Zeytini “kurtlar yedi” zeytin de yok, yağ da yok

, , Sende yorum yap

Zeytinde “var yili” var, “yok yili” var. Müstahsil hangi yilin “var
yili”, hangi yilin “yok yili” oldugunu biliyor. Geçtigimiz yil, “yok yili”
idi. “Yok yili” zamaninda yagmur yagmadi, nasil olsa zeytin olmaz diyerek,
müstahsil agaçlara ilaç atmadi.
Ilaçlama yapilmadigindan “yok yili”nda çikan az miktardaki zeytinin
% 70’i de kurtlandi.
Ayvalik’ta “zeytinci dostum” Ismet Önder anlatiyor:
“Geçen yil Barbaros Tolon’un çiftligindeki 14 bin agaçtan 12 bin
çuval zeytin toplanmisti. Yesili yaptik, siyahi yaptik. Sahinler köyündeki
Fikret Özdemir’in sulu sistem fabrikasinda bol bol kaliteli zeytinyagi
çikardik. Zeytin çuval hesabi ile toplanir. Bir çuval 100 kg’dir. Bu yil,
ayni çiftlikteki 13 bin agaçtan 300 çuval zeytin toplanabildi.”
Zeytinci dostum Ismet Önder ile yüz yüze gelmek nasip olmadi.
Telefonla sohbet ediyoruz. Siparis veriyorum. Yeni ürün sele zeytini, yeni
ürün sizma zeytinyagi siparislerini 1 Subat’ta gönderecegini söylemisti.
Usulü böyle imis. Siparisin parasini banka ile gönderiyormussunuz. O da
siparisi tahta kutuya doldurup adrese teslim ettiriyormus. Tahta kutuyu
açtik. Zeytinyagini çikardik. Sele zeytini tatli ama, yaglik zeytinin
özelliginden (kütügü) çekirdegi büyük. Yaglar nefis… Yesil zeytin
siparisimizi sonra gönderecekmis.
Ismet Önder’i telefon ile aradim. Dertli. “Sele zeytini yapacak adam
gibi zeytin bulamadim. Sözüm ortada kalmasin diyerek birazcik yaptim.
Yaglik zeytinin çogu da rafineye gitti. Sizma zeytinyagi çok az” dedi.
Sonra zeytinyagi konusunda ilginç bilgiler verdi:
“- Kurtsuz zeytin çok az oldugundan ve kurtlusu ile kurtsuzunu
ayirmanin güçlügü nedeniyle çok isletmede kurtlu ile kurtsuz zeytin
birlikte islendi. Bu nedenle zeytinyaginin kalitesi bozuldu. Bu yil hem yag
yok, hem de kalitesiz. Geçen yil yag fazla diyerek ucuz ucuz ihraç edildi.
Bu yil yokluktan fiyatlar tepeye siçrayacak.
Üretici geçen yil zeytinyaginin kilosunu 300 bin lira ile 350 bin
lira arasinda mal edebiliyordu. Bu yil kilo maliyeti 1 milyon liranin
üzerine çikti. Tüccarin, üreticiden alis fiyati ise daha simdiden 2 milyon
liraya dayandi.”
Ismet Önder’den zeytinyaginin kalitesi ile ilgili baska seyler de
ögrendim. Bir agaç normal yillarda, ortalama 100 kilo zeytin verirmis.
Bunun 5 – 10 kilosu dibe dökülür, dallardaki iyi kalite zeytin yaygiya
silkelenirmis ve bundan da sizma zeytinyagi elde edilirmis. Sizma
zeytinyagi için kullanilmayan kalitesiz zeytinlerden rafinelik yag
çikarmis. Rafinelik yag bir anlamda bozuk yag imis. Ya sabunda
kullanilirmis, ya da rafine edilip, natürel zeytinyagi ile karistirilir
riviera tipi olarak satilirmis.
Zeytinin toplanmasi ile yaginin çikarilmasi arasinda geçen süredeki
hava sartlari da çok önemli imis. Havanin lodos veya poyraz olmasi yagin
asitini etkiliyormus. Saglam zeytini lodosta islersen asit yükseliyormus.
Poyrazi beklesen zeytin durdugu için ambarlasma yaptigindan gene asiti
yükseliyormus.
Bir kutu siparise bu kadar da bilgi aldim. Iki kiloluk teneke
kutudaki sele zeytinin kilosuna 1 milyon 200 bin lira ödedim. 2 kiloluk
sizma zeytinyaginin tenekesine 5 milyon 100 bin lira gönderdim.
Sayin okuyucularima tavsiye ederim… Su günler “taze zeytinyagi”
mevsimi… Ekmeginizi bana, bana yiyiniz.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap