Yağar ise sel basıyor yağmaz ise her yer kuruyor

, , Sende yorum yap

Eldeki araçlari kullanarak ekonomiyi dengede tutmak
giderek zor hale geliyor. (1) Kamunun gelir giderini dengelemek
zorundayiz. Kamu harcamalarini kismak, kamu gelirlerini
artirmak zorundayiz. Kamu harcamalari kisilacagi kadar kisildi.
Devlet yatirim yapmaz, is yapmaz hale getirildi. Bundan sonra
yapilacak, kamu gelirini artirmak. Kamu gelirini artirmak demek
vergi toplamak demek.
Ama geliniz görünüz ki, vergi toplamak güçlesti.
(a) Ekonomi durgunluk içinde. Üretim yapilamiyor. Üretim
yapilamayinca vergi gelirleri düsüyor.
(b) Yeni vergi koymanin, vergi oranlarini artirmanin
imkani yok. Tersine halk vergi affi, vergi indirimi bekliyor.
Bu durumda, kamuda saglanmak istenen denge saglanamaz ise,
kamu açigi büyüyecek. Bundan önce krize, kamu açigi nedeni ile
girmistik. Yeniden krize girecegiz.

Ucuz döviz korkutuyor
(2) Türk lirasinin devamli deger kaybetmesi, dolar
fiyatinin tirmanmasi hem güveni yok ediyor hem de enflasyonu
körüklüyor. Enflasyonun kontrol altina alinmasi için döviz
fiyatinin düsmesi, Türk lirasinin deger kazanmasi olumlu bir
gelisme.
Ama geliniz görünüz ki, ucuz döviz, kisa sürede ithalati
azdirmasa da, kisa ve uzun sürede üretim yapisini bozuyor.
Ithal girdilerin ve ara mallarinin ucuz hale gelmesi, yerli
üretimi caydiriyor. Hedefimiz korumali ve de ithal ikamesine
dayali sanayilesme degil ama, dünya pazarinda rekabet
edebilmesi için sanayiciye istikrarli ve de gerçekçi bir kur
politikasi güvencesi vermek zorundayiz.
Kur güvencesine sahip olmayan mütesebbisin döviz üreten
fabrikalar kurmasi imkansiz.
(3) Ekonomideki durgunluk ve küçülme nedeniyle gerçek
ihtiyaç sahibi olan sanayici ve ithalatçi döviz satin almiyor.
Döviz talebi Türk lirasindan kaçan halktan geliyor. Açik
anlatimiyla talep, “ekonomik” degil, “spekülatif” talep.
Piyasaya çikan dövizin ise iki kaynagi var: (a) Dis kredi. (b)
Çözülen döviz tasarruflari. Bu iki kaynak da “geçici” ve
“tükenecek” kaynaklar.
Önemli olan “devamli döviz kaynagi” yaratmak. Bu ise
“ihracat”. Üretim olmadan, iç piyasa canlanmadan ihracat
artisini sürdürmek imkansiz. Böyle bir tabloda geçici döviz
bolluguna kanmamak, aldanmamak, güvenmemek önem tasiyor.

Rehavete kapilmamali
(4) Faizi asagiya çekmek, ekonomiyi harekete geçirmek,
enflasyonu kontrol altina almak ve de kamunun faiz faturasini
küçültmek bakimindan önemli.
Ama faiz çok asagiya çekildiginde paranin gidecegi yeri de
düsünmek gerekir. Ekonomik durgunluk nedeniyle borsa önemini ve
cazibesini kaybetti. Faizin asiri düsmesi halinde,
tasarruflarin dövize kaymasi tehlikesi var.
Tasarruflar dövize kaymaya baslar ise sadece döviz fiyati
artmaz, döviz sorunu da ortaya çikar.
Bunlari “felaket tellalligi” veya durup dururken “moral
bozmaya yönelik spekülasyonlar” olarak düsünmemek gerekir.
Bunlar önümüzdeki günlerde karsilasilabilecek ciddi
“tehlikelerdir”. Asiri iyimserlik ile “rehavete kapilir” isek,
tehlikeler gerçeklesir. Tehlikelerin bilincinde isek, hasardan
kurtuluruz.
Tevfik GÜNGÖR^

 

Sende yorum yap