TL 4 AYDA YÜZDE 15 DEĞER KAZANDI

, , Sende yorum yap

Merkez Bankasi’nin reel efektif döviz kuru endeksine göre, Türk lirasi son 4 ayda dövize karsi yüzde 15 deger kazandi.
Merkez Bankasi, TL’nin döviz sepeti karsisinda 1995 yilindaki degerini 100.0 kabul ediyor. Daha sonra her ay, Türkiye’deki ve Türkiye’nin ticaret yaptigi ülkelerdeki enflasyonlari dikkate alarak, TL’nin döviz sepeti karsisindaki deger degisimini endeks rakamiyla belirliyor.
Bu izleme Türkiye’deki TEFE (Toptan Esya Fiyatlari Endeksi)’ne ve TÜFE (Tüketici Fiyatlari Endeksi)’ne göre ayri ayri yapiliyor.
Yazinin altinda son 2 yilda aylik deger degisimini gösteren endeks sayilarini bulacaksiniz. Son 4 ayda TÜFE bazli endekse göre Türk lirasi dövize karsi yüzde 15.3, TEFE bazli endekse göre dövize karsi yüzde 14.2 oraninda deger kazandi.
Türk lirasinin deger kazanmasi sevinilecek bir sey de, döviz fiyatinin birden çikisa baslayacagi ve Türk lirasinin hizla deger kaybedecegi endisesiyle bunun zevkini alamiyoruz.
Ege Cansen’in bir hikayesi vardir: Çocuk direge tirmaniyormus. Babasi uyarmis. “Oglum direge tirmanma, tehlikelidir” demis. Çocuk tirmanisini sürdürürken, “Baba bunun neresinde tehlike var?” diyerek sual edince, babasi yanitlamis: “Oglum, tirmanman degil de, tirmandiktan sonra düsmek tehlikelidir. O tehlikenin büyüklügünü tirmanirken fark edemezsin!”
Biz bundan önceleri direkten fena halde düstügümüz için, Türk lirasinin deger kazanmasindan korkar hale geldik.
Türk lirasinin deger kazanmasinin, dövizin ucuz satilmasinin iyi yanlari vardir. Enflasyon düser. Faiz orani düser. Merkez Bankasi’nin amaci, enflasyonu düsürmek. Hazine’nin amaci faizi düsürmek oldugu için, Merkez Bankasi ve Hazine Türk lirasi deger kazandikça memnun oluyor.
Türk lirasinin deger kazanmasinin, dövizin ucuz satilmasinin kötü yanlari vardir. Ithalat ucuzlar. Ihracat ve turizm gelirleri düser. Bizim gibi ülkelerde ihracat ve turizm geliri önemlidir ama, daha da önemlisi bu iki sektörün ekonominin dinamigini teskil etmesidir.
Türkiye’nin içinde bulundugu sartlarda, iç piyasaya dayali olarak büyümesi imkansiz. Büyüme gerçeklesecekse dis piyasaya dayali olarak gerçeklesecek. Iki günde bir degerinin üzerine tirmanan Türk lirasi, ihracatçiyi ve turizmciyi tesvik etmez, tam tersine gücendirir.
Tek basina enflasyonun düsmesi, tek basina faizin ucuzlamasi, ekonomik büyüme için yeterli degildir. Ekonomik büyümeyi saglayamaz. Bugün ABD’de de, Japonya’da da enflasyon düsük, faiz oranlari asagida ama büyüme sorunu var. Iste bütün bunlardan dolayi Türk lirasindaki degerlenme “sürdürülebilir” bir ekonomik gelisme olarak görülemiyor.

 

Sende yorum yap