Yüzde 25 enflasyon olmayacak şey değil

, , Sende yorum yap

Enflasyonun asagiya inmesi için, 2000 yilinin bütçe açiginin
küçültülmesi gerekiyor. (Bütçe açigi, devletin gelirleri ile
harcamalari arasindaki açiktir.)
Açigin küçültülmesi için ise gelirlerin artirilmasi,
harcamalarin kisilmasi gerekir.
Bütçe gelirlerinin esasi vergidir. 1998 yilinda biz 9.3
katrilyon vergi topladik. 1999 yilinin ilk yarisinda vergi gelirleri
yüzde 55 artis egilimi içinde idi. Bu artis hizi devam etse idi yil
sonunda 14.5 katrilyonluk vergi hedefini tutturacaktik. Ama önce
ekonomik durgunluk, ardindan deprem vergi gelirlerini olumsuz
etkiledi. Simdi bekleyis yil sonunda 13.0 katrilyon liralik bir
tahsilat. Her seyi de bozan bu…
Hükümet 2000 yili için 22.5 katrilyon liralik vergi hedefini
benimsedi. Bu rakam 13.0 katrilyonluk 1999 vergi geliri tahmininin
yüzde 73 oraninda üzerinde. (Halbuki 14.5’lik hedef tuturulsa idi,
fark yüzde 55.1 olacak idi.)
Çok kimse diyor ki, 2000 yilinda enflasyon yüzde 25’e düsecek
ise, vergi geliri nasil olur da yüzde 73 oraninda artar?
Bu birinci tereddüt. Gelelim harcama konusundaki tereddüde.
1998 yilinda toplam harcamalar 15.5 katrilyon lira idi. 1999 yilinda
harcama rakaminin yüzde 80 artis ile 27.9 katrilyon liraya ulasmasi
bekleniyor. Hükümet bu rakami 2000 yili için yüzde 68 büyüterek 47
katrilyon liraya çikarmayi istiyor. IMF ise, yüzde 57 oraninda
büyüme ile harcamalarin 44 katrilyon lirada sinirlandirilmasini
bekliyor.
Harcamalarda iki önemli kalem var: (1) Faiz ödemeleri, (2)
Maas ödemeleri. 2000 yilindaki faiz ödemeleri 20 katrilyon lira
olarak tahmin ediliyor. Açik anlatimiyla toplam harcamalar, ister
hükümetin bekledigi gibi 47 katrilyon lira, ister IMF bekleyisi
dogrultusunda 44 katrilyon lira olarak belirlensin, bu harcamalarin
20 katrilyon lirasi zorunlu olarak faize gidiyor.
Sorun geliyor geliyor ve de iki noktada dügümleniyor: (1)
Maaslar ne kadar artirilacak? (2) Diger kamu harcamalari nasil
dizginlenecek? Diger kamu harcamalari rakaminin içinde tarim
ürünleri destekleme paralari, Emekli Sandigi, SSK ve Bag – Kur’a
yapilan yardimlar var, askeri harcamalar var, hastane ve okul
yatirimlari var. Nihayet Ankara’dakilerin lüks harcamalari var.
Iktisatçilar ve IMF diyor ki, “2000 yilinda 22.5 trilyon
vergiyi ne yapip yapar da toplar iseniz, harcamalari ne yapip yapar
da 44 trilyon lirada tutabilirseniz, enflasyon bal gibi yüzde 25’e
iner!”
Enflasyona alisanlar, enflasyondan hoslananlar ve de
sikintiya girmek istemeyenler diyor ki, “Abicim bu böyle geldi,
böyle gider… Bi yil daha böyle gitsin… Sonrasi Allah kerim!..”
Simdi Türkiye bir karar noktasinda. Ya bu yil enflasyon için
frene basacagiz. Ya da gene tembellik edip, enflasyonu basi bos
birakacagiz. Enflasyonu basi bos birakinca da 2000 yili içinde türlü
dertler ortaya çikacak. Öncelikle döviz bitecek… Çok kötü seyler
olacak…
Ama biraz sikintiya girersek 2000 yilinda özel bir kanun ile
bir defalik ek bir vergi toplayarak vergi hedefini gerçeklestiririz.
Biraz sikintiya girersek, memur maaslarini ölçülü biçimde
artirabilirsek, tarim fiyatlarini dizginleyebilirsek, Ankara’dakiler
“zevk ü sefa meyhanesinde eglenmeye ara verir ise”, askeri alimlari
biraz erteleyebilirsek, biz 2000 yilinda geregini yapar yüzde 25
gelir ve gider hedeflerini tutturarak enflasyonu yüzde 25’e çekme
becerisini gösterebiliriz. Baskalarinin yaptigini biz niye
yapamayalim? Bizim neyimiz eksik?

2000 Bütçe Dengesi

1998 GSMH 1999 GSMH Hükümetin GSMH IMF’nin GSMH
bütçe payi (%)tahmin payi (%)2000 arayisi payi (%)2000 bekleyisi payi (%)
Büyüme (%) 3.8 -2.0 5.0 5.0
Deflatör (%) 69.0 54.0 40.0 40.0
Yil sonu enflasyonu (%) 54.0 64.0 25.0 25.0
Milli gelir (trilyon TL)53.000 80.000 120.000 120.000
Bütçe gelirleri 11.736 22.1 16.000 20.0 29.000 24.0 29.000 24.0
– Vergi geliri 9.350 17.6 13.000 16.2 22.500 18.7 22.500 18.7
Harcamalar 15.500 29.3 27.900 34.8 47.000 39.1 44.000 36.6
– Personel 3.870 7.3 7.045 8.8 12.000 10.0 10.000 8.3
– Faiz 6.190 11.7 10.500 13.1 20.000 16.6 20.000 16.6
– Diger 5.440 10.1 10.355 12.9 15.000 12.5 14.000 11.6
Faiz disi harcamalar 9.310 17.6 14.760 18.7 27.000 22.5 24.000 20.0
Faiz disi fazla 2.426 4.6 1.240 1.5 2.000 1.6 5.000 4.1
Bütçe açigi -3764 -7.1 -9.950 -12.4 -18.000 15.0 -15.000 12.5
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap