8 Kabotaj hakkını aldık da, 67 yılda ne yaptık?

, , Sende yorum yap

1Temmuz’u “Denizcilik Bayrami” olarak kutlariz… Aslinda kutladigimiz, “denizcilikteki basanlarimiz” degil de, bundan 67 yil önce, l Temmuz 1926 tarihinde ilan ettigimiz “Kabotaj Yasagi”dir.
Kabotaj kelimesi, deniz ve hava ulasim a-raçlannin kiyilar ve limanlar arasinda dolasim hakkini ifade eden bir kelimedir.
1921 Barselona Sözlesmesi, 1944 Sikago Konvensiyonu gibi uluslararasi anlasmalar, ülkelere kendi kiyilan ve limanlarina ugrayacak gemi ve uçaklarla ilgili “kabotaj haklarini düzenleme” imkani vermektedir. * * *
1923 yilinda izmir’de toplanan Türkiye iktisat Kongresi’nde “kendi limanlarimizda, kendi bayragimizdan maadasinin ticaret yapamamasi ve kabotajda hakki istiklalimizin tamamen istimal edilmesi” konusunda oybirligi ile bir karar alinmisti.
Bunun üzerine, 815 sayili “Türkiye sahillerinde nakliyati Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Karasulari Dahilinde Icrai Sanat ve Ticaret Hakkindaki Kanun ile l Temmuz 1926 tarihinden itibaren “Kabotaj Yasagi” uygulanmaya basladi.
Bu kanuna göre, Türkiye kiyilefrinin bir noktasindan digerine, yük ve yolcu tasimak ve kiyilarda, limanlarda ve limanlar arasinda romorkaj ve yavuzluk ve her türlü liman hizmetleri yapma hakki ancak Türk bayragi tasiyan gemilere taninmistir.
Yabanci bayrakli gemiler, ancak yabanci memleketlerden aldiklari yolcu ve yükleri Türk limanlarina veya Türk limanlarindan aldiktan yabanci limanlara tasiyabilirler.
Kabotaj Yasagi, ülkenin denizdeki ulasim gücünü kurmasina, gelistirmesine imkan verecek bir tesvik aracidir… Türkiye’de 67 yildir uygulanagelen “Kabotaj Yasagi” sonucu acaba bugün Türk denizciligi hangi noktaya geldi ki, l Temmuz’u “Denizcilik Bayrami” olarak kutlama hakkimiz olsun?
* * *
Deniz Ticaret Odasi Genel Sekreter Yardimcisi Iskender Targaç’tan temin ettigim bilgilere göre, bugün Türk Deniz Ticaret Filosu 7.5 milyon DWT büyüklügünde. Bu kapasitenin 6.4 milyon DWT’luk kismi ithal gemi, 1.1 milyon DWT’luk kismi Türkiye’de yapilan gemilerden olusmakta. Türk Deniz Ticaret Filosu, dünya toplam filosunun yüzde biri büyüklügünde. Filo büyüklügüne göre ülke siralamasinda 22’nci sirada yeralmakta.
Türk Deniz Ticaret Filosu yasli. Yas ortalamasi 20.5 yil olan gemilerden olusmakta. On yasindan genç gemilerin toplam filodaki payi sadece yüzde 7. Toplam ihracatimizin yaklasik 25 milyon tonluk kismini, yaklasik yüzde 20’sini Türk bayrakli gemiler tasimakta.
Toplam ithalatimizin yaklasik 50 milyon tonluk kismini, yaklasik yüzde 40’mi Türk bayrakli gemiler getirmekte.Denizcilik sektörünün Türk ekonomisine yillik döviz katkisi 2 milyar dolar dolayinda tahmin edilmekte.
* * *
Türkiye Denizcilik Isletmeleri’nden Cezmi Zafer’den temin ettigim bilgilere göre Denizcilik isletmemizin 2 adet yolcu-yük karisimi gemisi, 2 yolcu gemisi ve 9 feribotu mevcut. Bu filonun yas ortalamasi 18. Yolcu tasima kapasitesi 9 bin kisi, otomobil tasima kapasitesi bin otomobil.
Türkiye Denizcilik isletmesi Bogazlarda 61 adet sehir hatti yolcu, 28 adet araba gemisi isletmekte. Izmir’de 8 yolcu gemisi var.
Turizm Bakanligi’ndan aldigim bilgilere göre, turistik amaçli küçük tekne çalistiran 94 kurulus var. Bunlarin isletme belgeli 473 teknesi mevcut. Teknelerdeki yatak kapasitesi i-se 4.924 adet.
Yelkenli ve yelkensiz teknelerin kayiklarin, balikçi teknelerinin sayilarini bulamadim…
* * *
Iste böyle Sayin Okuyuculanm…
Kabotaj Yasagi’nm 67’nci yilinda “manza-ra-i umumiye” böyle… Deniz Ticaret Filosu yaslanmis… Koskoca Türkiye Cumhuriye-ti’nin sadece iki yolcu gemisi var.. Bunlar da ise yaramaz halde… Istanbul’dan en çok Izmir’e kadar denizden gidebilyiorsunuz… O da bilet bulunabilir ise ve de haftada bir defa… izmir’den asagidaki kiyilara denizden u-lasma sansi yok. . . Karadeniz’e haftada bir gemi gidebiliyor… Zonguldak, Bartin ugrak disi… Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trab-zon’a gidebilirseniz sanslisiniz… Haftada üç feribotla Venedik baglantisi sürdürülebiliyor.
* * *
Herhalde bunun için olsa gerek… l Tem-muz’lar Kabotaj Bayrami, Denizcilik Bayrami iken, simdi “Barbaros’u Anma Günü” haline geldi… Barbaros Türbesi önünde bir kit’a deniz eri, havaya kuru siki tüfek aüp, Akdeniz’i haraca kesen dünyanin en ünlü korsani rahmetli Barbaros’u selamliyor. . .
Ve de böylece, üç bir yanimizin denizlerle çevrili oldugunu yilda bir defa hatirlama imkani doguyor.

 

Sende yorum yap