Trabzon’a 120 milyon dolar fındık parası

, , Sende yorum yap

Findik; Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun, Akçakoca, Düzce,
Izmit bölgelerinde yasayanlari ilgilendiren bir ürün. Dünyada
her yil 650 bin ton findik üretiliyor. Bunun da 500 bin tonu
Türkiye’den çikiyor. Italya 105 bin ton, ABD 24 bin ton,
Ispanya 15 bin ton findik yetistiriyor.
Bakmayin siz TV ilanlarinda söylenene… Findik öyle,
“her ise yaramiyor.” Findigin esas kullanim yeri çikolata
sanayii. Çikolata sanayiinde de findik yerine kullanilacak
alternatif katki ürünleri var. Bunlarin basinda da badem
geliyor.

Dag tas findik
Devlet baba findiga yüksek fiyat verince, kendine
getirilen bütün findiklari alinca, daga tasa findik dikildi.
Her yil üretilen, parasi ödenen, depolara konulan findiklar
devlet babanin basina bela oldu.
Ne dedik? Yilda 500 bin ton findik üretiliyor.
Fiskobirlik depolarinda 1998 ürünü 73 bin ton, 1999 ürünü 126
bin ton, 2000 ürünü 82 bin ton findik duruyor. 1996 yili ürünü
70 bin ton findigi ezip yagini çikardilar. 51 trilyon lira
zarari devlet baba sineye çekti.
Dünya piyasasinda Türk findiginin payi yüzde 85. Bu
nedenle dünya fiyatlarini Türkiye belirliyor. Türkiye
üreticiden pahali aldigindan pahali satmaya çalisiyor. Türkiye
dünya piyasasina findigin kentalini (yüz kilosunu) 400 dolar
dolayinda satiyordu. Talep düsünce fiyatlar 335 dolara kadar
geriledi. Dünya findik talebi topu topu 200 bin ton… Bunun
160 – 175 bin tonunu biz satiyoruz. Yilda 600 – 650 bin dolar
ihracat geliri sagliyoruz. Fakat giderek daha az findik satar
olduk. Giderek daha çok findik elimizde kaliyor.
Trabzon’da findik ihracatçisi Kenan Oltan ile görüstük.
Oltan Gida, Türkiye’nin en büyük findik ihracatçilarindan.
Trabzon’daki findik isleme tesislerinde 400 isçi çalisiyor.
Kenan Oltan, findiga ödenen toplam paranin beste birinin
Trabzon’a girdigini söylüyor. “Trabzon’dan 40 milyon kilo iç
findik çikar. Trabzon’a findik parasi olarak 120 milyon dolar
karsiligi Türk lirasi girer” diyor.En iyi findik Akçaabat’in
ilçesi Çarsibasi’da yetisirmis ama, yillik üretim 4 milyon
kiloyu geçmezmis.
Kenan Oltan diyor ki, “Türkiye dünya pazarinda findigi
380 – 400 dolardan satmaya baslayinca, çikolatacilar bademe
döndü. ABD bademi bizim pazarlarda 200 dolara satiliyor. Biz
kendi pazarimizi öldürüyoruz. Disaridaki tüketici findigin
tadini unutacak… Tamamen bademe dönecek.”
1994 yilinda devletin dogrudan destekleme alimlari sona
erdi. Fiskobirlik findik aliyor ama, kendisine saglanan kredi
ile sinirli miktarda aliyor. Eskiden Fiskobirlik fiyatlari
tüccar fiyatinin iki misli idi. Simdi Fiskobirlik tüccarla
ayni sartlarda alim yapiyor. Fiskobirlik’te 700 daimi, 1300
geçici 2 bin kisi çalisiyor.

Yarin: Karadeniz tütünü
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap