Vangel Usta “sinek avlıyor”

, , Sende yorum yap

Vangel Gircali gomalak cilasi yapar. Dolapdere’de bir otomobil
tamirhanesinin üzerinde, tek odada mobilya cilalar. Firsat buldukça
dükkanina gider, çayini içerim. Cilaladigi eski dönemlerde yapilmis güzel
ahsap esyalari görmekten hoslanirim.
Vangel Usta’nin babasi da cilaci imis. Paskal Gircali yillarca
Kürkçühan’da cilacilik yapmis. Vangel babasinin yaninda ise baslamis.
Tepebasi’nda dükkani olan meshur mobilyaci Vangel’in yaninda kalfa olmus.
Vangel, Yunanistan’a göç edince de otuz yil önce kendi dükkanini açmis.
Vangel Usta’nin cilada kullandigi gomalak maddesi alkolde eriyen
hayvani bir reçinedir. Hindistan ve çevresindeki ülkelerde yetisen agaç
türlerinde yasayan “coccus lacca” adi verilen bir böcegin dallar üzerinde
biraktigi salginin aritilip, kloroform ile eritilmesi sonucu ticari hale
gelir. Pul puldur. Ispirtonun içinde erir. Eridiginde kloroform ve ispirto
kokusu insanin içini bayiltir.
Simdilerde gomalak cilasi unutuldu. Çünkü gomalak cilasi zor istir.
Önce eski cilayi kaziyacaksiniz. Sonra ahsabi ince zimpara ile dümdüz
yapacaksiniz. Sonra gomalak denilen pul pul bir maddeyi, tuvalet ispirtosu
içinde eriteceksiniz. Sonra tülbent bezini yumak haline getirip, elinizle
mobilyayi cilalayacaksiniz. Eger bastan savmaci iseniz, cilanin içine boya
katarsiniz. Hatalar görünmez. kendinize güveniyorsaniz, saf gomalak ile
cila yaparsiniz. Gomalak ve ispirto kokusu cigerinizi, cilanin kendisi
ellerinizi rezil eder.
Bunun için günümüzde gomalak cilasi yapan kalmadi. Simdi “fis fis
vernik cila” var. Hazir sentetik vernik cilalar püskürtme makinesine
dolduruluyor. Püskürtme makinesi hava kompresörüne baglaniyor.
Fiisssss diye, sikiliyor. Mobilyanin üzeri sentetik bir madde ile
kaplaniyor. Günümüzde ne yazik ki gomalak cila ile fis fis vernigin
farkini, gomalak cilanin zevkini anlayanlarin sayisi azaldi.
Istanbul’da yasayan mobilyaya merakli ailelerin çogu Vangel Usta’yi
tanir. Yaptigi is çok iyidir. Güler yüzlüdür. Kanaatkardir. Bu nedenle
çevresi genistir. Tanidigimdan bu yana Vangel Usta’nin “Isler çok,
müsterilere yetisemiyorum. Onu bunu gücendirmekten korkuyorum” seklindeki
yakinmalarini dinlemekten biktim!
Uzun zamandir Vangel Usta’nin dükkanina ugramamistim. Geçen gün
çayini içeyim dedim… Baktim dükkan bombos… Vangel Usta tek basina
oturmus gazete okuyor.
“- N’oldu usta tasiniyor musun?” diyecek oldum… Anlatti: “-
Inanilmaz sekilde isler durdu… Yilbasindan bu yana telefon basinda
bekliyorum. Allah için tek bir müsteri aramiyor. Niyazi Usta’nin yegeni
Süleyman yüzde 20 ile yanimda çalisiyordu. Issizlikten sikildi… Yirmi
alti yasindaki çocuk simdi sokaklarda… Benim çay, kahve, gazete parami
sayma. Dükkanin 180 milyon lira kira parasi var… Üç aydir cepten
ödüyorum. Otuz yillik meslek hayatimda bu kadar issiz kalmadim… Bir yerde
soförlük falan bulsam, vakit geçiririm diye düsünüyorum…”
Sasirdim… Vangel Usta’ya gomalak cila yaptiranlar orta ve üst
gelir grubundaki aileler. Onlarin da mi parasi bitti? Onlar da mi
fakirlesti? Vangel Usta kendine göre islerin durmasinin nedenini söyle
açikliyor: “- Önce deprem oldu. Insanlarin morali bozuldu… Nasil olsa
deprem ile her sey yok oluyor diyerek cila bile yaptirmaz oldu. Derken
faizler düstü. Insanlar paralarini ne yapacagini sasirdi. Paralarin üzerine
yatti. Dolapdere’de kimse is yapamiyor. Tamirhanelere otomobil gelmiyor.
Dösemeciler müsteri bekliyor. Birisine bir is düserse bos kalmis
görünmemek, hem kendini ve de görenleri kandirmak için bir günlük isi bir
haftaya yayip, vakit geçiriyor.”
Vangel Usta’nin dükkanindan çiktim… Dolapdere Caddesi’nden asagi
dogru yürüdüm. Otomobil tamirhanelerinde çalisanlar yol kenarina
sandalyeleri dizmis, müsteri bekliyordu.
(Açiklama: Sayin okuyucularima Vangel Usta’nin durumu ile ilgili bir
açiklama yapmak zorundayim:
– Ekonomi denilen sey “makro” ve “mikro” ekonomi diye ikiye ayrilir.
“Makro ekonomi” basit anlatim ile ülkenin temel dengelerini, “mikro
ekonomi” ise halkin durumunu yansitir. Kisa sürede makro ve mikro
ekonominin iyiligi, kötülügü birbiriyle çelisebilir. Kisa sürede halk
sikintiya düser ama ülkenin temel ekonomik dengeleri yerine oturabilir.
Iste Türkiye’de bunu yasiyoruz. Döviz durumu iyi, enflasyon düsüyor,
ekonomi düzelme yolunda ama, mikro ekonomide sorunlar var. Sirketler, halk
durumdan sikayetçi. Her seyin yerli yerine oturmasi zaman alacak.
– Iste bunun içindir ki, “Hani ekonomi iyiye gidiyordu. O halde
Vangel Usta neden sikayetçi?” diye sormayiniz.)

Güngör URAS^

 

Sende yorum yap