Rejans (Regence)

, , Sende yorum yap

Rejans, Istanbul’daki Rus lokantalarinin günümüze kadar
yasam savasi verenidir.
1919-1920 yillari arasinda Rus Ihtilali nedeniyle
Rusya’dan Istanbul’a kaçip Pera’ya siginan Ruslar, Istanbul’da
çok sayida Rus lokantasi açti. Bunlar Kizil Ordu’ya
baskaldiran Daniken ve Vrangel’in yandaslari olduklari için
“kizil karsiti” anlaminda “Beyaz Ruslar” olarak adlandirildi.
Behzat Üsdiken, Akbank tarafindan yayimlanan “Pera’dan
Beyoglu’na 1840-1955” isimli kitabinda Beyaz Ruslar’in,
Istanbul’da açtigi lokantalari anlatir. Maxim, Moscovite,
George Carpitch, Medvied, Rose-Noire, Splendid, Cherezade,
Novotny, Kievski Ugolok, Kit-Kat, Causasse-Dulber, Sarmatov,
Dore ve Rejans bunlarin baslicalaridir. Bunlardan sadece
Rejans sahip degistirerek günümüze kadar yasamini
sürdürebilmistir.
Beyoglu’nda 1804 yilinda yaptirilan Panaia Kilisesi’nin
iki yaninda olusan Olivo Geçidi ile Panaia Geçidi (Emir Nevruz
Sokagi) arasinda yer alan Rejans’in himayesini Behzat
Üsdiken’in verdigi bilgilerden özetleyerek aktaracagim.
1920 yilinin baslarinda, simdiki Rejans lokantasinin
bulundugu yerde, “Triamon Palace” adi altinda bir birahane ve
lokanta açilmisti. O dönem lokantanin bahçesi yoktu.
Musevilerin “Cheval Sion” adli kulüpleri buradaydi. Bu lokal
açildiktan kisa bir süre sonra, 1921 yili içinde Mihail
Mihailoviç tarafindan devralindi. Mihail Mihailoviç burayi
dekore etmek için gerekli sermayeyi bulamadi. 1922 yilinin
ortalarinda, Grand Rue de Pera üzerinde ve Misk (Mis)
Sokagi’ni geçtikten (Taksim’e dogru) hemen sonra, Tophaneli
Riza’nin restoranini, Fransiz Berthet satin aldi. Burada
Fransiz havasi tasiyan bir lüks lokal açti. Bu lokalin adi,
“La Regence, Cafe-Restaurant-Glacier (Maison Française)” idi.
Iste Pera’da, “Regence” adi ilk kez bu Fransiz lokantasi
için kullanildi. 1923 yilinin sonlarina dogru, içki yasagi
nedeniyle Berthet, lokalini Mihail Mihailoviç’e devretti.
Mihail Mihalioviç 1924 yilinda simdiki “Rejans”i, önce
“Turquoise” adiyla açti.
Mihail Mihailoviç, daha sonralari Tevfik Manars, Vera
Çirik, Vera Protoppova’yla ortak olarak Olivo Geçidi’ndeki
yerini yeniden dekore etti. Ve de buraya “Rejans Kahve,
Lokanta ve Çiçekli Bahçesi” adini verdi.
O dönem lokantada hem müzik hem de santözler bulunuyordu.
Aksamlari yemeklerde hem dans müzigi çaliyor hem de dans
edilebiliyordu. Lokanta; Fransiz, Rus ve Türk mutfagini
yasatmaya çalisiyordu.
Bu dörtlü ortaklik Vera Protoppova’nin ayrilarak
yurtdisina gitmesiyle üçe indi. Zaman içinde Tevfik Manars
kendi hissesini gene bir Rus göçmeni olan Abdurrahman Sirin’e
satti. Abdurrahman Sirin ölünce hissesi kizkardesine, onun
ölümü üzerine de oglu Selim Taygan’a kaldi.
Mihail Mihailoviç ise 1971 yilinda öldügünde, varisleri
ortak oldu. 1976 yilinda lokantada yangin çikti. Bir süre
kapali kaldi. Bu dönemde, Mihail Mihailoviç’in varisleriyle
Vera Çirik hisselerini satti. Lokanta onarilarak 1977 yilinda
yeniden açildiginda ortaklari artik Selim Taygan ve Nüvit
Sezener’di.
Rejans uzun ömürlü bir restoran olmustur. Önceleri
Rejans’in bir bahçesi de vardi. Lokantanin içinde halen duran
balkondaysa müzik yapilirdi. Kapinin girisinde ve uzun kanepe
seklinde deri koltuklar vardi. Bu koltuklarin en bastaki olani
rahmetli Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay’in yeriydi.
Rejans lokantasi simdilerde yenilenmis olarak hizmete
açildi. Mutfagi, tuvaletleri, girisi yepyeni oldu. Ahsap
bölümler korunarak eski havasinin kaçmamasina çalisildi.
Rejans’in bir özelligi Beyaz Rus hanimlarin servisi idi.
Beyaz Rus hanimlardan Vera Protoppava ve Vera Çirik 1970’lerde
servisi birakmisti. Onlarin yerini alan Madam Tenya ve Fatma
Hanim da 1988 yilinda Rejans’tan ayrilmisti. Simdilerde
serviste ne Rus ne Rum ne Türk hanim var. Mutfakta Yahya Tunç
eski Rejans yemeklerini yasatma çabasini sürdürüyor. Cuma ve
cumartesi aksamlari Rus müzigi esliginde yemek yeniyor. Rejans
her gün 12.00-15.00 saatleri ögle yemegi, 19.00-24.00 arasi
aksam yemegi için açik.
Ali Riza KARDÜZ^

 

Sende yorum yap