolar ve Mark alimlarindaki bekleyisleri ve de bu islem sonucunda ortaya çikacak netice birbirinden farklidir. Birinci grup, (emniyet, ölüm-kalim parasi) olarak bir miktar alim yapanlar için getiri önemli degildir. Ikinci grup (spekülatif amaçla geçici olarak ana para degerini korumak amaciyla) alim yapanlar için kisa dönemdeki getiri önem tasir. Üçüncü grup, (tüm tasarruflarini Dolar ve Mark’a baglayanlarin durumu) ise çok farklidir.
Çünkü, tasarruflarinin büyük kismini veya tamamini Dolar ve Mark’a baglayanlar, Türk para biriminden bir baska ülkenin, ABD’nin, Almanya’nin para birimine geçmis oluyorlar. Türk piyasasindan çikiyorlar, bir baska piyasaya atliyorlar.
Dolar ve Mark’in tursusu kurulmaz. Küpe konulup saklanmaz.
Türk Lirasi birikimi olanlar paralarinin “tursusunu mu kuruyor?” Evinde “yastik altinda mi sakliyor?” “Bir kasaya kilitleyip, hapis mi ediyor? “… Hayir. Acaba en yüksek geliri nereden saglarim diyerek, bono satin aliyor. Borsa’ya gidip hisse senedine oynuyor, banka faizini izleyip vadeli hesap açtiriyor.
Parasinin büyük kismini veya tamamini Dolar’a Mark’a baglayanlarin da ayrimi yapmak lazim… O paralarin degerlendirildigi uluslararasi piyasalara çikmasi, uluslararasi piyasalarda bono alip satmasi, hisse senedi alip satmasi, yüksek faiz veren banka islemlerine yönelmesi gerekir.
Gelin görün ki, saf ve bakir Anadolu çocuklarinin “ellerindeki üç bes Dolar ve Mark” ile, uluslararasi piyasalara çikip bu tasarruflarini degerlendirmeleri o kadar kolay degil…
“Uluslararasi piyasalarda saf ve bakir insanlari evire çevire döver, sersem eder, elindeki avucundaki paralari alip, soyar sogana çevirirler…”
Parasinin büyük kismini veya tamamini Dolar ve Mark’a baglayan Türk Para biriminden baska ülke para birimine geçen, “parasinin tursusunu kuramayacagina göre”, birseyler yapacak. Hergün Türk Gazetesi yerine yabanci gazeteleri okuyup, dünya para hareketlerini, borsalarini, faiz oranlarini izleyecek… “Hergün Dolar/Mark esitligi nasil degismis, Yen ne olmus, ABD Hazine bonosu faizleri inmis mi, çikmis mi, Alman Merkez Bankasi faizi indirecek mi, bir hafta sonu açiklanacak ABD issizlik orani Dolar degerini nasil etkileyecek” gibi yüzlerce göstergeyi izleyecek. Anadolu deyimi ile “Beynelmilel” olacak…
Bunu yapamayan en fazla sunu yapar: Götürür parasini bir Türk bankasina “Döviz Mevduat Hesabi”na yatirir. Yatirir da ne olur? (1) Parasinin enflasyon karsisinda erimedigi tesellisi ile kendi kendini avutur (2) Yüzde üç-bes oraninda da bir miktar faiz alir. Parasinin arttigini sanir.
Bu yazinin altinda size küçük bir tablo veriyorum. Bakiniz halkimizin Türk Bankasi Sistemindeki Dolar ve Mark tasarruflari ne boyutta: Son rakkam 11.5 Milyon Dolar. 5 Agustos 1994 tarihinde bankalardaki Türk Lirasi mevduatin miktari 492 trilyon lira, Dolar ve Mark olarak saklanan tasarruflarin miktari:
452 Trilyon Lira. Halkimiz bankalardaki tasarruflarinin yarisini Türk Lirasi yarisini Dolar ve Mark olarak sakliyor demektir. (Yastik altindaki ceplerdeki, küplerdeki Dolar ve mark bu rakkamlarin disinda). Simdi bir nokta daha var… Halk Dolar ve Mark satin alinca bunu uluslararasi piyasalarda
degerlendiremiyor da, acaba bankalar kasalarina mevduat olarak yatan Dolar ve Mark ile kendilerine ait Dolar ve Mark’lari uluslararasi piyasalarda de-gerlendirebiliyor mu dersiniz? Maalesef hayir… Dolar ve Mark’in tursusu kurulmaz ama, biz heves edip topladigimiz Dolar ve Mark’lan uluslararasi piyasalarda degerlendirme becerisine henüz sahip olamadigimizdan maalesef su anda olmamasi gerekeni oldurma durumundayiz. “Tursu kuruyoruz”.

Mevduat Hesaplari (Milyar Dolar)
Halk Bankalararasi Toplam
31 Aralik 1993 12.260 4.414 16.674
28 Ocak 1994 11.911 5.670 17.661
28 Subat 1994 12.586 1.164 13.750
8 Nisan 1994 11.021 2.293 13.314
31 Mayis 1994 10.949 928 11.877
1 Temmuz 1994 11.177 1.663 12.840
5 Agustos 1994 11.545 2.089 13.634

Halk’in Döviz Mevduati,”yurt içindeki vatandaslarin bankalardaki tasarruflaridir. Bankalarin döviz hesaplan, bankalarin sahip olduklari dövizlerden bir baska bankada sakladiklari paradir.

 

Sende yorum yap