“22’lik bono”

, , Sende yorum yap

Hazine üç ay vadeli yüzde 22 faizli bono çikardi… Sayin Okuyucularimdan parasi olanlar sormaya basladi: Bu bonolardan satin alalim mi?”
Ben “yatirim danismani” degilim, ekonomi yazariyim ama, Sayin Okuyucularima hizmet etmek de bana mutluluk verir.
Bilenlere sordum. Bilenlerin tavsiyelerini Sayin Okuycularima aktaracagim. Yazdiklarimi okuyunuz. Fakat gene de siz “akliniza yatan ne ise” onu yapiniz.
* * *
Üç ay vadeli net yüzde 22 faizli bono demek, bugünkü 100 liranizin üç y sonra 122 lira olmasi demektir.
Acaba bankada bugünkü 100 liranizin üç ay sonra 122 lira olmasi için ne lazim?
Bankalarin üç ay vadeli mevduata verdigi faizlere bakiniz. Eger bir banka üç ay vadeli mevduata (yillik) yüzde 93 faiz veriyor ise, bunun neti (çünkü banka mevduatina ödenen faizden yüzde 5.35 vergi vesaire kesintisi yapiliyor) yüzde 88’e gelir. Yillik yüzde 88 fazün üç ayligi yüde 22 eder. Böylece parasini bankadaki mevduat hesabinda saklayan tasarruf sahibinin 100 lirasi da bono satin almisçasina üç ay sonra 122 lira olur.
Demek ki, “yüzde 22 faizli bono mu satin alayim, yoksa parami bankada 3 ay vadeli mevduat olarak mi saklayayim?” diye karar vermeden önce, bankanin 3 ay vadeli mevduata verdigi faize bakmak gerekiyor. Bu faiz yüzde 93’den daha az ise, bono satin almak “daha karli”…
* * *
Is bu kadarla bitmiyor. Sayin Okuyucularimin ögrenmek istedikleri bir baska nokta daha var: “Öç ay içinde para lazim olursa, vadeli mevduat hesabini bozdurmak mi daha kolay, üç ay vadeli tahvil satmak mi? Bunu yapanlarin faiz kaybi ne olur?”
Normal olarak vadeli mevduatin, vadesinden önce bozdurulmamasi gerekir. Vadesinden önce parasini çekeceklere bankalarin faiz ödememeye haklan var. Fakat günümüzdeki rekabet ortaminda, bankalar vadesinden önce çekilen paralar vadesiz mevduata ödedikleri oranda faiz veriyorlar. Hatta bunun üzerinde faiz verenler var. Daha da ileri gidip “kirik vade” sistemi içinde mevduat sahiplerini memnun eden bankalar da mevcut. Fakat görüyorsunuz ki bir belirsizlik söz konusu.
Ben bir “amatör yatirimci olarak”, ileride paraya ihtiyaci olabilecek tasarruf sahiplerine tavsiye ederim. Vadeli mevduatinizin tamamini tek bir hesapta toplayacak yerde, bü-
yüklügüne göre, iki veya üç pakete ayiriniz. Ihtiyaç olunca vadeli mevduat paketlerinden birini bozdurursunuz. Faiz kaybiniz sinirli ölçüde kalir.
* * *
Gelelim “üç ay vadeli Hazine Bonolarinin vadelerinden önce bozdurulup bozdurulama-yacagi ve bozdurulur ise, ne kadar faiz kaybi olabilecegi” konusuna…
Hazine Bonolarinin vadelerinden önce, nakde çevrilmesi mümkündür. Ancak önce bu bonolari satin alacak bir banka ve de o bankanin bu islemi yapacak subesini bulmak gerekir. Resmi Gazete’nin en son sayfalarinda her gün, Hazine’nin çikardigi Bono ve Tahvillerin (gösterge niteliginde) günlük degerleri verilmektedir. Bu günlük degerlerin hesaplanmasinda esas olan “Bono’nun üzerindeki faiz orani” ile, tasarruf sahibinin bonoyu bozdurmak istedigi günkü faiz orani arasindaki farktir.
Diyelim ki, siz üç ayda yüzde 22 net faizli, (yillik yüzde 88 basit faizli) bono satin aldiniz. Bir ay sonra bonoyu bozdurmak istiyorsunuz. Bozdurmak istediginiz günlerde de Hazine ayni faiz i-le bono çikariyor… O zaman bonoyu bozarken hiç bir kaybiniz olmaz. Sadece iki aylik faiz düsülerek hesaplanacak miktar size ödenir.
Diyelim ki, siz üç ayda net yüzde 22 faizli, (yillik yüzde 88 basit faizli) bono satin aldiniz. Bir ay sonra bonoyu bozdurmak istiyorsunuz. O günlerde Hazine üç ayda net yüzde 50 faizli (yillik yüzde 200 basit faizli) bono çikarmaya baslamis… Yandiniz…
Bononuzu bozanlar sadece faizi kesmekle kalmazlar. O hesaplama içinde, ana paranizdan da iskonto yapmak zorunda kalacaklarindan, ana paranizin bir kismi bile elden gider…
Tersi olur ise, bonoyu bozdururken faizi, yillik yüzde 88 basit faizin alfana inmis ise, bu kere yasadiniz demektir… Çünkü sizin elinizdeki bono deger kazandigindan, iki ay önce bozdurmaniza ragmen faiz kaybiniz pek az olur…
Son söz… “Konsolidasyon olur mu, devlet ödememezlik yapar mi?” diye endise etmeyiniz… Kisa dönemde böyle bir tehlike yok. Kisa dönemde Hazine Bonosu île oynayabilirsiniz… Dostum Ege Cansen’in anlatimiyla “Bu kumda oynamaya benzer”… Kendi kendinize vakit geçirmis olursunuz. “Üç ay önce param su idi, üç ay sonra bu oldu. Sifirlar iki iken, üçe çikfa…” falan filan diyerek kendi kendinize sevinirsiniz..,. Size kumda oynama zevkini veren Hazine de böylece açigini kapatmis olur…

 

Sende yorum yap