Bartın Memleket Gazetesi 72. yaşında

, , Sende yorum yap

Ben elli yildir “Bartin Memleket Gazetesi” okurum. Bartin Memleket Gazetesi 650 dolayindaki küçüklü büyüklü yerel gazete arasinda ilk onun arasina giren bir gazete. Simdilerde on günde bir yayinlaniyor. Resmi ilan alamiyor. Mahalli ilanlarin geliri, abone geliri ve satis geliri ile yasiyor.
Bartin Memleket Gazetesi’ni 72 yil önce Bartinli bir genç Cemal Alis ve dört arkadasi kurmus. 31 Mart 1924’de Kaymakamliga beyanname verip gazete çikarma izni almislar, önce “litograf’i denemisler. O olmayinca “sapirograf” (tas baskisi) ile 6 Eylül 1924’de bir numarali Bartin Memleket Gazetesi’ni satisa çikarmislar. Dört yaprakli ilk sayisinda 65 adet basilmis.
Cemal Alis gazetesinin ilgi gördügünü anlayinca istanbul’a gitmis. Halil Lütfi (Dördüncü) nün Meserret Kiraathanesi karsisindaki matbaasindan Fransiz mali eski bir makine ve de hurufat (kursun harfler) satin almis.
Bu makine halâ çalisiyor. Gazetenin iç sayfalan el dizgisi kursun harfler ve bu makine ile basiliyor. Cemal Alis hayati boyunca gazetecilikten baska is yapmadi. Kardesi Ahmet Kemal Alis ile ortak “Azim Kitabevi”nin arka bölümündeki matbaada Bartin Memleket Gazetesi’ni çikardi. Belediye Baskani iken, Bartin’i ziyarete gelen Ismet Pasa’nin taniyip, begenmesi ve de “tayin etmesi” ile 1939-1943 yillari arasinda Cumhuriyet Halk Partisi Sinop Milletvekili olarak TBMM’ye girdi. Ben, Cemal Alis’i tanidim. “Milletvekili gibi bir beyeefendi idi… Milletvekili gibi giyinir, yürür, konusur, yasardi!..” O zamanlar bir “Milletvekili” tipi vardi…
Cemal Alis, 1977 yilinda öldü. Bartin Memleket Gazetesi’ni istanbul Üniversitesi Iktisat Fakültesi’ni 1971 yilinda bitiren oglu Esen Alis çikariyor. Esen Alis, “gazetenin sahibi, genel yayin müdürü, basyazari, tüm yazari, idare müdürü, abone memuru, sevkiyat görevlisi”… 72 yillik gazeteyi aksatmadan yayinliyor. Bu yil bir off-set makinesi aldi. Gazetenin dis sayfalan off-set basiliyor. Esen Alis’in “sari basin karti” yok. Çünkü devlet onu “gazeteci” olarak tanimiyor. Daha dogrusu, babasindan ve amcasindan kalan ve gazetenin idare merkezi olan Azim Kita-bevi’ni yan is kabul ettiginden ona “sari basin karti verilemiyor”…(Görüyorsunuz, Devlet Baba ne kadar ciddi: 72 yillik da olsa bir gazete sahibinin, genel yayin müdürünün, basyazarinin, yazarinin… “gazete ve kitap” bile yan is sayiyor… Böylelerini gazetecilerin arasina sokmuyor… Helal olsun böyle Devlet Ba-ba’ya!..)
Bartin Memleket Gazetesi’nin 3.500 baskisi var. Bunun 500’ü yurt disindaki abonelere gönderiliyor. Yurt içinde 1500, Bartin içinde 1000 abone var. Kalani da sayisi 10 bin liraya bayilerde satiliyor.
Türkiye’de yerel gazete neden okunur? Neden alici bulur? Çünkü yerel gazete yerel haberleri verir. Sorunlari dile getirir. Insanlar ilgi duyduktan küçük yerlesim birimlerinde olan bitenlerle, gelis-
melerle, daha çok ilgilenir. Ismini duyduklari, kendini bildikleri hemsehrileri hakkinda haber almak ister.
Bartin gazetesinin son sayisinda (3111 numarali sayisinda) bakiniz ne haberler var: Bartin’da biri süper lise olmak üzere 4 yeni okul açilmis. Amasra Belediye Meclisi Küçük Liman’a özel idare ile yaptiracagi otel projesinden vazgeçmis. Fakat Amasra’da turizmin gelisecegi beklentisi ile kurulan Amasra Turizm Otelcilik Anodulu Lisesi l Ekim’de ögretime baslamis. MÜSIAD, Bartin’da sube açmis.
Radyo Televizyon Yasasi yürürlüge girdigi için 4 radyo istasyonundan 2’si kapanmis. Kalanlarinin durumu süpheliymis. Kapanan Bartin Televizyonu (BTV) ile Kanal 74 Televizyon Istasyonu tekrar yayina baslayacaklarmis. Haciba-liklar olarak taninan Bartinli ailenin üç üyesi Piryancilar Caddesi’nde Balmar Süpermarket’i açmislar. Süpermarketin üst katinda kafeteryasi varmis. Trasa zam gelmis. Berberler sakal trasi için 50, saç-sakal 140, damat trasi için 400 bin lira istiyorlarmis. Somakli Ekmek firini Bartin’in ünlü “çöven” ekmegini yapip satmaya baslamis. Terkeheatipler köyünden Yüksel Hazer ayni köyden Y.H.’yi evlenmek vaadi ile kaçirmis. Tahkikat sürüyormus. Inkumu-Bartin yolunda, Uluslu Ihsan Ergül, 74 AP 984 plakali araci “hararet” yapinca motoru durdurmus. Bir süre sonra motoru tekrar çalistirinca çikan yanginda 30 milyon liralik hasar meydana gelmis. Arif Kalafat polise basvurarak, evinde kanape altinda bir torba içinde sakladigi 10 adet Osmanli altininin çalindigini söylemis. DYP ilçe Baskanligi’na Turgut Giresunlu seçilmis.
Sayin okuyucularim elli yil önce rahmetli babam, Bartin’a Türk Ticaret Bankasi müdürü olarak tayin edildi. O zaman vapur Bartin Bogazi önünde durur, motorlarla irmaktan Bartin’a ulasilirdi. Bartin eski bir Rum sehri. Irmagin Rum dilinde ismi “Partenyos” irmagi. Bartin, irmak boyundaki ahsap gemi sanayii, çilegi, yumurtasi ve kerestesi ile zengin bir yerlesim birimi idi.
Bartin’da “yigit’ler namlari ile anilir”… Bizi Irmak Agzi’nda vapurdan alip sehire Arslan Emin (Haci Emin) yük motoru ile getirmis, bir gece evinde misafir etmisti. Nazirlar, Çödderler, Ali Kadilar, Bankogullari, Ineogullar, Baliklar ünlü ailelerdi. Ben, Ahmet Altan (simdi Bartin’da hirdavatçilik yapiyor) ile Cumhuriyet ilkokulu’nda birinci sinifa basladim. Müdürümüz Tarhan Erdem, Kaya Erdem ve Turgut Erdem’in babalan Ahmet Hilmi Erdem idi. Ali Seyhler’den Emine Hanim teyzenin Belediye Parki karsisindaki evinde kira ile oturduk. Bu ev eski bir Rum meyhanesiydi.
Rahmetli Emine hanimin torunu avukat Esin Eren ikinci defa baro baskani seçilmis. Bana söylendigine göre Türkiye’nin ilk ve tek hanim baro baskaniymis. Belediye Sinemasi’na Burhanettin Tepsi ve Sadi Tek tiyatro topluluktan gelir, Ot-hello ve Hamlet oynarlardi. Hidrellez’de irmak boyunda Gazhane bahçesinde yagli direkten denize düsme eglencesi düzenlenir, yapimim tamamlanan ahsap gemilerin denize indirilmesi büyük törenlere neden olurdu.
Elli yildir Bartin’a gitmedim. Ama Bartin Memleket Gazetesi ile bagimi koruyorum.
Iste bu hafta sonu da sizlere bir “memleket hikayesi”…
(Dün yayinlanan yazi ile ilgili bir düzeltme: 1994 ve 1995 yillarinda alinan ekonomik kararlar anlatilirken yillar yanlislikla 1974 ve 1975 olarak yaziya geçmistir. Bu benim hatam. Özür dilerim.)

 

Sende yorum yap