Benetton’un çocukları

, , Sende yorum yap

Italyan Benetton Firmasi, Türkiye’de bazi firmalara yaptirdigi mallan satin aliyor, kendi markasiyla satiyor. Genelde Türk Tekstil Sanayii, dünyada kendi markasiyla mal satamadigindan ünlü markalar için fason imalat yapiyor. Benetton da bunlardan sadece biri.
Benetton’un Türkiye’de 14 yasin altindaki çocuklari çalistiran tekstil kuruluslarindan mal aldigina iliskin olarak Italyan “Corriera della Sera” gazetesinde yayinlanan haber büyük yanki uyandirdi. Çocuk haklarini reklamlarinda ana tema olarak isleyen ünlü fotografçi Toscani ve ekibi bu iddianin gerçek olmasi halinde Benetton’dan ayrilacagini ilan etti.
Türkiye’de yabanci firmalar için “fason” imalat yapan tekstil kuruluslari iki grupta toplaniyor. Bir bölümü, sokak içi atölyelerde, sigortasiz, küçük isçi çalistirarak üretimini sürdürüyor. Bir bölümü ise, atölye ve sokak içi üretim asamasindan modern üretime geçti. Bu çagdas tesislerde çalisanlarin tümü sigortali isçi. Buralarda çocuk isçi ve sigortasiz isçi çalistirilmiyor.
Türkiye’de okula gitmeyen, is arayan 12-18 yas grubunda yaklasik 5 milyon çocugumuz var. Bunlarin okula gitmesi gerekiyor. Ama gitmiyor. Is bulmak bunlar için bir kurtulus kapisi. Sokakta kalmiyorlar. Ceplerine üç-bes kurus giriyor. Meslek sahibi oluyorlar. Bunlarin çogu sosyal güvenlik semsiyesi disinda. Sigortali degil. Bunlari çalistirmak kanunen suç. Ama Türkiye ve Türkiye gibi ülkelerde bu gerçek ortada. Türkiye’de sokaktaki çocuklarin tamamini bir egitim kurumunun çatisinin altinda toplayama-yan devletten ne bekliyoruz? Polis kapi kapi dolasip, çocuk isçi çalistiran isyerlerini mi kapatsin? Çocuk isçileri kulagindan tutup sokaga mi atsin? Bugün dünyada çocuk isçi sorunu farkli açilardan hakli veya haksiz yönlerden gelismis ülkelerin kamuoyunda bolca isleniyor. Gelismis ülkelerde çocuk isçilerin zorla (mecburi olarak) istekleri disinda çalistirilmalari ile gönüllü olarak çalistirilmalari arasindaki fark dikkate alinamiyor. Türkiye’de çocugunu okutamayan aileler, çocuklarini ellerinden tutarak, kapi kapi çalistiracak yer arar. Okuyamayan çocuklar bir yere çirak olarak girmeyi mutluluk sayar.
Sokak içi atölyelerde sigortasiz isçi çalistirmak, çocuk isçi çalistirmak tabii ki, emege dayali üretimlerde büyük maliyet avantaji saglar. Aslinda bu avantaj, sokak içinden çikip, çagdas tesis kurmak için yapilacak yatirimlari, sigortali isçi çalismayi gücendiren, önleyen bir faktördür.
Çagdas üretim tesisi kurmak için yatirim yapan, sigortali isçi çalistiran, isçiye sosyal haklar taniyan dikkate alan bir üreticinin birim üretim maliyeti artar. Bu üreticinin sokak içindeki atölyelerde, sigortasiz isçi ve çocuk isçi çalistirarak üretim yapanla rekabet sansi kalmaz.
Fakat çok önemli bir gerçek daha var. Türkiye gibi ülkelerde fason üretim yaptiran dünyanin ünlü markalan, düsük maliyet arayisinda sokak içinde sigortasiz isçi ve çocuk isçi çalistirarak üretim yapanlari her zaman tercih eder. Gerçekçi olalim. Eger böyle yapmasalar, bu tip üretimin sürmesi imkâni kalmaz. Ünlü yabanci alicilar, Türkiye’de düsük maliyet arayisinda sigortasiz ve çocuk isçi çalistiran atölyelerden alim yapmakta sakinca görmez. Bu nedenle dogru dürüst tesis kuranlar, sigortali isçi çalistiranlar yabancilardan siparis alamaz. Sokak içi atölyelerle rekabet edemez. Ta ki, kendi ülkelerinde bir sorun çiksin. Bîr skandal patlasin. Mal aldiklari için haklarinda takibat baslasin.
Italyan gazetelerinin “Türkiye’de çocuklar sömürülüyor” seklinde baslik atmalari yanlistir. Gerçek, “ünlü yabanci firmalarin Türkiye’de çocuk isçi ve sigortasiz isçi çalistiran firmalarla is yaparak Türk sanayiini sömürmeleridir.”

 

Sende yorum yap