Dokuma ve giyim en gözde yatırım

, , Sende yorum yap

1995 yilinda dokuma ve giyim yatirimlarinin, tesvige baglanan tüm yatirim projeleri içindeki payi yüzde 71 idi. Bu pay 1996 yilinda yüzde 30’a düstü. Ama gene de dokuma ve giyim, Türk mütesebbisinin yatirima istekli oldugu üretim kollarinin basinda geliyor. Türkiye’de mütesebbisler (dolarin yillik ortalama degeri ile) 1993 yilinda 31.9 milyar dolarlik yatirim projesi için tesvik belgesi almisti. Mütesebbislerin yatirim tesvigi almak için ilgili makamlara sunduklari proje tutari 1994 yilinda 6.8 milyar dolara düstü, 1995 yilinda 39.4 milyar dolara firladi, 1996 yilinda 18.1 milyar dolara geriledi.
Tesvik belgeleri yatirim niyetini gösterir
Yatirim yapmak için mutlaka bir tesvik belgesi almak zorunlulugu yoktur. Fakat yatirimlara taninan degisik tesvikler nedeniyle belli büyüklügün üzerindeki yatirimlara niyetlenen her mütesebbis genelde tesvik belgesi almak için Basbakanlik Hazine Müstesarligi Tesvik ve Uygulama Genel Mü-dürlügü’ne basvurur. Bu basvuru “ciddi bir niyetin” belgesidir. Çünkü Tesvik Belgesi almak için mütesebbisin “ciddi bir hazirlik yapmasi, proje hazirlamasi, masrafa girmesi” gerekir. Ama bu demek degildir ki tesvik için basvuru yapan her mütesebbis veya tesvik belgesi alan her mütesebbis “mutlaka ve mutlaka” yatirim yapar. Hayir… Bunlarin bir kismi yapar, bir kismi yapmaz… önemli bir açiklamaya ihtiyaç var: Tesvik basvurusunda yer alan yatirim rakamlari bir yil içinde yapilacak yatirim harcamasi degildir. Bir yil, üç yil, bes yil süre ile yapilacak toplam yatirim harcamasini gösterir. Örnegin 1995 yilinda 19.1 milyar dolarlik yatirim tesvik belgesi verilmistir.
Bu 19.1 milyar liralik yatirim niyetleri 1995 yilindan sonraki iki, üç veya bes yillik sürede zaman içinde yapilacak harcamalarla gerçege dönüsebilir. Bir baska nokta daha var: Tesvik belgelerinde ifade edilen yatirimlarla ilgili rakamlar zaman içinde degisebilir. Ba-
zi yatirimlar ilk projede yer alan rakamin üzerine çikar, bazilari altinda kalir.
Bütün bunlara ragmen tesvik belgesi almak için yapilan basvurular ve tesvik belgesi alan yatirimlara ait bilgiler “ülkede olup biteni izlemek bakimindan çok, çok, çok önemli göstergelerdir.”
Basbakanlik Hazine Müstesarligi Tesvik ve Uygulama Genel Müdürlü-gü’nün tesbitlerine göre, 1996 yilinda 4.955 yatirima tesvik belgesi verilmis. Sayi olarak en fazla basvuru imalat sanayii yatirimlariyla ilgili. 3.746 mütesebbis imalat sanayiinde yatirim yapmak için belge almis. Ulastirma, turizm, ticaret, egitim, saglik faaliyetlerini kapsayan Hizmetler Sektörü’nde yatirim için verilen belge sayisi 1.033 adet.
Verilen tesvik belgesinin ötesinde önemli olan harcanacak para. Yatirimin büyüklügü önemli. 1996 yilinda 5.023 belge ile tesvigi öngörülen 1.925 trilyon liralik (19.1 milyar dolarlik) toplam yatirimin yüzde 73’lük bölümü imalat sanayiinde yapilacak yatirimlar. Imalat sanayii yatirimlari arasinda yer alan dokuma ve giyim yatirimlarinin toplam yatirimlar içindeki payi 1996 yilinda yüzde 30 dolayinda.
Bu pay bir yil önce yüzde 70 idi.
1995 yilinda 27 milyar dolarlik dokuma ve giyim yatirimi için tesvik belgesi verilmisti. Bu rakam 1996 yilinda 5 milyar dolara geriledi. Genelde, 1995 yilinda 39.4 miîyar dolarlik toplam yatirim için tesvik belgesi verilmisken
1996 yilinda bu rakamin 19.1 milyar dolara düsmesi endise verici bir durum. Demek ki ülkede yatirim niyetlerinde bir duraklama var.
Son bir nokta: Yatirim demek üretim demek, is demek, as demek… Yatirim ülkeye refah getirecek, bu arada insanlara yeni is kapisi açacak. 1996 yilinda 5.023 tesvik belgesine baglanan 1.925 trilyon liralik yatirimin yaratacagi ek istihdam olanagi 271 bin olarak hesaplaniyor.
Dogrudan 271 bin insanin is imkanina kavusmasi kötü bir sey mi?
Yatirim yapmak isteyenlere Hazine’den Tesvik Belgeleri ,

Yillik Toplam Yillik Toplam
Toplam ihracat istihdam yatirim
Yatirim Taahhüdü Imkani projesi
satisi Milyon $ Milyon $ (Kisi)
1986………..2.491 ,,.13.838..,…..,.,,.,…1,035.,..,,,,.,’:..146.588
1987,,,,…,…2.828….15,567 …,.„…,„…..1.825………..,,.161,999
1988………..2.742…;12,821.,.,………….1.423…………..268.880
1989………..3.257.,,.18.605……………..2.191…………..205.255
1990,…..,… 3,140….20.575……………..1.718…………..182.014
1991………..1.775,..,16.892……;,………3.141 .„,……….171.887
1992……..,..1;551….13,376 …………….1.656 ..,,,.,…,..113.191
1993……….,3.053..,.31,969 .„…„…..,..,.2.707.,,..,……..497.095
1994………..1.395…,.6.834………..,,…,1,348 ….,„,…….90.736
1995………..4.955….39,458…………..,,,1.126…………..376.513
1996………..5,023,,..19.157.,;..,………….470…………..271.541
Kaynak: Tesvik Uygulama Genel Müdürlügü

 

Sende yorum yap