Borsa’da bir günde 350 milyon dolar (15 trilyon TL.) dönüyor.

, , Sende yorum yap

Tuncay Artun, istanbul Menkul Kiymetler Borsasi’nin Baskani. Istanbul Borsasi’nin, Londra, Frankfurt, Paris, Milano ve Amsterdam borsalarindan sonra Avrupa’nin, altinci büyük borsasi haline geldigini söylüyor. Sali günü Bor-sa’daki alim satimlarin tutan (Borsa’da dönen para) 15 trilyon Türk Lirasi. ABD Dolari olarak 350 milyon dolar para.
350 milyon dolar rakamini özellikle veriyorum. Bir karsilastirma yapilabilsin diye. Çünkü Atina Borsasi’nin ve Telaviv Borsasi’nin günlük islem hacimleri 15 milyon dolar dolayinda.
Dün sabah bu yaziyi yazarken “isler nasil?” diye soracak oldum. “Sali günkü hareket devam ediyordu. Bir saatte 4 trilyon Türk liralik islem gerçeklesiyordu.
Borsa konusunu anlayanlardan ögrendigime göre, borsada iki farkli alici var. (1) Orta ve uzun vadeli bekleyis ile yatirim yapan yerli ve yabanci yatirimcilar. (2) Kisa vadede ellerindeki fonlari en verimli alanda degerlendirme arayisinda olan yatirimcilar.
Istanbul Menkul Kiymetler Borsasi’nin bugün ulastigi islem hacminde bunlarin paylari yaklasik yari yariya.
Ellerinde büyük miktarda fon bulunan ve alternatif yatirim alanlari arasinda borsaya yönelenler sunlarin etkisinde:
– Hazine bonolarinin vadesi uzuyor. Faizi asagi çekiliyor.
– IMF ile Hükümet arasindaki anlasmaya dayali olarak döviz fiyatlari belli bir koridorda kalacak. Döviz fiyatlarinda kisa sürede önemli bir siçrama ihtimali ufukta görünmüyor.
– Enflasyon yukariya tirmanmiyor. Asagi dogru inis egilimine girmis durumda.
Eeeeee. “Bu ahval ve sarait” içinde en cazip yatirim alani “borsa”.
Kisa vadeli kazanç arayisinda fonlarini kullananlar böyle düsünüyor ama, baska hesaplar da yapiyorlar. Kaldi ki, bu hesaplan onlar yaninda, orta ve uzun vadeli yatirim için borsayi seçenler de yapiyor. Iste bu nedenle de borsada islem hacmi artiyor, fiyatlar tirmaniyor.
Simdi “hesaba kitaba dayali olarak borsaya kosanlar”in bu “hesaplarindan, kitaplarindan” biraz söz edeyim.
-1994 yili Ocak ayinda borsa endeksi 29 bin dolayinda idi. O günün dolar satis fiyati ile, bunun karsiligi 2 ABD dolan ediyordu.
-1995 yilinin 5 Nisan günü, “borsanin çildirdigi” söylenen gün, endeks 43.483 oldu. Bunun karsiligi sadece l ABD dolari eder.
– Iste bu iki rakamdan hareket eden yatirimcilar, borsa endeksinin en az 1994 yili Ocak ayi seviyesine çikmasi için 90 binlere ulasmasini, fiyatlarin bugünkü rakamlari katlamasini bekliyorlar.
Zaten borsa dediginiz sey nedir ki? “Beklentinin önceden satin alinmasidir.”
Simdi de size “borsaya yatirim yapanlarin yüreklerini hoplatan, kazanç bekleyislerini artiran bir baska göstergeden sözedeyim. örnek olarak Eregli Demir Çelik isletmeleri Hisse Senedi üzerindeki bekleyisleri anlatayim.
Eregli’nin (rakamlan kabaca veriyorum) 6 trilyon lira sermayesi ve de 1994 yilinda 2.5 trilyon kan var. Hisse senetlerinin yüzde 40’i piyasada.
Borsa’da günde 200 bin “lot” (200 milyar liralik) hisse senedi islem görüyor. Demek ki, Eregli’nin sermayesi hergün yüzde 3’lük bölümü aliniyor-satiliyor.
Sirketlerle ilgili rakamlan degerlendirerek borsada alim satim yapanlar su hesabi yapiyor. Eregli bu yil 10 trilyon lira kar etse, yüzde 100 kar dagitsa, hisse senedi yil sonunda 15 bin liraya çikar.
Bugün 7 bin lira. öyle ise, Eregli alinir. (Ben size misal olarak bunlan yaziyorum. Sakin bu yazdiklarima inanarak alim satim yapmaya kalkmayiniz. Ben bu isten anlamam !..)
Daha baska hesaplar da yapiliyor. Hükümet özellestirirken Eregli’nin yüzde 30 hissesini l milyar dolara satacak.
Demek ki toplam degeri 3.5 milyar dolar. Buna göre l hissesi 45-50 cent eder.
Bugün l hisse 7 bin liraya yani 20 cent’e satiliyor. Ileride 45-50 cent bedelle özellestirme yapilir ise, bir hisse 15 bin veya 20 bin Türk Lirasi’na çikar.
Bu hesaplarin üzerine daha baska seylere de dikkat ediliyor. “Vay canina. Eregli’ye Koç talip idi. Simdi Sabanci da talip imis. Bu kagitlar para eder!.”
Ve de böylece bir günde 1.5 trilyon liralik Eregli hisse senedi alinip satiliyor. Fiyati da tirmanisa geçiyor.
Tuncya Artun, sadece mevcut senetlerin degil yeni girislerin de borsadaki islem hacmini artirdigini söylüyor. 1994 yilinda borsaya 23 yeni kagit (23 sirketin hisse senedi) girmis.
Bu yil simdiye kadar 6 kagit girisi olmus. Yilsonuna kadar 20 kagit daha girer deniliyor.
Birçok seyin “iyi gitmedigi” bir ekonomide, birakalim hiç olmazsa borsa “iyi gitsin” de, sevinecek birsey bulalim.

 

Sende yorum yap