TÜTÜNCÜNÜN HALİ DUMAN

, , Sende yorum yap

Yeni Tütün Yasasi ile destekleme alimi uygulamasina son verildi. Daha önceleri tütün ekenler ürünü özel sektöre satamadiginda, Tekel üreticinin elindeki tüm tütünleri ilan edilen bir fiyat ile satin aliyordu. Açik anlatimiyla üretici için asgari bir fiyat ve de alim garantisi vardi.
Yeni yasa ile Tekel’in destekleme alimlarindan çekilmesi öngörüldü. Üretici tütünü iki yoldan satabilecekti: (1) Üretici alici firmalarla alim – satim sözlesmesi yapabilecekti. (2) Sözlesme yapamayanlarin mallari açik artirma ile satilacakti.
Cumhurbaskani Sezer yasayi veto etti. Cumhurbaskani’nin veto gerekçesi su idi: (1) Sözlesme yapamayan ve tütününü açik artirma ile de satamayan üreticinin tütününün ne olacagi yasada belirtilmiyor. (2) Tütün üretiminde degisen düzen sonucu üretimden çekilecek çiftçinin gelecegi bu yasada dikkate alinmamis. Yasa Cumhurbaskani’nin vetosuna ragmen yürürlüge girdi. Ve de Cumhurbaskani’nin korktuklari oldu.
Tütün çok sayida aileyi ilgilendiren bir tarim ugrasisi. Yaklasik 400 bin aile tütünden ekmek yiyor. 2002 yili ürününün 155 bin ton oldugu tahmin ediliyor.
Tarimda olan biteni yakindan izleyen ekonomi yazari Ali Ekber Yildirim’in derledigi bilgilere göre yeni yasanin getirdigi düzende 2002 yili ürünü için özel sektörden 14 firma 103 bin üretici ile 92 bin ton tütün üretimi için sözlesme yapti. Sözlesme yapilan üreticilerin tamamina yakini Ege Bölgesi’nden. Güneydogu Anadolu Bölgesi’nden sözlesme yapabilen üretici sayisi sadece 50.
Iyi de sözlesme yapamayan Ege, Dogu ve Güneydogu Anadolu üreticisinin durumu ne olacak? Tütününü kime nasil satacak? Çünkü açik artirma merkezleri kurulmadi. Açik artirma yapilamiyor. Açik artirma merkezleri kurulsa, açik artirma yapilsa da kim açik artirma ile tütün alacak ki?
Islerin karisinca, ortaya çikan politik baskilar sonucu yasa geregi piyasadan çekilmesi beklenen Tekel “son kez” denilerek, özel sektör ile sözlesme yapamayan üreticilerin tütününü ortada birakmamak için üretici basina 200 kilo tütün almak üzere, ülke genelinde 284 bin üretici ile 57 bin ton tütün için sözlesme yapti.
Tekel’in sözlesme yaptigi üreticilerin çogu Dogu ve Güneydogu üreticileri ile Ege’de özel sektörle sözlesme yapamayan üreticiler.
Hafta içinde hükümet Tekel ile sözlesme yapan üreticilere müjde verdi: Bayram öncesi kilo basina 3 milyon lira olmak üzere her üreticiye en fazla 100 milyon lira ödeme yapilacak. Özel sektörle sözlesme yapan 102 bin üreticiye böyle bir ödeme söz konusu degil. Onlar ancak sözlesme yaptiklari özel sektör firmalardan avans alabiliyor.
Yeni yasanin bir bekleyisi de tütün ekicisinin alternatif ürüne yönelmesi idi. Ancak bugüne kadar alternatif ürün projesi için basvurularin sayisi bini geçmedi.
En ciddi sorun, Tekel’in 2003 ürünü için sözlesme yapmamasi halinde 283 bin üreticinin ne yapacagi. Ellerinde kalan tütünü kime satacagi…
p>

 

Sende yorum yap