Önce İnsan

, , Sende yorum yap

Osmanli Imparatorlugu’nun kurulusunun 700’üncü yildönümü
münasebetiyle Yilmaz Karakoyunlu’nun yazdigi “Önce Insan” isimli oyun
Istanbul Büyüksehir Belediyesi Sehir Tiyatrolari’nin Kadiköy Haldun Taner
Salonu’nda sahnelenmeye basladi. Bu oyunu mutlaka görünüz. Yazilisi çok
güzel, oynanisi çok güzl. Oyunda Osmanli’nin (isterseniz buna Türk’ün
deyiniz) adalet ahlaki ile saltanat ihtirasi tartisiliyor.
Yargitay’in kurucusu ve de her seyin esasi “Mecelle”dir diyen Ahmet
Cevdet Pasa ile, Danistay’in kurucusu ve de her seyin esasi “Anayasa”dir
diyen Ahmet Mithat Pasa iktidari ele geçirmek için çatisirken, Sultan
Abdülhamit, sadrazamliga aday pasalari birbirine kirdirip hükümranligini
sürdürüyor.
Yilmaz Karakoyunlu oyunda, 125 yillik Anayasa mücadelesinin ilk
degerinin adalet ahlaki oldugunu ve adaletin sadece özgür insanin erdemi
olabilecegini vurguluyor.
Mithat Pasa’ya göre, “Halk, tek heceli bir kudrettir.
Egemenliktir… Ihmal edilmis halk ile ayakta kalmis bir devlet
görülmemistir…”
Mithat Pasa, Abdülhamit’e anlatmaya çalisir:
Devlet denince akla önce insan onuru gelir…
Bu onurunu yükselten devlet, aslinda kendi varligini yüceltir…
Bu varlik öyle bir erdemdir ki,
insani devletin kurallarina saygi duymaya mecbur eder…
Tarih, hep bu ihtilafin macerasi ile doludur…
Bazen devlet, bazen insan haklidir…
Ülkenin kültürünü birden bire degistirmek mümkün degildir…
Çok büyük sarsintilar yaratir…
Her sey kendi kosullarinda yetisir…
Toprak çatlamazsa tohum nasil yeserir?
“Önce Devlet” diyen Sultan Abdülhamid, “Önce Insan” diyen Mithat
Pasa’yi bertaraf etmede basarili olur. Hem de Mithat Pasa’nin getirdigi
Anayasa’yi ve savundugu hukuku kullanarak. Yaptiginin yanlisligini bile
bile… Vicdan azabini, içindeki firtinalari dindirmek için kendine göre
bahaneler yaratir. Der ki,
Her ihtilafin iki kefesi vardir.
Adil olmak istiyorsan bir o kefede olacaksin; bir bu kefede…
Iki tarafin da kosullarini iyi kavrayacaksin…
Zira kosullar bazen insan iradesini asar…
O zaman da adalet görünenden farkli olur…
Sayin okuyucularim, mutlaka bu oyunu izleyiniz. Tam bilet 600 bin
lira, indirimli günlerde 300 bin lira… Hem güzel vakit geçirir, hem de
tarihten ders alirsiniz. Yüz yirmi bes yil sonra Türkiye’de ayni oyunlarin
sürdügünü anlarsiniz.
Mithat Pasa’yi Kamuran Usluer, Abdülhamid’i Hüseyin Köroglu, Mahmut
Velalettin Pasa’yi Salih Sarikaya, Nuri Pasa’yi Ahmet Uz, Ahmet Cevdet
Pasa’yi Toron Karaca, Iliyadis Efendi’yi Yalçin Boratap oynuyor. Hem de çok
güzel oynuyor. Sultanlarda Gül Akelli ve Müge Akyamaç basarili. Rejisi ile,
dekoru ile, tüm oyunculari ile “Önce Insan” bu ayin sanat olayi.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap