Tütün ekicisi ‘ne yapacağını bilemiyor’

, , Sende yorum yap

Tütün ekimi hava sartlarina bagli olarak bu aylarda
baslar. Ege’de tohum bir ay önce topraga atildi. Fideler
büyüdü. Simdilerde fidelerin dikimine geçilecek… Sonra diger
bölgelerdeki ekiciler ayni seyi yapacak…
Ama… Ama… Yapamiyorlar… Çünkü ne yapacaklarini
bilemiyorlar. Uluslarüstü sigara tekellerinin istekleri
dogrultusunda ve de IMF talimati ile hazirlanan, Türkiye’de
tütün ekimine son vermeyi hedef alan kanunu Cumhurbaskani veto
etti ama, koalisyon ortaklari Ecevit’in ABD seyahati öncesi
hiçbir degisiklik yapmadan kanunu Meclis’ten ikinci defa
geçirdi. Bu kanun tütün ekicisini kaderi ile bas basa
birakiyor. “Ister ek, ister ekme… Malini satabilirsen
satarsin, satamazsan satamazsin… Ne halin var ise gör” diyor.
“Ben tütünden baska sey ekmeyi bilmiyorum… Tütün ekmeyecek
isem ne ekeyim?” diyerek sual edene ise, “Ne halin var ise
gör… Ne ekecegini ben mi düsünecegim” cevabini veriyor.
Bugüne kadarki uygulamada, Tekel görevlileri ekim öncesi
üreticinin topragini, ekim gücünü inceleyerek, her üreticiye
“kota” veriyordu. “Sen bu toprakta bu yil 100 kilo, sen 200
kilo üretebilirsin” diyordu. Tekel, üreticiye verdigi kotanin
yüzde 10 altinda, yüzde 10 üstünde ürününü satin alma güvencesi
veriyordu.

Tekel devreden çikiyor
Eger üretici tüccara satamaz ise, kota limitleri
dahilindeki tütününü Tekel’e satarak, parasini alma güvencesine
sahipti.
Yeni kanun ile Tekel devreden çikiyor. Tekel’in tütün
üreticisine yol gösterme, ürününü satin alma hizmeti ortadan
kalkiyor. Tütün üreticisi eger imkani var ise, tüccar ile “ekim
öncesi sözlesme yaparak” üretime geçecek. Eger tüccar ile
sözlesmesi var ise ürettigi tütünü, sözlesmedeki fiyattan
tüccara satabilecek. Eger sözlesme yapamamis ise hapi yutmus
demektir. Çünkü üretecegi tütünü satip satamayacagi ve kaça
satacagi “Allah’a kalmis” olacak.
Üretimini “açik artirma pazarlari”na götürecek. Eger
pazarda alici çikar ise ve alici kaç para verir ise tütününü
satabilecek. Yoksa tütünü elinde kalacak. Bu anlatim sadece
Ege, Marmara ve Karadeniz bölgesi tütün ekicileri için geçerli.
Dogu ve Güneydogu’da tütün ekenler çoktan “hapi yuttu”. Çünkü
Dogu ve Güneydogu Anadolu tütününün cinsi ve kalite farki
nedeni ile Tekel disinda alicisi yok.
Bu bölgelerdeki tütün üreticileri ne sözlesme ile ve ne de
açik artirma ile tütün satabilir.

Tütün yasasiyla ABD’ye
Tarim konularinda uzman gazeteci Ali Ekber Yildirim diyor
ki: “Kanun destekleme alimlarinin 2002 yilinda sona ermesini
öngörüyor. Önümüzdeki subat sonu ve en geç mart ayi basi devlet
son defa olmak üzere 2001 ürünü tütünlerin alim fiyatini
açiklayacak. Tekel son defa alarak 2001 ürünü tütünden ihtiyaci
kadar alim yapacak. Simdilerde fidelenmesi gereken 2002 ürünü
tütün için destekleme alimi söz konusu degil. Ama fideler
odanin bir kösesinde saklanacak bir sey degil ki… Üretici
fideyi ya tarlaya dikecek ya söküp atacak! Fide tarlaya dikilir
ise yetisen tütün ne olacak? Eski uygulama terk edildiginden
Tekel kota vermiyor. Yeni uygulama baslamadigindan, tüccar ve
Tekel üretici ile sözlesme yapmiyor.” Bu belirsizlik içinde 600
bin üretici aile ne yapsin? Tütün eker ise satip satamayacagi
belli degil… Tütün ekmez ise ne ekecegi belli degil…
Ama bütün bunlar önemli degil… Uluslarüstü sigara
tekellerinin Türkiye’deki parali askerleri tarafindan
hazirlanan ve de Türk tütün ve sigara pazarini uluslarüstü
tekellerin at oynatabilecekleri biçimde düzenleyen kanun
Meclis’ten kazasiz belasiz çikti ya… Bos veriniz, tütün
üreticisi ne yapacak, tütünler ne olacak gibi ufak tefek
seyleri dert edinmeyi!.. Umudumuz halkçi Ecevit, tütün yasasini
kolunun altina sikistirip ABD’ye gidecek… IMF’den paralar
gelecek… Bu paralarla borç faizleri ödenecek, bankalar
kurtarilacak…

600 bine yakin aile tütün parasi ile yasamini sürdürüyor
Bölge Üretim Ekici Orani
(ton) sayisi (yüzde)
(aile)
Ege 114.009 307.244 52.9
Marmara 3.678 10.549 1.8
Karadeniz 31.852 93.309 16.1
Dogu 6.907 25.756 4.4
Anadolu
Güney- 51.904 144.000 24.8
dogu A.
208.350 580.858 100.0

Kaynak: Tekel.
Tevfik GÜNGÖR^

 

Sende yorum yap