New York’ta “Vergisiz alışveriş haftası”

, , Sende yorum yap

NEW York Belediye Baskani Rudolph Giuliani, sehrin
ekonomik zenginligini artirmayi her seyin önünde görüyor.
Sehir ekonomik bakimdan ne kadar canli kalir ise
issizlik de o ölçüde yok oluyor, yasayanlarin hayat seviyesi
yükseliyor, sehre zengin turist geliyor, binalar güzellesiyor,
suç orani düsüyor, fakirlik ortadan kalkiyor.
New York’un belediye baskani bu nedenle ekonomideki
dalgalanmalari dikkatle izliyor. Piyasada durgunluk isaretleri
görüldügünde dükkancilar, otelciler sikayete basladiginda
isten çikarmalar görüldügünde, diger isleri birakip New
York’ta ekonomiyi hareketlendirmenin çarelerini ariyor.
Basvurdugu “çare”lerden biri, alisveristen bir süre
vergiyi kaldirarak alisverisi cazip kilmak. Vergisiz
alisveris, insanlarin harcamalarini tesvik ediyor. Ileride
yapacaklari harcamayi öne almalarina yol açiyor.
Belediye Baskani Giuliani, bir mevzuat boslugundan
yararlanarak baslattigi “vergisiz alisveris haftalari”ni sik
sik tekrarlar oldu.
ABD’de her ayelette farkli oranda “alisveris vergisi”
var. Bu vergi bizim KDV benzeri bir vergi. Alisveriste mal ve
hizmet bedelinin yüzdesi olarak ödeniyor. New York’ta bu vergi
yüzde 12 oraninda. Bazi eyaletlerde vergi orani daha düsük.
Bazilari vergiyi “sifirlamis” durumda.
Iste Giuliani’nin arayisi da en sonunda bu vergiyi
sifirlamak. Su anda “vergisiz haftalar” ilan ederek durgun
dönemlerde New York piyasasini canlandiriyor.
Türkiye’de is çevreleri ekonomik durgunluktan
yakindiklarinda bir seyler yapilmasini isterler. Ama
kendilerinin de bir seyler yapmasi gerektigini düsünmezler.
New York’ta Belediye Baskani, bir hafta için alisveris
vergisini kaldirdiginda is çevreleri bu tedbirin etkisini
artirmak için daha büyük çabaya giriyorlar. Ilan ve reklam
kampanyalari yaninda fiyatlari inanilamayacak boyutta asagi
indiriyorlar.
Sadece kardan fedakarlikla kalmiyor, daha önce
yaptiklari kari dikkate alarak maliyetin altinda satislar ile
stok eritiyor, stoktan nakite dönüyorlar.
Bir baska önemli nokta, tenzilatli satislarin sadece
belli mallarla sinirli kalmamasi. Markasi, kalitesi bilinen
mallarda da fiyatlar asagiya çekiliyor.
Bu defaki vergisiz alisveris haftasinda sadece giyim
esyasi ve ayakkabida degeri 500 dolari asmayan mallar vergiden
muaf tutulmustu ama, giyim esyasi ve ayakkabidaki hareket tüm
New York piyasasini canlandirdi.
Belediyenin vergisiz alisveris imkanina ek olarak
saticilar fiyatlarda yüzde 20 ile yüzde 70 dolayinda indirime
gittiler.
Indirimde kandirmaca / kanmaca yok. Malin üzerindeki
etiket fiyatinin yüzde 20’si, yüzde 50’si veya yüzde 70’i
oraninda indirim yapiliyor.
Vergisiz alisveris haftalarinda, sehirde canlanan
piyasa ve hareketlenen hayat nedeniyle dükkanlar yeni personel
aliyor. Eriyen stok ve bosalan raflar nedeniyle verilen
siparisler giyim esyasi üreten ve ticaretini yapan kesime
hareket getiriyor. Üretim artiyor. Firmalar yeni isçi aliyor.
istihdamdaki, üretimdeki artis, perakende ve toptan ticarette
is hacminin genislemesi sonucu ortaya çikan gelir ve
harcamanin belediyeye dolayli olarak akittigi vergiler ve
degisik sekillerde gelirler, alisveris vergisindeki kaybin kat
kat üzerine çikiyor.
ABD’deki düzen, insanlarin daha fazla harcamalari
üzerine kurulu. Insanlar daha fazla harcayinca, üretim,
istihdam ve dolayisiyla gelir artiyor. Gelir artinca insanlar
daha fazla harciyor. Daha fazla harcama üretimi, istihdami ve
geliri artiriyor. Ve de “refah” çarki böyle dönüyor.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap