Önemli olan gelecek kasım

, , Sende yorum yap

GEÇEN kasim ayindan bu yana bir yil geçti. Türkiye bugüne
geçen kasim ayinda bulundugu çizginin gerisinde. Ne oldu,
neden oldu tartismasi ile günler geçiyor.
Halkimiz için önemli olan gelecek bir yilda nelerin
olacagi?
Acaba 2002 yili Kasim ayinda neleri tartisacagiz? Nasil
bir Türkiye’de yasayacagiz?
Türkiye’de neler degisecek ki, halkimiz biraz ferahlasin?
Halkin ferahlamasi gelirinin artmasina bagli.
Halkin gelirinin artmasi üretimin artmasina bagli.
Üretimin artmasi talebe bagli. Talep, iç ve dis piyasanin
canlanmasina bagli.
Dis piyasanin kontrolü bizim elimizde degil. Dünyadaki
ekonomik durgunluk dis talebi olumsuz etkiliyor. Buna ragmen
Türk ihracatçisi ihracatini her yil yüzde 10 dolayinda artirma
basarisini gösteriyor. Ama bu yetmez. Iç talep uyanmadan
üretim cosmaz. Kosmaz.
Olumsuz etkenler iç talebin önünü kesiyor. Kamu kesimi
yatirimlara hiz vererek, köylüye, memura, isçiye, emekliye
biraz para pompalayarak iç talebi harekete geçirebilir ama
kamunun bunu yapacak parasi yok. Olmayan parayi yaratmak için
para basar ise enflasyon olur. Onu yapmak istemiyor.
Özel sektörün iç talebi canlandiracak parasi yok. Çok
kisi isini kaybetti. Tarim kesiminin geliri azaldi. Esnaf ve
sanatkarin isi daraldi. Parasi olan yarin endisesi ile para
harcamaz oldu. Bu durumda iç talep de büyüyemeyecek demektir.
Dis talep artmaz iken iç talep de artmaz ise, üretim nasil
artacak? Üretim artmaz ise kim yatirim yapacak? Yabanci
sermaye böyle bir piyasaya neden gelecek?
Plan ve program olmadan üretim harekete geçirilemez. Plan
ve program olmadan üretimi harekete geçirme sorumlulugunu
tasiyanlar ne yapacaklarini bilemez. Üretimin harekete
geçmesini bekleyen halkimiz, önünü göremez. Ümit içinde
bekleyise giremez.
Efendim üç yildir IMF güdümünde iyiye gidiyoruz…
Efendim üç yil daha IMF ile anlasma imzaliyoruz. Paralar
geliyor… Iyi de bugüne kadar IMF’den gelen paralar ne oldu?
IMF “Tak dedi, biz de sak diye yaptik” da ekonomi nasil bir
çizgiye geldi?
Geçmiste olanlar gelecegin göstergesidir. IMF kötü bir
kurulus degil, kötü niyetli degil ama görülüyor ki, IMF’nin
tak dedigini sak diye yapmak ile Türkiye bir yere gidemiyor.
Gidemeyecek… Eger geçmisten ders alir bir yil sonra nasil
bir Türkiye arayisinda oldugumuza karar verir ve hedefe
ulasmak için imkanlar çerçevesinde yapilacaklari belirler
isek, halkimiz, dostumuz, düsmanimiz ne yaptigimizi, ne
yapacagimizi bilir, biz de yol aliriz. Aksi halde bir yil
sonra gene bunlari tartisir.

Bir yilda ne idi – ne oldu?

2000 Kasim 2001 Kasim
1) ENFLASYON (10 aylik)
– Toptan esya fiyatlari 27.1 73.8
– Tüketici fiyatlari 30.8 56.6
2) DOLAR FIYATI
– TL 690.000 1.500.000
3) SANAYI ÜRETIMI (eylül)
– 1997 yili 100 Endeksi 104.9 95.2
4) IÇ BORÇ STOKU (ocak – ekim)
– Katrilyon TL stok 32.5 105.7
– Ortalama vade (gün) 441 141
– Ortalama faiz (%) 38.1 103.4
5) DIS TICARET (milyar dolar)
– Ihracat 17.7 20.4
– Ithalat 34.7 27.1
5) DÖVIZ GELIR – GIDERI (8 aylik)
– Döviz geliri 38.4 37.9
– Döviz gideri 45.0 36.1
– Döviz açigi -6.6 1.8
6) DÖVIZ HESAPLARI (milyar dolar)
– Merkez Bankasi rezervi
– Brüt 25.2 19.3
– Net 8.5 -8.3
– Bankalardaki döviz mevduati 42.4 41.6
7) HAZINE (katrilyon TL)
– Nakit dengesi -5.2 -12.4
8) BORSA ENDEKSI 11.313 12.069
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap