Piyasa için bayram ve yılbaşı fırsatı

, , Sende yorum yap

Talep duraklamasindan sizlanan iç piyasanin önünde önemli
bir firsat var. Aralik ayi hem bayram, hem yilbasi
alisverislerinin yapilacagi ay.
Bayram Müslümanlarin olagan ihtiyaçlari disinda para
harcama aliskanligi edindikleri bir aydir.
Yilbasinda ise Hiristiyanlar olagan harcamalarina ek
harcama yaparlar.
Müslümanlarin bayramlardaki harcama süresi kisitlidir ama
Hiristiyanlar için yilbasindaki harcama süresi daha uzundur.
Hiristiyanlar Christmas’tan önceki bir aylik döneme
“Tatil Mevsimi” (Holiday Season) derler. ABD’de magazalarin
bir yilda yaptiklari toplam cironun üçte birini “Tatil
Mevsimi” denilen ve Christmas öncesi dönemi kapsayan, yilin
son bir ayinda yaptiklari söylenir.
Vakko müesseselerinin kurucusu Vitali Hakko da,
Türkiye’de yilbasi öncesi dönemde yapilan satislarin yillik
toplam satislarin dörtte biri dolayinda oldugundan söz eder.

Insanlar para harcamaz oldu
Bayram ve yilbasi döneminde insanlar sadece yakinlarina
hediye almaz. Ertelenen kisisel ihtiyaçlar ile ailenin ve
evlerin önemli eksikleri de bu aylarda hatirlanir.
Anadolu’da bayram ziyaretlerinin yogun oldugu eski
yillarda ve hatta günümüzde aileler bayram öncesi telasa
kapilir… “Perdeyi yenileyecektik. Bayram öncesi
yenileyelim… Hali alacaktik, bayram öncesi alalim. Koltugu
degistirecektik, bayram öncesi degistirelim. Salonun boya ve
badanasini bayram öncesi tamamlattiralim…” misali olagandisi
harcama kapilari açilir.
Türkiye’de iç talepteki duraklama büyük ölçüde insanlarin
issiz kalmasindan, gelirlerinin azalmasindan, fakirlesmeden
kaynaklaniyor ama, son yillardaki gelir dagilimindaki
çarpikliktan yararlanan, önemli birikimlere sahip olan
insanlar da var.
Bu insanlar önce faizin cazibesinde, daha sonra dolar
fiyatindaki artisin cazibesinde para harcamaz oldu. Birakiniz,
olagandisi harcamalari, olagan harcamalarini bile kisti.

Alisverisi tesvik kampanyasi
Piyasadaki durgunluktan sikayet edenler için önümüzde bir
firsat var. Bu firsat bayram ve yilbasi firsatidir. Bu
firsatin iyi degerlendirilmesi gerekir.
Geçen hafta sonu, Istanbul’da Nisantasi’nda uygulanan
“fiyat indirimiyle destekli, davullu – zurnali alisverisi
tesvik kampanyasi”nin basarisi, halkimizin ilan ve reklam
etkisinde para harcama havasina girebildigini göstermektedir.
Insanlari para harcama havasina sokmakta ilan ve reklamin
büyük etkisi vardir. Hiristiyan ülkelerinde çarsilardaki,
pazarlardaki yilbasi süslemeleri Christmas’tan bir ay önce
baslar. Çanlar çalar. Isiklar yanar… Insanlar alisveris
havasina sokulur. Magazalar dolar tasar. Magazalarin dolup
tasmasi, toptanci ve perakendeci sektörde ek is imkanidir.
Bosalan raflar sanayi için üretim kapisi açar. Üretimdeki
artis, sanayi kuruluslarinda yeni is imkanlari yaratir.

Tüketiciye ‘gel, gel’ demeli
Türkiye’de yilbasi alisverisi Hiristiyan ülkelerdeki
boyutta degildir. Ama yilbasi alisverisi bu yil bayram
alisverisi ile birlesiyor. Bayrama üç hafta kaldi. Bizde
Christmas yok ama, bayramdan iki hafta sonra “yilbasi
kutlamasi” var.
Talebin azalmasindan, satis yapamamaktan sikayetçi
üreticiler, toptancilar, perakendecilerde henüz hareket yok.
Ilan, reklam, tenzilat yaparak tüketiciye “gel gel demek”
zahmetine katlanmadan piyasanin kendi kendine açilmasini
bekliyorlar. Aynen hikayedeki gibi: Tanri ne demis?
“Piyangodan ikramiye çikararak adami sevindirecegim ama,
bugüne kadar bir tek gün piyango bileti almak aklina gelmedi
ki… Ben ne yapabilirim? Elimden ne gelir!..”
Piyasanin kendiliginden açilmasini bekleyenlerin durumu,
hikayedekine benziyor…
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap