Doları “Devlet Bakanı” patlattı

, , Sende yorum yap

Pazartesi günü Dolar 31.200 lira idi. Dün bu yaziyi yazarken Dolar fiyati 35.500 liraya çikmisti. Kirksekiz saatte bir dolarda fiyat artisi 4.300 Türk Lirasi. Yüzde hesabiyla Türk Lirasi nerede ise yüzde 14 dolayinda deger kaybetmis… Ne oldu da, böyle oldu? Dünyada Dolar degerinde bir degisiklik yok. Türk ekonomisinde iki günde bir sey degismedi. Hükümet düsmedi. O halde ne oldu?
* * *
Bu haftaya “sorunsuz” girilmisti. Üç ayda, yüzde 22 net faiz getirecek bonolar ilgi görmüstü. Alici bulmustu. Banka faizleri yerine oturmustu. Halk döviz yerine Türk Lirasi’na yatirima alismisti. Hersey yolunda gidiyordu…
Bu haftanin bir özelligi vardi. Süper faizli bonolarin paralarindan bu hafta 26 Agustos’ta 10 trilyon lira, Eylül basinda 30 trilyon lira piyasaya çikacakti… Eeee-e… Normal sartlarda (1) döviz fiyatlari oynamadigina (2) üç ayda net yüzde 22 faiz ödenecek bonolar tuttuguna, (3) banka faiz oranlan yerine oturduguna göre, ufukta tehlike görülmüyordu. Demek ki piyasaya dökülecek 40 trilyon lira bonoya ve banka mevduatina gidecekti.
* * *
Bu arada size bir sir vereyim: Para-kredi-faiz-döviz konularinda Hükümete yardimci olmaya çalisanlar, hafta basinda Ankara’daki etkili ve yetkili kisileri uyardilar: “Aman dikkat. Bu hafta çok önemli. Sakin ha… Döviz konusunda bir hata yapip, para sahiplerini tedirgin etmeyin…” dediler. Ne yaparsiniz ki Ekonominin koordinasyonundan sorumlu Devlet Bakani’nin Pazartesi sabahi “Dünya Gazetesi’nde beyanati çikti. Mansetten verilen bu beyanatinda Devlet Bakani “Dövizde az da olsa satis olacak” diyordu… Aman Allahim… Olacak sey mi? Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakani “Dövizde artis olacak” diye beyanat verir mi? Hem de bu beyanati piyasaya 40 trilyon lira akacak günlerde verir mi? Ama ne yaparsiniz ki, “… burasi Türkiye A-bicim!..” Is orada kalsa iyi… Dolarin patladigi aksam Merkez Bankasi Baskani nin televizyondaki açiklamasina ne demeli? “Efendim yil sonu Dolar fiyati hedefi 38 bin lira. Bu durumda Eylül sonunda Dolar fiyati 36 bin lira olmali. Iste biz de bunun için fiyati yükseltiverdik…”
* * *
Ben burada Sayin Okuyucularima devamli olarak bir seyi anlatmaya çalisiyorum: Türk ekonomisi su anda dengeye gelmis gibi görünüyor ise de bu durum “dengesizlik üzerine kurulmus bir dengedir.” Alttan bir iskambil kagidini çektiniz mi, her sey küüüüttt diye yere dökülür. Iste basimiza gelen de budur… * * *
Ne yapalim… Oldu bir kere… Simdi “dövünecek, üzülecek yerde, buna bir çare bulmaya mecburuz”.
Bu islerin beklemeye tahammülü yok. Kullanacaginiz ilaç “müshil i-laci gibi” olmali, “ani tesir, kafi netice” vermeli… Ama bizim doktorlar “tisssss…” Korkmus… Sinmis… Ses çikarmiyor… Bir hata yapmamak için ortadan kaybolmuslar… Bekliyorlar “kendi kendine isler düzelsin” diye… Olmaz böyle sey…”
* * *
Gecikilen her dakika kayiptir. Bu
ülkeye, bu ekonomiye yaziktir. Yaplacak ve yapilamayacak seyler sunlardir:
(1) Faizlerle oynanamaz. Faizler zar zor bir noktaya oturtuldu. Panige gelip, üç ayda net yüzde 22 faiz ile çikarilan bonodan daha cazip sartlarla bono çikarmaya kalkilir ise, bugüne kadarki emekler bosa gider. O halde, faiz disi enstrümanlarla oynamak gerekir.
(2) Kisa sürede etkili olacak en etkin enstrüman gecelik faiz oranlandir. Merkez Bankasi korkak davranarak gecelik faizi yüzde 70, yüzde 100 dolayinda dolastiracak yerde, panigi önleyinceye kadar geçici süre için, (üç gün-bes gün için) faizi dövize akimi kesecek sinira kadar yükseltmelidir.
(3) Merkez Bankasi’nin döviz rezervi “süs” için saklanmaz. Açiklamalara göre Merkez Bankasi’nin 12 Agustos tarihi itibariyle 6 milyar 23 milyon dolar dövizi var. Bu imkan daha Sali günü kullanilarak fiyatlara müdahale edilebildi. Sali kullanilmadi. Çarsamba kullanilmadi. Bakalim ne zaman kullanilacak?.. Is isten geçtikten sonra rezervi kullanmak israftan baska sey degildir.
* * * ••
Tekrar ediyorum… Ben bu yaziyi piyasada güvenin yok oldugu, fiyatlarin kipir kipir oynadigi saatlerde yaziyorum. Belki de Çarsamba aksami 15 banka ortalama Dolar kurunu 34.700 lira olarak belirleyecek.
Ve de bu yazinin yayinlanacagi Persembe sabahi piyasa bu fiyatla açilacak. Bu bir cinayettir.
Bu bir ekonomik terördür. Eline 40 trilyon lira geçecek kimselere “davetiye çikarmaktir”… “Ey ahali, sen Türk Lirasi’na güvenmistin ya… Ben dolan gene patlatiyorum… istersen bu 40 trilyon lirayi simdi Türk Lirasi’ndan gene dolara çevir..”
Bu isin sorumlularin (dolan patlatanlarin ve patlamayi zamaninda önleyemeyenlerin) vicdanlari sizlamayacak mi?
p>

 

Sende yorum yap